ฟอนต์ไทย · COMMERCIAL
Thonburi
ธนบุรี

ขอลิขสิทธิ์ Thonburi จากผู้ผลิต →
วิธีติดตั้งและใช้งาน
- Windows — ดาวน์โหลดไฟล์ .zip แตกไฟล์ แล้วคลิกขวาที่ไฟล์ .ttf/.otf → “ติดตั้ง” (Install)
- macOS — ดับเบิลคลิกไฟล์ .ttf/.otf แล้วกด “ติดตั้งฟอนต์” (Install Font) ใน Font Book
- เว็บ — ต้องมีสัญญาอนุญาตเว็บ (webfont) จากผู้ผลิตก่อนฝังบนเว็บไซต์
- Microsoft Word — สำหรับเอกสารราชการใน Microsoft Word: ติดตั้งฟอนต์แล้วเลือกจากรายการฟอนต์ก่อนพิมพ์
ดูตัวอย่าง Thonburi
ฟอนต์ Thonburi เป็นฟอนต์จากฟาวน์ดรีสำหรับใช้งานบนเดสก์ท็อป จึงฝังเป็นเว็บฟอนต์ฟรีเพื่อแสดงตัวอย่างสดในหน้านี้ไม่ได้ ดูรูปทรงตัวอักษรจริงได้จากภาพตัวอย่างด้านบน หรือพิมพ์ข้อความของคุณเองในเครื่องมือทดสอบฟอนต์ไทย เพื่อเทียบกับฟอนต์ทางเลือกฟรีจาก Google Fonts
ฟอนต์ธนบุรี (Thonburi) คือฟอนต์ไทยระบบของ Apple บน iPhone, iPad และ Mac ถ้าคุณค้นหาเพราะอยากได้ฟอนต์นี้บน Samsung หรือ Windows คำตอบอยู่ในหัวข้อแรก ส่วนที่มาของฟอนต์ น้ำหนัก สัญญาอนุญาต และฟอนต์ธนบุรี “อีกตัว” ที่โหลดฟรีได้จริง อยู่ถัดลงไป
ฟอนต์ Thonburi ใช้บน iPhone, Samsung และ Windows ได้ไหม
ใช้ได้เฉพาะบนอุปกรณ์ Apple: Thonburi ติดมากับ iOS, iPadOS, macOS, tvOS และ watchOS ในฐานะฟอนต์ระบบ ส่วน Samsung, Android และ Windows ไม่มีฟอนต์นี้ และไม่มีช่องทางติดตั้งเพิ่มอย่างถูกลิขสิทธิ์ เพราะสัญญาอนุญาตซอฟต์แวร์ของ Apple ข้อ 2.E ให้ใช้ฟอนต์ที่มากับระบบได้เฉพาะ “ขณะรันซอฟต์แวร์ของ Apple” เท่านั้น สรุปเป็นตาราง:
| อุปกรณ์ | มี Thonburi ไหม | ทำอะไรได้ |
|---|---|---|
| iPhone / iPad | มี — ฟอนต์ระบบ iOS | แสดงข้อความไทยอัตโนมัติ ไม่ต้องโหลด ไม่มีสวิตช์เปลี่ยนฟอนต์ระบบทั้งเครื่อง |
| Mac | มี — 3 น้ำหนักใน Font Book | ใช้ทำเอกสารและงานออกแบบบนเครื่องได้ แต่ส่งไฟล์ฟอนต์ต่อไม่ได้ |
| Samsung / Android | ไม่มี | ฟอนต์ไทยเริ่มต้นคือ Noto Sans Thai เปลี่ยนฟอนต์ระบบได้เฉพาะจาก Galaxy Store |
| Windows | ไม่มี | ฟอนต์ไทยของระบบคือ Leelawadee UI ติดตั้งฟอนต์ไทยมีหัวฟรีทดแทนได้ |
บน iPhone และ iPad
