ข้ามไปยังเนื้อหา

โมดูล 1 จาก ทำฟอนต์ไทยให้ขายได้ · เปิดอ่านฟรีทั้งบท

ฟอนต์ทำเงินได้อย่างไรจริง ๆ

เมื่ออ่านจบคุณจะได้: เส้นทางหารายได้ที่เลือกแล้ว พร้อมความคาดหวังที่ตรงกับความจริง

โมดูลนี้ไม่มีอะไรให้คุณพิมพ์ลงเทอร์มินัลเลย เพราะสิ่งที่คุณต้องถือกลับไปไม่ใช่ไฟล์ แต่เป็นการตัดสินใจ: คุณจะหาเงินจากฟอนต์ด้วยเส้นทางไหน และควรคาดหวังอะไรได้จากเส้นทางนั้น ถ้าเลือกผิดตั้งแต่ตรงนี้ อีกสิบเอ็ดโมดูลที่เหลือจะพาคุณไปสร้างของที่ขายไม่ได้อย่างขยันขันแข็ง ผมจึงเปิดโมดูลนี้ให้อ่านฟรี เพราะถ้าอ่านจบแล้วคุณสรุปว่าไม่คุ้มกับเวลาของคุณ ผมอยากให้คุณรู้ตอนที่ยังไม่ได้จ่ายเงิน

ไม่มีใครรู้ว่านักออกแบบฟอนต์ไทยรายได้เท่าไร รวมทั้งผม

ไม่มีข้อมูลรายได้ของนักออกแบบฟอนต์อิสระที่เผยแพร่ต่อสาธารณะ ไม่ว่าจะในไทยหรือที่ไหน การสำรวจอุตสาหกรรมตัวพิมพ์ที่ถูกอ้างถึงมากที่สุดคือ Type Foundries Today ของ Typographica ซึ่งเก็บข้อมูลเสร็จในปี 2013 มันบันทึกชื่อโรงหล่อตัวพิมพ์ โครงสร้างองค์กร และที่ตั้ง แต่ไม่ได้เผยแพร่ตัวเลขรายได้แม้แต่ช่องเดียว และเท่าที่ผมหา ไม่มีการสำรวจลักษณะเดียวกันสำหรับประเทศไทยเลย

แปลว่าใครก็ตามที่บอกคุณว่า “ทำฟอนต์ขายได้เดือนละสี่หลักห้าหลัก” กำลังพูดจากประสบการณ์ของตัวเอง หรือกำลังเดา ทั้งสองอย่างอาจจริงสำหรับเขา แต่มันไม่ใช่ข้อมูล และไม่ใช่คำสัญญาที่ผมจะให้คุณได้

สิ่งที่ตรวจสอบได้มีสองอย่าง คือราคาที่โรงหล่อไทยตั้งขายจริงบนหน้าเว็บของตัวเอง กับเงื่อนไขที่มาร์เก็ตเพลสประกาศไว้ว่าจะรับหรือไม่รับฟอนต์ของคุณ ทั้งโมดูลนี้พูดถึงแค่สองอย่างนี้ ส่วนการประมาณการเป็นของคุณ ไม่ใช่ของผม

”ทำไมจะมีใครจ่ายเงินให้ฟอนต์ผม ในเมื่อ Kanit ฟรี”

เพราะฟอนต์ฟรีที่มีอยู่ตอนนี้ตอบโจทย์ “อ่านออก” ได้ครบแล้ว แต่ตอบโจทย์ “เป็นเจ้าของเสียงที่ไม่เหมือนใคร” ไม่ได้เลย และนั่นคือช่องเดียวที่เงินยังไหลผ่าน

ก่อนอื่นต้องยอมรับขนาดของกำแพงก่อน Google Fonts มีฟอนต์ 34 ตระกูลที่รองรับชุดอักขระไทย 26 ตระกูลในนั้นเป็นผลงานของ Cadson Demak และทั้งหมดเป็น OFL คือใช้ฟรีทั้งงานส่วนตัวและงานค้า เพิ่มอีกชั้นคือฟอนต์แห่งชาติ 13 ฟอนต์จาก SIPA ที่มติคณะรัฐมนตรีเมื่อ 7 กันยายน 2553 กำหนดให้หน่วยงานราชการติดตั้ง แปลว่าถ้าลูกค้าของคุณคือหน่วยงานรัฐ เขามีฟอนต์ที่ “ต้องใช้” อยู่แล้วโดยมติ ครม.

และถ้าคุณคิดจะเอาฟอนต์ขึ้น f0nt.com เพื่อขาย มันขายไม่ได้ตามสัญญาอนุญาตของเว็บเอง ซึ่งเขียนไว้ตรง ๆ ว่า “ไม่อนุญาตให้นำ ‘ไฟล์ฟอนต์’ ไปขาย เว้นแต่จะเป็นการแนบไฟล์ติดไปกับสื่อ โปรแกรม” ที่นั่นเป็นชุมชนแจกฟอนต์ ไม่ใช่ช่องทางขาย และการจะลงได้ต้องปล่อยฟรีอย่างน้อยหนึ่งน้ำหนัก

คำตอบคือ ไม่มีใครจ่ายเพื่อให้ตัวอักษรอ่านออก เขาจ่ายเพื่อให้ตัวอักษรของเขาไม่เหมือนคู่แข่ง แบรนด์ที่ใช้ Kanit ใช้ฟอนต์เดียวกับใครก็ตามที่กดดาวน์โหลดจาก Google Fonts ได้ นี่คือเหตุผลเดียวกับที่บริษัทยอมจ่ายค่าฟอนต์เฉพาะ ทั้งที่มีฟอนต์ติดเครื่องมาฟรีอยู่แล้ว

ฟอนต์ฟรีคุณภาพสูงยกระดับ “พื้นมาตรฐาน” ของงานไทย แต่ไม่ได้ยกเพดาน มันครอบคลุมงานเนื้อความ งาน UI งานเอกสาร ซึ่งต้องการความปลอดภัยมากกว่าความต่าง ส่วนงานที่ต้องการเสียงเฉพาะ (โลโก้ ป้ายร้าน แพ็กเกจจิ้ง ฟอนต์ประจำแบรนด์) ยังไม่มีใครแจกฟรี เพราะโดยนิยามมันแจกไม่ได้ ถ้าแจกแล้วมันก็ไม่เฉพาะอีกต่อไป

ข้อสุดท้ายเป็นข้อที่คนสอนวาดตัวอักษรมักข้าม: ฟอนต์ไทยที่ “ทำเสร็จ” กับที่ “วาดสวย” ไม่ใช่เรื่องเดียวกัน Microsoft ระบุในเอกสารพัฒนาฟอนต์สำหรับสคริปต์ไทยว่าฟีเจอร์ OpenType ที่จำเป็นคือ mark และ mkmk ใน GPOS (ย่อมาจาก Glyph Positioning เป็นตารางในไฟล์ฟอนต์ที่เก็บกฎการขยับกลิฟให้สัมพันธ์กัน และเป็นที่อยู่ของจุดยึดที่ตรึงวรรณยุกต์ไว้กับพยัญชนะ) และแนะนำให้ใช้ ccmp แยกส่วน Sara Am เพื่อวางมาร์กให้ถูกตำแหน่ง นี่ไม่ใช่รายละเอียดตกแต่ง มันคือความต่างระหว่างฟอนต์ที่วางวรรณยุกต์ทับสระบนคำว่า “ที่” กับฟอนต์ที่ไม่ทับ ปริมาณงานก็ต่างกันจริง ปรัชญา สุวีรานนท์ บันทึกไว้ว่าตัวพิมพ์โลหะไทยมีอักขระมากกว่า 210 ตัว ขณะที่ละตินมีเพียง 70 ตัว

สรุปข้อโต้แย้งนี้ให้สั้นที่สุด: คุณไม่ได้แข่งกับ Kanit ในสนามของ Kanit คุณจะแพ้ คุณแข่งในสนามที่ Kanit ลงไม่ได้ เพราะมันฟรีเกินกว่าจะพิเศษ

เส้นทางที่เงินเข้าจริงมีสี่เส้น และมันไม่เหมือนกันเลย

เส้นทางหารายได้จากฟอนต์มีสี่แบบ ต่างกันทั้งสิ่งที่คุณต้องสร้าง คนที่คุณต้องหา และสิ่งที่สัญญาอนุญาตยอมให้คุณทำหลังจากนั้น คนล้มเหลวเพราะเลือกเส้นที่ต้นทุนสูงสุดโดยไม่รู้ตัว ผมจะไม่จัดอันดับสี่เส้นนี้ด้วยผลตอบแทนหรือด้วยความเร็ว ไม่ว่าตรงนี้หรือที่ไหนก็ตามในชุดเครื่องมือนี้ เพราะไม่มีข้อมูลให้ใช้จัดอันดับ ย้อนกลับไปอ่านหัวข้อแรก สิ่งที่ตามมาคือแต่ละเส้นต้องการอะไร และมันปิดประตูอะไรทิ้งไปบ้าง

1. ขายสัญญาอนุญาตแบบปลีก (retail licensing)

คุณทำฟอนต์เสร็จหนึ่งชุด แล้วขายสิทธิ์ใช้งานให้คนจำนวนมาก นี่คือเส้นที่คนนึกถึงเป็นอันดับแรก และเป็นเส้นที่สินค้าทั้งชิ้นต้องมีอยู่จริงก่อน ใครถึงจะซื้ออะไรได้ สิ่งที่มันต้องการไม่ใช่แค่กลิฟครบ แต่คือต้นฉบับที่คุณเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์เต็ม (ไม่ใช่ของที่ต่อยอดจาก OFL เดี๋ยวจะพูดถึง) ฟีเจอร์ OpenType ที่ทำงานถูกต้อง EULA ที่ชัดเจน หน้า specimen และช่องทางรับเงิน สังเกตว่ารายการนั้น ไม่มี ลูกค้าอยู่ในนั้น ตอนคุณเริ่ม ยังไม่มีใครผูกมัดอะไรไว้กับคุณ และตอนคุณทำเสร็จ ก็ไม่มีใครมีหน้าที่ต้องผูกมัด