Thonburi ทำงานอยู่แล้วตั้งแต่แกะกล่อง ไม่มีอะไรต้องดาวน์โหลด รายการ System Fonts ของ Apple Developer ระบุ Thonburi, Thonburi Bold และ Thonburi Light เวอร์ชัน 18.0d1e1 พร้อมป้าย “iOS system font”, “macOS system font”, “tvOS system font” และ “watchOS system font” นั่นคือฟอนต์ที่ระบบเลือกให้ตัวอักษรไทยโดยอัตโนมัติในเมนู ข้อความ และแอปทุกตัว ถ้า iPhone ของคุณแสดงภาษาไทยได้ คุณกำลังอ่าน Thonburi อยู่แล้ว ไม่ว่าจะเป็น iOS 16, 17 หรือรุ่นปัจจุบัน
สิ่งที่ iOS ไม่มีคือตัวเลือกเปลี่ยนฟอนต์ระบบทั้งเครื่อง ช่องทางเดียวที่ Apple เปิดไว้ตามคู่มือผู้ใช้ iPhoneคือติดตั้งฟอนต์จากแอปใน App Store เพื่อ “ใช้ในเอกสารที่คุณสร้างบน iPhone” แล้วจัดการที่ การตั้งค่า → ทั่วไป → แบบอักษร (Settings → General → Fonts) — ฟอนต์ที่ติดตั้งแบบนี้ใช้ในแอปเอกสาร ไม่ได้เปลี่ยนหน้าตาของระบบ
ส่วนชื่อ “SF Thonburi” ที่หลายคนค้นหา ไม่ใช่ชื่อทางการ ในเอกสารของ Apple ฟอนต์นี้ชื่อ Thonburi เฉย ๆ ส่วน SF (San Francisco) คือตระกูลฟอนต์ละตินที่แสดงคู่กันบนหน้าจอเดียวกัน และหน้า Apple Developer Fonts ก็ไม่มี SF เวอร์ชันภาษาไทยให้โหลด รายละเอียดอยู่ในหัวข้อ “ฟอนต์ไทยบน iPhone คือฟอนต์อะไร” ด้านล่าง
บน Mac
Mac ทุกเครื่องมี Thonburi ครบสามน้ำหนักใน Font Book รายการฟอนต์ที่มากับ macOS Sonoma ระบุ Thonburi, Thonburi Bold และ Thonburi Light 18.0d1e1 และบอกว่า “ฟอนต์ส่วนใหญ่ในรายการติดตั้งและเปิดใช้งานอัตโนมัติ” ส่วนฟอนต์ที่อยู่ในโฟลเดอร์ System Library “จำเป็นสำหรับ Mac ของคุณ และปิดใช้งานใน Font Book ไม่ได้”
ขอบเขตการใช้งานอยู่ในสัญญาอนุญาตข้อ 2.E: “you may use the fonts included with the Apple Software to display and print content while running the Apple Software; however, you may only embed fonts in content if that is permitted by the embedding restrictions accompanying the font in question” — แปลว่าใช้แสดงและพิมพ์งานบน Mac ได้ ฝังในไฟล์ (เช่น PDF) ได้ตามสิทธิ์ที่ระบุใน Font Book → Show Font Info แต่การคัดลอกไฟล์ฟอนต์ไปลงเครื่องอื่นอยู่นอกสัญญา
บน Samsung และ Android
Android ไม่มี Thonburi และไม่มีทางติดตั้งเพิ่มอย่างถูกลิขสิทธิ์ ฟอนต์ไทยเริ่มต้นของ Android คือ Noto Sans Thai — ไฟล์กำหนดฟอนต์ระบบของ Android Open Source Project ผูกสคริปต์ไทย (lang="und-Thai") เข้ากับ NotoSansThai-Regular และ NotoSansThai-Bold ซึ่งเป็นฟอนต์ไม่มีหัว นี่คือเหตุผลที่ตัวหนังสือไทยบน Android กับ iPhone ให้ความรู้สึกต่างกัน