2. รับจ้างทำฟอนต์เฉพาะ (commission)

ลูกค้าจ่ายให้คุณทำฟอนต์ประจำแบรนด์ของเขา คุณได้เงินก่อนที่ตลาดจะโหวต ความเสี่ยงต่ำที่สุดในบรรดาสี่เส้น เพราะเงินถูกล็อกในสัญญาก่อนเริ่มงาน สิ่งที่มันต้องการคือผลงานให้ดูหนึ่งชิ้น (ซึ่งชุดนี้จะพาคุณสร้าง) และความสามารถอธิบายให้ลูกค้าเข้าใจว่าทำไม mark/mkmk ถึงสำคัญ คนที่อธิบายเรื่องนี้เป็นภาษาคนได้ มีน้อยกว่าคนที่วาดตัวอักษรสวยมาก

ไม่มีโรงหล่อไหนประกาศเรตการ์ดงาน commission ต่อสาธารณะ ผมจึงไม่มีตัวเลขให้ และจะไม่แต่งขึ้นมา หลักยึดที่พอใช้ได้คือราคาปลีกในหัวข้อถัดไป งานเฉพาะที่ลูกค้าเป็นเจ้าของสิทธิ์แต่เพียงผู้เดียว ย่อมไม่ควรถูกกว่าสัญญาอนุญาตแบบปลีกที่ขายให้ใครก็ได้

3. ฟอนต์เป็นแม่เหล็กดึงงาน (font as lead magnet)

คุณปล่อยฟอนต์ฟรีภายใต้ OFL แล้วขายบริการออกแบบ นี่ไม่ใช่การขายฟอนต์ แต่คือการใช้ฟอนต์เป็นตัวอย่างงานที่แพร่กระจายเองได้ f0nt.com ห้ามขายไฟล์ฟอนต์ แต่อนุญาตให้ใช้ฟอนต์ทำงานหาเงิน การลงที่นั่นจึงเข้าเงื่อนไขข้อนี้พอดี ทุกครั้งที่มีคนใช้ฟอนต์ของคุณบนป้าย บนปก บนโฆษณา ชื่อคุณอยู่ในไฟล์และในเมทาดาทา เรื่องที่ต้องมองให้ตรงคือบนเส้นนี้ฟอนต์ไม่ใช่ตัวสินค้า มันคือโฆษณา ถ้าไม่มีบริการจะขายอยู่ข้างหลังมัน โฆษณาก็ไม่มีอะไรให้ชี้ไปหา และการปล่อยฟอนต์ก็เป็นแค่การให้เปล่า อีกอย่างที่ต้องจำคือประตูทางเดียว ฟอนต์ที่แจกไปตรงนี้คือฟอนต์ที่ MyFonts จะไม่รับในภายหลัง

4. ขายรวมชุด (bundling)

ผู้ขายไทยตั้งราคาชุดเป็นสินค้าหนึ่งชิ้น ไม่ใช่กองของแยกชิ้นมาวางซ้อนกัน DB Fonts ประกาศชุด DB Heavent (4 ตระกูล 56 สไตล์) ไว้ที่ 5,885 บาท สำหรับติดตั้ง 1-5 เครื่อง และ Katatrad ประกาศ 11,800 บาทต่อน้ำหนัก เทียบกับ 35,000 บาทต่อตระกูลสมบูรณ์ นั่นคือราคาที่ประกาศไว้ และเป็นแค่นั้น ทั้งสองเจ้าไม่ได้เผยแพร่ว่าตัวเองได้รับเท่าไร และผมจะไม่อ่านรายได้ออกมาจากป้ายราคา สิ่งที่ราคาบอกได้คือการตัดสินใจที่คุณลอกไปใช้ได้ และมันเป็นการตัดสินใจเรื่อง วิธีสร้าง ไม่ใช่เรื่องว่าคุณจะได้เท่าไร คือทำหลายน้ำหนักจากโครงเดียวแล้วขายรวมเป็นชิ้นเดียว แทนที่จะทำฟอนต์เดี่ยวสี่ตัวที่ไม่เกี่ยวกัน วิธีนั้นผลิตถูกกว่าและให้สัญญาอนุญาตง่ายกว่าการปล่อยแยกกันสี่ครั้ง และโมดูล 4 กับ 6 ถูกสร้างขึ้นรอบเรื่องนี้

ราคาจริงในตลาดไทย เอาจากหน้าเว็บของเขาเอง

ช่วงราคาฟอนต์ไทยที่ประกาศต่อสาธารณะกว้างมาก ตั้งแต่ 49 บาท ถึง 35,000 บาท ตำแหน่งที่คุณเลือกยืนบนช่วงนี้คือการตัดสินใจทางธุรกิจ ไม่ใช่ทางการออกแบบ

ผู้ขายราคาที่ประกาศขอบเขต
BEARTOR49 บาท / 99 บาทใช้ส่วนตัว / ใช้เชิงพาณิชย์
Pocket Fonts400 / 600 / 2,000 / 4,000 / 6,000 บาทนักเรียนครู / บุคคลทั่วไปฟรีแลนซ์ / บริษัท ≤5 เครื่อง / ≤10 เครื่อง / >10 เครื่อง
Pocket Fonts (Extended)1,000 / 2,000 บาทExtended Pro / Extended Pro Plus+
DB Fonts5,885 บาทชุด DB Heavent 4 ตระกูล 56 สไตล์ เดสก์ท็อป 1-5 เครื่อง
Katatrad11,800 บาท/น้ำหนัก · 35,000 บาท/ตระกูลไม่รวม VAT — หนึ่งสัญญาครอบคลุมถึง 20 เครื่องในบริษัทเดียว

อ่านตารางนี้ให้ลึกกว่าตัวเลข สิ่งที่มันบอกคือทั้งตลาดขายบน “ขอบเขตการใช้งาน” ไม่ใช่ “จำนวนไฟล์” ลูกค้าคนเดียวกัน ไฟล์เดียวกัน จ่าย 600 บาทหรือ 6,000 บาท ขึ้นอยู่กับว่าใช้กี่เครื่องและใช้ทำอะไร ถ้าจำอะไรจากโมดูลนี้ได้อย่างเดียว ให้จำข้อนี้ มันคือความต่างระหว่างการขายฟอนต์ กับการแจกฟอนต์แล้วเก็บค่าดาวน์โหลด

อีกเรื่องที่ตารางไม่ได้บอก: DB Fonts รับเงินด้วยการโอนผ่านธนาคารแล้วให้ลูกค้าอัปโหลดสลิป ไม่มีระบบตัดบัตรอัตโนมัติ ถ้าโรงหล่อฟอนต์ไทยที่ขายอยู่จริงยังทำแบบนี้ได้ คุณก็ไม่จำเป็นต้องมีระบบชำระเงินสมบูรณ์แบบก่อนขายชิ้นแรก

มาร์เก็ตเพลสจะรับฟอนต์คุณหรือไม่ มีเงื่อนไขที่เขียนไว้แล้ว

ทุกแพลตฟอร์มประกาศเงื่อนไขรับฟอนต์ไว้ล่วงหน้า และเงื่อนไขเหล่านั้นตัดสินไปแล้วว่าฟอนต์แบบไหนของคุณลงได้ที่ไหน อ่านก่อนทำ ไม่ใช่ทำเสร็จแล้วค่อยอ่าน

แพลตฟอร์มส่วนแบ่ง/ค่าธรรมเนียมเงื่อนไขที่ต้องรู้ก่อน
MyFonts (Monotype)ไม่ประกาศต่อสาธารณะไทยไม่อยู่ในรายชื่อประเทศที่ถูกกัน · ไม่รับฟอนต์ที่แจกฟรีอยู่ที่อื่น · ราคาที่อื่นต้องไม่ต่ำกว่าที่นี่ · ข้อมูลต้องเป็นภาษาอังกฤษ · ฟอนต์ display ต้องมีกลิฟละตินขั้นต่ำ 186 ตัว · ไม่รับตระกูล Sans/Serif ที่ส่งมาน้ำหนักเดียว
Fontspring50% (บวกโบนัส 35% สำหรับฟอนต์ที่ปล่อยใน 30 วัน)ไม่รับสัญญาอนุญาตแบบใช้ส่วนตัวอย่างเดียว · ต้องมีตัวเลือก @font-face
Creative Market50% ของรายได้สุทธิต้องผ่านการพิจารณาพอร์ตก่อน · ถอนขั้นต่ำ 20 ดอลลาร์สหรัฐ
Gumroad10% + 0.50 ดอลลาร์ (ขายตรง) · 30% (ผู้ซื้อค้นพบผ่านมาร์เก็ตเพลส)โอนเข้าบัญชีไทยเป็นเงินบาทได้ · ถอนขั้นต่ำ 600 บาท
Etsyค่าธรรมเนียม 6.5% + ค่าดำเนินการชำระเงินไทย 6% + 0.30 ดอลลาร์ผู้ขายไทยต้องมีบัญชี Payoneer Payment Account
f0nt.comไม่ใช่ช่องทางขายห้ามขายไฟล์ฟอนต์ · ต้องปล่อยฟรีอย่างน้อยหนึ่งน้ำหนัก