บน Samsung การเปลี่ยนฟอนต์ระบบทำได้ทางเดียวตามคู่มือของ Samsung: การตั้งค่า → จอภาพ → ขนาดและรูปแบบตัวอักษร → รูปแบบตัวอักษร → ดาวน์โหลดแบบอักษร แล้วเลือกฟอนต์จาก Galaxy Store คู่มือของ Samsung ไม่มีขั้นตอนสำหรับติดตั้งไฟล์ฟอนต์ของตัวเอง ดังนั้นคลิป “วิธีเปลี่ยนฟอนต์ Samsung ให้เป็น SF Thonburi” ที่แพร่กันจึงต้องพึ่งแอปฟอนต์ภายนอกและไฟล์ที่แกะออกมาจาก iOS หรือ macOS ซึ่งผิดเงื่อนไขข้อ 2.E ของ Apple เราไม่แนะนำและไม่ลิงก์ไปหาวิธีนั้น ถ้าอยากได้ตัวหนังสือไทยมีหัวบน Samsung ให้ดูฟอนต์ไทยใน Galaxy Store หรือใช้ฟอนต์ฟรีในหัวข้อถัดไปกับงานที่คุณควบคุมฟอนต์เองได้ เช่น เว็บไซต์และแอปที่รับไฟล์ฟอนต์
บน Windows
Windows ไม่มี Thonburi — ไม่อยู่ทั้งในชุดติดตั้งเริ่มต้นและในฟีเจอร์เสริม Thai Supplemental Fonts ตามรายการฟอนต์ของ Windows 11 ฟอนต์ไทยที่ติดมากับเครื่องคือ Leelawadee UI (Leelawui.ttf 5.05 พร้อม Semilight และ Bold) ซึ่งเป็นฟอนต์มีหัวเช่นกัน ส่วน Leelawadee, Cordia New, Angsana New และตระกูล UPC อีก 11 ตัวอยู่ในฟีเจอร์เสริมที่ต้องเปิดเอง: คลิกขวาที่ Start → Settings → System → Optional features → View features ติ๊ก Thai Supplemental Fonts → Next → Add ตามเอกสารของ Microsoft (บางรุ่นของ Windows 11 หน้านี้อยู่ใต้ Settings → Apps ทางลัดคือ Run → ms-settings:optionalfeatures)
ถ้าอยากได้ความรู้สึกแบบ Thonburi บน Windows จริง ๆ อย่าไล่หาไฟล์ Thonburi.ttf — ใช้ฟอนต์ฟรีข้างล่างนี้แทน
ฟอนต์ฟรีที่ติดตั้งได้ทุกเครื่อง: Noto Sans Thai Looped และ Sarabun
ตัวแทนที่ถูกลิขสิทธิ์และลงได้ทั้ง Windows, Mac, iPhone และ Android คือ Noto Sans Thai Looped — ฟอนต์ไทยมีหัว 9 น้ำหนักภายใต้ SIL Open Font License ดาวน์โหลดฟรีจาก Google Fonts ตัวเลือกที่สองคือ Sarabun (OFL, 8 น้ำหนัก, Google Fonts) ซึ่ง Apple เองระบุไว้ในรายการ System Fonts ว่าเป็น “iOS downloadable” และ “macOS downloadable” — บน Mac จึงโหลดผ่าน Font Book ได้โดยไม่ต้องออกจากระบบของ Apple เลย
วิธีติดตั้ง:
- Windows — ดาวน์โหลดจาก Google Fonts, คลิกขวาที่ไฟล์ .zip → Extract, แล้วคลิกขวาที่ไฟล์ฟอนต์ → Install ตามคู่มือของ Microsoft
- Mac — ดับเบิลคลิกไฟล์ฟอนต์ใน Finder แล้วกด Install ตามคู่มือ Font Book ของ Apple หรือค้นชื่อ Sarabun ใน Font Book แล้วดาวน์โหลดตรงจาก Apple