มีสามข้อในตารางนี้ที่ทำลายแผนของคนส่วนใหญ่ตั้งแต่ยังไม่เริ่ม

ข้อแรก การแจกฟรีเป็นทางเดียว ถ้าปล่อยฟอนต์บน f0nt.com หรือ Google Fonts ไปแล้ว วันหนึ่งอยากเอาไปขายบน MyFonts คุณทำไม่ได้ เพราะเขาไม่รับฟอนต์ที่ดาวน์โหลดฟรีได้ที่อื่น ตัดสินใจก่อนปล่อยไฟล์ ไม่ใช่หลังจากนั้น

ข้อสอง ข้อกำหนดกลิฟละติน 186 ตัวแปลว่าฟอนต์ไทยล้วนขายบน MyFonts ไม่ได้ คุณต้องออกแบบละตินคู่ไปด้วย นี่คือเหตุผลที่โมดูล 6 เน้นการทำละตินให้เข้ากับไทย ไม่ใช่ก๊อปโครงมาใส่

ข้อสาม OFL ปิดประตูการขายเดี่ยวถาวร SIL Open Font License 1.1 ข้อ 1 เขียนไว้ว่า “Neither the Font Software nor any of its individual components, in Original or Modified Versions, may be sold by itself.” และข้อ 5 บังคับว่าเวอร์ชันที่แก้ไขแล้วต้องเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาตเดียวกันทั้งหมด แปลว่าฟอนต์ที่คุณต่อยอดจากฟอนต์ OFL จะขายเดี่ยว ๆ ไม่ได้ตลอดไป ไม่ว่าคุณจะแก้มากแค่ไหน

ผมพูดเรื่องนี้ได้เต็มปากเพราะมันเกิดกับผมเอง ฟอนต์ ThaiGraph Condensed ที่ผลิตด้วยไปป์ไลน์ชุดเดียวกันนี้ ใช้งานได้จริง มี 4 น้ำหนัก 790 กลิฟ ครบทั้ง 87 รหัสอักขระไทย และมันขายเดี่ยวไม่ได้ เพราะต่อยอดจากฟอนต์ OFL โมดูล 2 มีอยู่เพื่อให้คุณไม่ต้องค้นพบข้อนี้ตอนทำเสร็จแล้ว

เงินเข้ากระเป๋าอย่างไร และตอนไหนที่รัฐเริ่มสนใจคุณ

คุณเริ่มขายได้ในนามบุคคลธรรมดา และต้องจดทะเบียน VAT เมื่อรายรับต่อปีเกิน 1.8 ล้านบาท อัตรา VAT ปัจจุบันคือ 7% ซึ่งคงอยู่ด้วยพระราชกฤษฎีกาที่ต่ออายุเป็นช่วง ๆ ไม่ใช่อัตราถาวร

ด้านการรับเงิน ผลสำรวจ e-Commerce ของ ETDA ระบุว่า Mobile/Internet Banking คิดเป็น 68.12% ของช่องทางชำระเงิน ขณะที่เก็บเงินปลายทางอยู่ที่ 7.92% คนไทยจ่ายผ่านแอปธนาคาร ไม่ใช่บัตร แต่ Stripe จำกัด PromptPay ไว้เฉพาะนิติบุคคลที่จดทะเบียนในไทย ฟรีแลนซ์บุคคลธรรมดาจึงเสนอมันผ่าน Stripe ไม่ได้ ไม่ว่าหน้าร้านที่วางทับอยู่ข้างบนจะเป็นเจ้าไหน ส่วนหน้าชำระเงินของ Gumroad เสนอวิธีจ่ายอะไรบ้างให้ผู้ซื้อชาวไทย ผมตรวจจากเอกสารที่ Gumroad เผยแพร่เองไม่ได้ จึงจะไม่ยืนยันว่ามันรองรับหรือไม่รองรับอะไร ให้เปิดศูนย์ช่วยเหลือของมันตรวจเองก่อนจะวางแผนบนคำตอบนั้น โมดูล 9 พูดเรื่องเดียวกันด้วยถ้อยคำเดียวกัน ด้วยเหตุผลเดียวกัน ถ้าลูกค้าเป้าหมายเป็นคนไทย ช่องทางที่ตรงกับพฤติกรรมเขาที่สุดอาจเป็นการโอนแล้วส่งสลิป แบบเดียวกับ DB Fonts ถ้าเป็นต่างชาติ Gumroad โอนเข้าบัญชีไทยเป็นเงินบาทได้ที่ยอดขั้นต่ำ 600 บาท

ชุดนี้ไม่เหมาะกับใคร

ผมอยากให้คุณไม่ซื้อ มากกว่าให้คุณซื้อแล้วขอเงินคืน เพราะฉะนั้นอ่านสี่ข้อนี้ให้จบก่อน