- iPhone / iPad — ติดตั้งผ่านแอปจัดการฟอนต์จาก App Store แล้วตรวจที่ การตั้งค่า → ทั่วไป → แบบอักษร ใช้ได้ในแอปเอกสาร (ไม่เปลี่ยนฟอนต์ระบบ)
- Android / Samsung — ใช้ในแอปที่รับไฟล์ฟอนต์ และฝังบนเว็บด้วย
@font-faceได้เต็มสิทธิ์ตาม OFL ส่วนฟอนต์ระบบทั้งเครื่องยังต้องเลือกจาก Galaxy Store
ฟอนต์ไทยฟรีตัวอื่นที่ให้ความรู้สึกใกล้กันอยู่ในหัวข้อ “อยากได้ฟอนต์แบบ iPhone บน Windows หรือ Android” ด้านล่าง
ฟอนต์ธนบุรีคืออะไร
ฟอนต์ธนบุรี (Thonburi) คือฟอนต์ไทยแบบมีหัวของ Apple ที่ติดตั้งมากับ Mac OS X ตั้งแต่เวอร์ชัน 10.3 Panther (พ.ศ. 2546) และเป็นฟอนต์ระบบภาษาไทยบน iPhone และ iPad มาโดยตลอด ข้อมูลจากสเปซิเมนของ ThaiFaces ระบุเครดิตเป็น Apple (Singapore) มี 3 น้ำหนัก และครอบคลุมพยัญชนะ สระ วรรณยุกต์ และเลขไทยครบชุด รวมถึงอักษรละติน
ก่อนอ่านต่อ มีเรื่องที่ต้องแยกให้ชัดก่อนหนึ่งเรื่อง: คำว่า “ฟอนต์ธนบุรี” ในภาษาไทยชี้ไปที่ฟอนต์สองตัวคนละตัวกันโดยสิ้นเชิง หัวข้อถัดไปอธิบายว่าตัวไหนคือตัวไหน
ชื่อฟอนต์เป็นไปตามธรรมเนียมของ Apple ที่ตั้งชื่อฟอนต์ไทยตามย่านและสถานที่ในกรุงเทพฯ — พี่น้องร่วมชุดได้แก่ Krungthep, Ayuthaya, Sathu, Silom และ Sukhumvit Set ตามบันทึกในThai font collection ของ Jeff McNeill ส่วนธนบุรีเองคือย่านประวัติศาสตร์ฝั่งตะวันตกของแม่น้ำเจ้าพระยา และอดีตราชธานีของไทย
รากของฟอนต์นี้เก่ากว่าปีที่เปิดตัวบน Mac OS X: เมทาดาทาของ Thonburi Bold (เวอร์ชัน 13.0d1e1) ระบุ “Copyright 1992-2011 by Apple Inc.” สืบสายกลับไปถึงการรองรับภาษาไทยของ Apple ในต้นทศวรรษ 1990 ข้อควรระวังหนึ่งข้อ: โรงหล่อไทย PSL SmartLetter โปรโมตตัวเองว่าเป็น “The Font Company that sold to Apple” แต่ไม่มีแหล่งข้อมูลสาธารณะใดเชื่อม Thonburi เข้ากับ PSL โดยตรง เรื่องเล่าที่พูดต่อ ๆ กันมาว่า Thonburi มาจาก PSL จึงยังยืนยันไม่ได้ และไม่มีการบันทึกชื่อนักออกแบบรายบุคคล — มีเพียงเครดิตองค์กร Apple (Singapore)
ฟอนต์ธนบุรีมีสองตัว — คุณกำลังหาตัวไหน
คำว่า “ฟอนต์ธนบุรี” หรือ “อักษรธนบุรี” ในผลการค้นหาภาษาไทยหมายถึงฟอนต์คนละตัวได้สองแบบ: ฟอนต์ระบบของ Apple ที่โหลดแยกไม่ได้ กับฟอนต์ดิสเพลย์ชื่อ SOV_ThonBuri ที่โหลดฟรีได้จาก ฟอนต์.คอม เลือกดูจากตารางนี้ก่อน:
| Thonburi (Apple) | ธนบุรี / SOV_ThonBuri | |
|---|---|---|
| ผู้ทำ | Apple (Singapore) | uvSOV — Worawut Thanawatanawanich |
| เปิดตัว | พ.ศ. 2546 (Mac OS X 10.3) | 8 ธันวาคม 2024 |
| ประเภท | ฟอนต์ระบบ มีหัว ใช้อ่านเนื้อหา | ฟอนต์ดิสเพลย์ แนวป้ายเก่า |
| ที่มา | เขียนขึ้นเป็นฟอนต์อินเทอร์เฟซ | ถอดแบบจากป้ายเก่า วัดหนัง สมัยธนบุรียังเป็นจังหวัด |
| น้ำหนัก | Light, Regular, Bold | หน้าเผยแพร่ไม่ได้ระบุจำนวนน้ำหนัก |
| ดาวน์โหลด | ไม่ได้ — มากับ macOS/iOS เท่านั้น | ได้ ฟรี จาก ฟอนต์.คอม |
ถ้าคุณค้นหาเพราะเห็นตัวหนังสือไทยบน iPhone แล้วอยากรู้ว่าคือฟอนต์อะไร คำตอบคือ Thonburi ของ Apple ถ้าคุณกำลังหาฟอนต์ไทยลายป้ายเก่าย่านธนบุรีเพื่อเอาไปใช้งานออกแบบ คำตอบคือ SOV_ThonBuri ของ uvSOV ซึ่งหน้าเผยแพร่บน ฟอนต์.คอมระบุที่มาว่าถอดแนวทางจากป้ายเก่าที่วัดหนัง สมัยที่ธนบุรียังเป็นจังหวัด และจัดอยู่ในหมวด display / traditional / ป้าย
เรื่องสัญญาอนุญาตของ SOV_ThonBuri: หน้าสัญญาอนุญาตของ ฟอนต์.คอมระบุว่าดาวน์โหลดฟอนต์ในเว็บไปใช้ได้ฟรี และใช้ในงานออกแบบเชิงพาณิชย์ได้ เว้นแต่เจ้าของฟอนต์แต่ละรายจะกำหนดเงื่อนไขไว้เป็นอย่างอื่น ส่วนการนำไฟล์ฟอนต์ไปแจกจ่ายต่อทำไม่ได้ และการดัดแปลงเพื่อแจกจ่ายต้องขออนุญาตผู้ออกแบบก่อน ก่อนใช้กับงานลูกค้า ให้อ่านเงื่อนไขบนหน้าเผยแพร่ของฟอนต์นั้นอีกรอบเสมอ — หลักการเดียวกันนี้อธิบายไว้ในคู่มือสัญญาอนุญาตฟอนต์ไทย
ดาวน์โหลดฟอนต์ธนบุรีของ Apple ได้ไหม
ดาวน์โหลดไม่ได้ Thonburi ของ Apple ไม่มีขาย ไม่มีแจก และไม่มีบน Google Fonts หรือ CDN ใด ๆ สิทธิ์การใช้งานติดมากับ macOS และ iOS เท่านั้น ตาม Software License Agreement ของ Apple ถ้าคุณใช้ Mac อยู่แล้ว ฟอนต์อยู่ในเมนูฟอนต์ของคุณเรียบร้อย ถ้าไม่ใช่ ก็ไม่มีช่องทางได้มาอย่างถูกกฎหมายแบบแยกเดี่ยว
ไฟล์ Thonburi ที่ลอยอยู่ตามเว็บดาวน์โหลดฟอนต์ทั่วไปคือไฟล์ที่ถูกสกัดออกมาจากระบบปฏิบัติการ ซึ่งขัดกับสัญญาอนุญาตของ Apple การนำไปใช้ในงานลูกค้า งานพิมพ์ หรือฝังบนเว็บไซต์จึงมีความเสี่ยงทางกฎหมาย และไม่ใช่สิ่งที่เราแนะนำ
ทางออกที่ถูกต้องคือใช้ฟอนต์ไทยมีหัวที่แจกฟรีและมีสิทธิ์แจกจ่ายจริง ดูรายการทั้งหมดในหมวดฟอนต์ไทยฟรี
ฟอนต์ไทยบน iPhone คือฟอนต์อะไร
ตัวหนังสือไทยที่คุณเห็นในเมนู ข้อความ และแอปต่าง ๆ บน iPhone, iPad และ Mac คือ Thonburi ซึ่งเป็นฟอนต์แบบมีหัว ขณะที่ข้อความภาษาอังกฤษบนอุปกรณ์เดียวกันใช้ตระกูล San Francisco (SF Pro) ทั้งสองสคริปต์จึงมาจากฟอนต์คนละตระกูล ไม่ใช่ฟอนต์เดียวกัน