ถ้าคุณไม่ยอมแตะบรรทัดคำสั่ง ชุดนี้ไม่เหมาะกับคุณ แปดในสิบสองโมดูลมีคำสั่งให้พิมพ์ลงเทอร์มินัล ได้แก่โมดูล 0, 3, 4, 5, 6, 7, 8 และภาคผนวก A ส่วนอีกสี่โมดูลที่ไม่มีคือโมดูลนี้ โมดูล 2 เรื่องลิขสิทธิ์ โมดูล 9 เรื่องการลงขาย และภาคผนวก B ซึ่งเป็นอภิธานศัพท์ สี่โมดูลนั้นคือโมดูลที่ว่าด้วยการตัดสินใจ ผมจับมือทำทีละบรรทัดทั้งบน Windows และ macOS โดยไม่ถือว่าคุณเคยเปิดเทอร์มินัลมาก่อน แต่ผมเลี่ยงมันให้ไม่ได้ เพราะการคอมไพล์ฟีเจอร์ OpenType คือสิ่งที่โปรแกรมลากเมาส์ทำแทนไม่ได้ ถ้าคุณอยากอยู่ในโปรแกรมกราฟิกล้วน ๆ ให้ไปดู Glyphs 4 ราคา 319 ยูโร หรือ Glyphs Mini 2 ราคา 49 ยูโร แล้วเรียนจากที่อื่น ผมพูดจริง

ถ้าคุณคาดหวังฟอนต์เนื้อความสองหมื่นกลิฟภายในสุดสัปดาห์เดียว ชุดนี้ไม่เหมาะกับคุณ โมดูล 0 ทำให้คุณถือฟอนต์ที่ใช้งานได้จริงในเวลาราว 45 นาทีที่นั่งอยู่หน้าคีย์บอร์ด แต่ให้เผื่อไว้เก้าสิบนาทีในครั้งแรก เพราะการติดตั้ง Python และผ่านทางอ้อมประจำของมันก็เป็นงานจริงเหมือนกัน และโมดูล 0 เขียนเรื่องนี้ไว้ตรง ๆ แต่ฟอนต์ที่ ขายได้ เป็นงานหลายสัปดาห์ ตัวเลข 210 อักขระที่ปรัชญาบันทึกไว้ยังเป็นแค่จุดเริ่มต้น ก่อนจะนับ mark mkmk และกลิฟทางเลือก

ถ้าคุณต้องการวิดีโอ ชุดนี้ไม่เหมาะกับคุณ นี่คือชุดเอกสารสำหรับอ่านและก๊อปคำสั่งไปวาง ไม่มีวิดีโอสักคลิป ถ้าคุณเรียนจากวิดีโอได้ดีกว่า ตลาดมีให้เลือก เช่นคอร์ส Font Making on Mac บน SkillLane ราคา 3,990 บาท 33 วิดีโอ ยาว 4 ชั่วโมง 46 นาที — แต่คอร์สนั้นระบุเองว่า “คอร์สนี้จะสอนผู้เรียนสร้างฟอนต์ลายมือภาษาอังกฤษ” ไม่ใช่ไทย

ถ้าคุณต้องการให้ผมรับประกันรายได้ ชุดนี้ไม่เหมาะกับคุณ ย้อนกลับไปหัวข้อแรก ไม่มีข้อมูลรายได้ให้อ้างอิง ผมรับประกันได้อย่างเดียวคือคุณจะมีไฟล์ฟอนต์ที่ผ่าน QA อยู่ในมือ ส่วนตลาดจะจ่ายเท่าไร ไม่มีใครในประเทศนี้บอกคุณได้อย่างซื่อสัตย์

สิ่งที่คุณควรถือกลับไปจากโมดูลนี้

จบโมดูลนี้แล้ว คุณควรตอบสี่ข้อนี้ได้เป็นลายลักษณ์อักษร เขียนใส่ไฟล์เดียวแล้วเก็บไว้ โมดูลที่เหลืออ้างถึงคำตอบชุดนี้

  1. เส้นทางหลักของคุณคือข้อไหนในสี่ข้อ — ปลีก รับจ้าง แม่เหล็กดึงงาน หรือขายรวมชุด
  2. ฟอนต์ตัวแรกจะเป็น OFL หรือเชิงพาณิชย์ — ถ้า OFL คุณสละสิทธิ์ขายเดี่ยวถาวร ถ้าเชิงพาณิชย์ ต้องออกแบบต้นฉบับ ไม่ใช่ต่อยอด
  3. ลูกค้าของคุณคือคนไทยหรือต่างชาติ — ตัดสินทั้งช่องทางรับเงิน และว่าต้องทำละติน 186 กลิฟหรือไม่
  4. คุณจะไม่แจกฟรีอะไรบ้าง — เพราะการแจกเป็นทางเดียว