Apple เปิดให้ดาวน์โหลดฟอนต์ระบบบางส่วนได้ฟรีที่หน้า Apple Developer Fonts แต่รายการที่มีให้โหลดคือ SF Pro, SF Compact, SF Mono, New York และส่วนขยายสคริปต์อีกสี่ตัว ได้แก่ SF Arabic, SF Armenian, SF Georgian และ SF Hebrew — ไม่มีส่วนขยายภาษาไทยของ San Francisco ให้ดาวน์โหลด ฟอนต์ไทยของ Apple จึงอยู่ในระบบปฏิบัติการเท่านั้น
ความสำคัญของ Thonburi ต่อผู้ใช้ไทยเห็นได้ชัดที่สุดในปี 2556 เมื่อ iOS 7 รุ่นเบตาเปลี่ยนฟอนต์ระบบภาษาไทยจาก Thonburi ไปเป็น Sukhumvit ซึ่งเป็นฟอนต์ไม่มีหัวที่ออกแบบโดยคัดสรร ดีมาก เสียงตอบรับเชิงลบรุนแรงจน Apple ต้องถอยกลับมาใช้ Thonburi ใน iOS 7.0.1 — เหตุการณ์ที่บทความประวัติศาสตร์ตัวพิมพ์ไทยของ Typothequeบันทึกไว้ และบทความ Thai typography ของ Wikipediaจัดให้เป็นหมุดหมายสำคัญของข้อถกเถียงเรื่องฟอนต์มีหัวกับไม่มีหัว
อยากได้ฟอนต์แบบ iPhone บน Windows หรือ Android ทำอย่างไร
ทำไม่ได้แบบถูกลิขสิทธิ์ แต่มีฟอนต์ไทยมีหัวที่ฟรี ถูกกฎหมาย และให้ความรู้สึกในการอ่านใกล้เคียงกันมาก สี่ตัวที่ใช้แทนได้จริง:
- Noto Sans Thai Looped — ฟอนต์มีหัวจาก Google ภายใต้ OFL มี 9 น้ำหนัก ใกล้เคียงบทบาท “ฟอนต์ระบบ” ที่สุด และฝังบนเว็บได้เลย
- Sarabun — ม้างานไทยมีหัวสัญญาอนุญาตเปิด 8 น้ำหนัก เหมาะทั้ง UI และเอกสาร
- TH Sarabun PSK — ฟอนต์มาตรฐานเอกสารราชการไทย ฟรี ติดตั้งได้ทั้ง Windows และ macOS
- Leelawadee — ฟอนต์ไทยมีหัวที่ติดมากับ Windows คู่เทียบฝั่ง Microsoft ของ Thonburi
ส่วนบทเรียนจากฝั่งตรงข้าม: มีคำแนะนำตามอินเทอร์เน็ตให้แก้ระบบ Android หรือ Samsung เพื่อยัดไฟล์ฟอนต์ไทยของ Apple เข้าไป วิธีนั้นต้องคัดลอกไฟล์ที่มีลิขสิทธิ์ของ Apple จึงไม่ใช่ทางที่ถูกต้อง และเราไม่แนะนำ
การออกแบบตัวอักษรและโทน
Thonburi เป็นแซนส์ไทยแบบมีหัวเต็มรูป: พยัญชนะทุกตัวที่ตามธรรมเนียมต้องมีหัวยังคงหัวไว้ครบ และนั่นคือเหตุผลที่ผู้ใช้ไทยลุกขึ้นปกป้องมันในปี 2556 เพราะหัวกลมคือสิ่งที่ทำให้สายตาไทยแยกพยัญชนะออกจากกันได้เร็วที่สุดในขนาดเล็ก
เพราะถูกวาดมาเป็นฟอนต์อินเทอร์เฟซ ลำดับความสำคัญของการออกแบบจึงเป็นเรื่องความอ่านง่ายล้วน ๆ: หัวอักษรเปิดโล่งที่รอดในขนาดพิกเซลเล็ก คู่พยัญชนะหน้าตาคล้ายกันที่แยกแยะได้ชัด และวรรณยุกต์ที่ยังคงเห็นต่างกันในขนาดข้อความ UI ส่วนอักษรละตินที่มาคู่กันเป็นแซนส์แบบฮิวแมนิสต์เรียบ ๆ ที่ออกแบบให้นั่งเงียบ ๆ ข้างตัวไทย ไม่ใช่มาเด่นเอง