ตอบครบสี่ข้อเมื่อไร คุณได้สิ่งที่โมดูลนี้ตั้งใจจะให้ครบแล้ว ฟรี ไม่มีเงื่อนไข

ส่วนที่เหลือ (การสร้างไฟล์จริง การคอมไพล์ mark และ mkmk ให้วรรณยุกต์ไม่ทับสระ การรัน QA การแพ็กและลงขาย) อยู่ในอีก 11 โมดูลของ ทำฟอนต์ไทยให้ขายได้ เขียนด้วยมาตรฐานความซื่อสัตย์เดียวกับหน้านี้ทั้งหมด ชุดเดียวกันนี้มีฉบับภาษาอังกฤษชื่อ Make Thai Fonts That Sell ซื้อครั้งเดียวปลดล็อกทั้งสองภาษา เลือกอ่านฉบับที่คุณถนัดได้เลย

ถ้าคุณเป็นผู้ซื้ออยู่แล้วและกำลังอ่านหน้านี้อยู่ในชุดเครื่องมือ คุณมีครบทั้งสิบเอ็ดโมดูลอยู่ในมือแล้ว ขั้นต่อไป: Module 2 — ลิขสิทธิ์: อะไรขายได้ อะไรขายไม่ได้ ซึ่งเปลี่ยนคำเตือนเรื่อง OFL ข้างบนให้กลายเป็นผังตัดสินใจที่คุณเอาไปใช้กับไฟล์ฟอนต์ไหนก็ได้ภายในไม่ถึงนาที

Sources

  1. การสำรวจอุตสาหกรรมฟอนต์ที่ถูกอ้างถึงมากที่สุด Type Foundries Today (สำรวจปี 2013) บันทึกชื่อ โครงสร้าง และที่ตั้งของโรงหล่อตัวพิมพ์ ไม่ได้เผยแพร่ตัวเลขรายได้Typographica, Type Foundries Today — Census (accessed Aug 15, 2026)
  2. Google Fonts มีฟอนต์ 34 ตระกูลที่รองรับชุดอักขระไทย 26 ตระกูลเป็นผลงาน Cadson Demak ทั้งหมดเป็น OFL และมีฟอนต์แห่งชาติจาก SIPA อีก 13 ฟอนต์ ซึ่งมติคณะรัฐมนตรี 7 กันยายน 2553 ให้หน่วยงานราชการติดตั้งNSTDA — ฟอนต์ราชการไทย (accessed Aug 15, 2026)
  3. สัญญาอนุญาตของ f0nt.com ระบุว่า "ไม่อนุญาตให้นำ 'ไฟล์ฟอนต์' ไปขาย เว้นแต่จะเป็นการแนบไฟล์ติดไปกับสื่อ โปรแกรม" แต่อนุญาตให้ใช้ฟอนต์ทำงานหาเงินได้f0nt.com — สัญญาอนุญาต (accessed Aug 15, 2026)
  4. การนำฟอนต์ขึ้น f0nt.com ต้องปล่อยให้ดาวน์โหลดฟรีอย่างน้อยหนึ่งน้ำหนักf0nt.com — เกี่ยวกับเรา (accessed Aug 15, 2026)
  5. SIL Open Font License 1.1 ข้อ 1 ระบุว่า "Neither the Font Software nor any of its individual components, in Original or Modified Versions, may be sold by itself." และข้อ 5 ระบุว่างานที่แก้ไขแล้วต้องเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาตเดียวกันทั้งหมดSIL Open Font License 1.1 — official text (accessed Aug 15, 2026)
  6. Microsoft ระบุว่าฟีเจอร์ OpenType ที่ "จำเป็น" สำหรับสคริปต์ไทยคือ mark (GPOS) และ mkmk (GPOS) และแนะนำให้ใช้ ccmp แยกส่วน Sara Am เพื่อวางมาร์กให้ถูกตำแหน่งMicrosoft — Developing OpenType Fonts for Thai Script (accessed Aug 15, 2026)
  7. ปรัชญา สุวีรานนท์ ระบุว่าตัวพิมพ์โลหะไทยมีตัวอักขระมากกว่า 210 ตัว ขณะที่อักษรละตินมีเพียง 70 ตัวPracha Suveeranont, "A History of Thai Typography", Typotheque (accessed Aug 15, 2026)
  8. Katatrad ตั้งราคาฟอนต์ที่ 11,800 บาทต่อน้ำหนัก และ 35,000 บาทต่อตระกูลสมบูรณ์ ไม่รวม VATKatatrad — Nubb (accessed Aug 15, 2026)
  9. สัญญาอนุญาตแบบเดสก์ท็อปหนึ่งชุดของ Katatrad ครอบคลุมได้ถึง 20 เครื่อง ภายในหนึ่งบริษัทKatatrad — License (accessed Aug 15, 2026)
  10. Pocket Fonts ตั้งราคาเป็นขั้นบันได นักเรียนนักศึกษาและครู 400 บาท บุคคลทั่วไปและฟรีแลนซ์ 600 บาท บริษัทไม่เกิน 5 เครื่อง 2,000 บาท ไม่เกิน 10 เครื่อง 4,000 บาท มากกว่า 10 เครื่อง 6,000 บาท Extended Pro 1,000 บาท และ Extended Pro Plus+ 2,000 บาทPocket Fonts — Pricing and License (accessed Aug 15, 2026)
  11. DB Fonts ขายชุด DB Heavent (4 ตระกูล 56 สไตล์) ราคา 5,885 บาท สำหรับเดสก์ท็อป 1-5 เครื่องDB Fonts — Bundle 20 (accessed Aug 15, 2026)
  12. การสั่งซื้อฟอนต์จาก DB Fonts ใช้วิธีโอนเงินผ่านธนาคารแล้วอัปโหลดสลิป ไม่มีระบบตัดบัตรอัตโนมัติDB Fonts — วิธีการสั่งซื้อ (accessed Aug 15, 2026)
  13. BEARTOR ขายฟอนต์ลายมือในระดับราคา 49 บาทสำหรับใช้ส่วนตัว และ 99 บาทสำหรับใช้เชิงพาณิชย์BEARTOR — ฟอนต์ลายมือ (accessed Aug 15, 2026)
  14. Monotype/MyFonts กำหนดขั้นต่ำ 186 กลิฟละตินสำหรับฟอนต์ประเภท displayMonotype Foundry Support — glyph requirements (accessed Aug 15, 2026)
  15. Monotype จะไม่รับฟอนต์ที่เปิดให้ดาวน์โหลดฟรีอยู่ที่อื่น กำหนดให้ราคาบนช่องทางอื่นต้องเท่ากันหรือสูงกว่า ต้องใช้ข้อมูลภาษาอังกฤษ และปฏิเสธตระกูล Sans หรือ Serif ที่ส่งมาเพียงน้ำหนักเดียว ประเทศไทยไม่อยู่ในรายชื่อประเทศที่ถูกกันออกMonotype Foundry Support — submission requirements (accessed Aug 15, 2026)
  16. Fontspring จ่ายส่วนแบ่ง 50% ของทุกการขายผ่านมาร์เก็ตเพลส และเพิ่มโบนัส 35% สำหรับฟอนต์ที่ปล่อยภายใน 30 วันก่อนหน้า ไม่รับสัญญาอนุญาตแบบใช้ส่วนตัวอย่างเดียว และต้องมีตัวเลือก @font-faceFontspring — Foundry Information (accessed Aug 15, 2026)
  17. Creative Market จ่ายส่วนแบ่งมาตรฐาน "fifty percent (50%) of the net revenue" และมียอดถอนขั้นต่ำ 20 ดอลลาร์สหรัฐCreative Market — Shop Terms (accessed Aug 15, 2026)
  18. Gumroad หักค่าธรรมเนียม 10% บวก 0.50 ดอลลาร์สำหรับการขายตรง และ 30% เมื่อผู้ซื้อค้นพบสินค้าผ่านมาร์เก็ตเพลสของ GumroadGumroad — Pricing (accessed Aug 15, 2026)
  19. Gumroad รองรับการโอนเงินเข้าบัญชีธนาคารไทยเป็นสกุลบาท โดยมียอดถอนขั้นต่ำ 600 บาทGumroad — Getting Paid (accessed Aug 15, 2026)
  20. ผู้ขายในประเทศไทยบน Etsy ต้องใช้บัญชี Payoneer Payment Account มีค่าธรรมเนียมธุรกรรม 6.5% และค่าดำเนินการชำระเงินสำหรับประเทศไทย 6% บวก 0.30 ดอลลาร์สหรัฐEtsy Help — Payment processing fees (accessed Aug 15, 2026)
  21. อัตราภาษีมูลค่าเพิ่มของไทยอยู่ที่ 7% และผู้ประกอบการต้องจดทะเบียน VAT เมื่อรายรับต่อปีเกิน 1.8 ล้านบาทกรมสรรพากร — Value Added Tax (accessed Aug 15, 2026)
  22. ผลสำรวจ e-Commerce ของ ETDA ระบุว่า Mobile/Internet Banking คิดเป็น 68.12% ของช่องทางชำระเงิน ขณะที่เก็บเงินปลายทางอยู่ที่ 7.92%ETDA — ผลสำรวจมูลค่าพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ (เผยแพร่ 31 พฤษภาคม 2567) (accessed Aug 15, 2026)
  23. Stripe จำกัดการรับชำระเงินด้วย PromptPay ไว้เฉพาะนิติบุคคลที่จดทะเบียนในประเทศไทยStripe Docs — PromptPay (accessed Aug 15, 2026)
  24. คอร์ส Font Making on Mac บน SkillLane ราคา 3,990 บาท มี 33 วิดีโอ ความยาว 4 ชั่วโมง 46 นาที และระบุว่า "คอร์สนี้จะสอนผู้เรียนสร้างฟอนต์ลายมือภาษาอังกฤษ"SkillLane — คอร์สสร้างฟอนต์ (accessed Aug 15, 2026)
  25. Glyphs 4 ราคา 319 ยูโร และ Glyphs Mini 2 ราคา 49 ยูโรGlyphs — Buy (accessed Aug 15, 2026)