โทนโดยรวมคือความเป็นกลางแบบสาธารณูปโภค — Thonburi คือตัวหนังสือไทยที่ผู้ใช้ iPhone และ Mac ส่วนใหญ่อ่านทุกวันมาสองทศวรรษ จนไม่รู้สึกเหมือนเสียงที่ถูกออกแบบ แต่เป็นเสียงเริ่มต้นของแพลตฟอร์มไปแล้ว ถ้าอยากเห็นเสียงเริ่มต้นของฝั่ง Windows เทียบกัน ดู Cordia New
น้ำหนักและการเผยแพร่
Thonburi มี 3 น้ำหนัก — Light, Regular และ Bold — ติดตั้งมากับ Mac OS X 10.3 Panther ขึ้นไป ตามข้อมูลสเปซิเมนของ ThaiFaces ฟอนต์มาพร้อมระบบปฏิบัติการ ไม่ต้องติดตั้งเพิ่มและไม่ต้องซื้อแยก
ไม่มีอิตาลิก ไม่มีแกน variable และไม่มีการแจกจ่ายเป็นเว็บฟอนต์ สำหรับงานที่ต้องมีน้ำหนักมากกว่านี้ — เช่นพาดหัวที่ต้องหนากว่า Bold หรือ Thin สำหรับตัวเลขขนาดใหญ่ — ต้องเปลี่ยนไปใช้ตระกูลอื่นตั้งแต่ต้น ไม่ใช่ผสมกับ Thonburi ดูคลังฟอนต์ไทยทั้งหมดของเราสำหรับฟอนต์ที่ self-host ได้จริง
การใช้งานที่เหมาะสม
Thonburi คือตัวเลือกที่ถูกต้องเมื่อคุณออกแบบสำหรับแพลตฟอร์ม Apple และต้องการประสบการณ์อ่านไทยแบบมีหัวดั้งเดิมที่ผู้ใช้คุ้นเคยอยู่แล้ว โจทย์ที่เหมาะ:
- อินเทอร์เฟซแอป iOS และ macOS แบบเนทีฟที่เรนเดอร์ข้อความไทยด้วย system stack
- ม็อกอัปและโปรโตไทป์ UI ที่ต้องตรงกับสิ่งที่ผู้ใช้ไทยเห็นจริงบนอุปกรณ์ Apple
- เอกสาร Keynote และ Pages ที่ผลิตและแชร์ภายในระบบนิเวศ Apple
- งาน QA ด้านดีไซน์ — ตรวจว่าข้อความไทยจะเรนเดอร์จริงบน iPhone อย่างไรเมื่อไม่ฝังฟอนต์เอง
ที่ไม่เหมาะ: เว็บไซต์และผลิตภัณฑ์ข้ามแพลตฟอร์ม (ฝังฟอนต์ไม่ได้) งานอัตลักษณ์สิ่งพิมพ์ (ไม่มีน้ำหนักเสริม ไม่มีช่องทางซื้อสัญญาอนุญาต) และโปรเจกต์ใดก็ตามที่ต้องมีสิทธิ์แจกจ่าย
การจับคู่
Thonburi เข้าคู่ได้เป็นธรรมชาติที่สุดกับฟอนต์ในถิ่น Apple เดียวกัน หรือกับฟอนต์เนื้อหาไทยมีหัวแบบโอเพน สามคู่:
- Sukhumvit Set — พี่น้องไม่มีหัวที่ Apple ติดตั้งมาด้วยกัน สองตัวนี้ครอบคลุมโหมดมีหัว/ไม่มีหัวในระบบเดียว และการสลับบทบาทปี 2556 ก็เป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์ตัวพิมพ์ไทย
- Sarabun — ม้างานไทยมีหัวสัญญาอนุญาตเปิด ตัวแทนตามธรรมชาติเมื่ออยากได้ความรู้สึกอ่านแบบ Thonburi แต่ต้องมีสิทธิ์ฝังฟอนต์
- Prompt — แซนส์เรขาคณิตไม่มีหัวแบบโอเพนสำหรับลำดับชั้น display เหนือข้อความเนื้อหา Thonburi ในม็อกอัปแพลตฟอร์ม Apple
สัญญาอนุญาต
Thonburi เป็นซอฟต์แวร์กรรมสิทธิ์ของ Apple อนุญาตให้คุณใช้ได้เฉพาะในฐานะส่วนหนึ่งของ macOS และ iOS ภายใต้ Software License Agreement ของ Apple อย่างที่สเปซิเมนของ ThaiFacesสรุปไว้ ผู้เป็นเจ้าของระบบใช้ได้ฟรี — แต่สิทธิ์นั้นเดินทางไปกับระบบปฏิบัติการ ไม่ใช่ไฟล์ฟอนต์ ห้ามสกัดไฟล์ ห้ามแจกจ่ายต่อ และห้ามเสิร์ฟเป็นเว็บฟอนต์ ถ้อยคำจริงอยู่ในข้อ 2.E ของสัญญา: ใช้ฟอนต์ “เพื่อแสดงและพิมพ์เนื้อหาขณะรันซอฟต์แวร์ของ Apple” และฝังในเนื้อหาได้เท่าที่สิทธิ์การฝังของฟอนต์นั้นอนุญาต
สำหรับโปรเจกต์ที่ต้องการฟอนต์ไทยที่แจกจ่ายได้ ทางเลือกฟรีมีให้เลือกแข็งแรง: Noto Sans Thai Looped และ Sarabun สำหรับแซนส์มีหัวสัญญาอนุญาตเปิด TH Sarabun PSK สำหรับเอกสารราชการ และ Prompt เมื่อต้องการเสียงสมัยใหม่แบบไม่มีหัว — ทั้งหมด self-host ได้โดยไม่ต้องคุยเรื่องสัญญาอนุญาต
คำถามที่พบบ่อยเรื่องฟอนต์ธนบุรี
คำถามที่คนค้นหาเรื่องฟอนต์ธนบุรีถามบ่อยที่สุดคือเรื่องแพลตฟอร์ม — เปลี่ยนบน Samsung ได้ไหม ต้องโหลดบน iPhone ไหม และ “SF Thonburi” คืออะไร — คำตอบสั้นพร้อมแหล่งอ้างอิงอยู่ด้านล่าง
เปลี่ยนฟอนต์ Samsung เป็นธนบุรีได้ไหม
ไม่ได้ในทางที่ถูกลิขสิทธิ์ คู่มือของ Samsungเปิดให้เปลี่ยนฟอนต์ระบบได้จาก Galaxy Store เท่านั้น (การตั้งค่า → จอภาพ → ขนาดและรูปแบบตัวอักษร → รูปแบบตัวอักษร → ดาวน์โหลดแบบอักษร) และ Thonburi ไม่ได้อยู่ในนั้น เพราะ Apple ไม่เคยให้สิทธิ์ใครนำไปแจกจ่าย วิธีที่แพร่กันตามคลิปต้องใช้ไฟล์ที่แกะจากระบบของ Apple ซึ่งขัดกับสัญญาอนุญาตข้อ 2.E ถ้าต้องการหัวกลมแบบเดียวกันบนงานที่คุณควบคุมได้ ใช้ Noto Sans Thai Looped
ฟอนต์ธนบุรีบน iPhone ต้องดาวน์โหลดไหม
ไม่ต้อง Thonburi เป็นฟอนต์ระบบของ iOS ตามรายการ System Fonts ของ Apple ระบบใช้มันกับตัวอักษรไทยโดยอัตโนมัติทุกที่ ตั้งแต่หน้าโฮมจนถึงแอปข้อความ สิ่งที่ iOS ให้โหลดเพิ่มได้ตามคู่มือของ Appleคือฟอนต์สำหรับใช้ในเอกสาร ผ่านแอปจาก App Store และจัดการที่ การตั้งค่า → ทั่วไป → แบบอักษร
SF Thonburi คือฟอนต์อะไร
เป็นชื่อเรียกที่ผู้ใช้ตั้งขึ้น ไม่ใช่ชื่อทางการ เอกสารของ Apple เรียกฟอนต์ไทยระบบว่า Thonburi เฉย ๆ ส่วน SF Pro คือฟอนต์ละตินที่แสดงเคียงกันบน iPhone และ Mac คนจึงเรียกรวมกันว่า “SF Thonburi” หน้า Apple Developer Fonts มี SF ให้โหลดเฉพาะละติน อาหรับ อาร์เมเนีย จอร์เจีย และฮีบรู ไม่มีภาษาไทย
โหลดฟอนต์ Thonburi ไปใช้บน Windows ได้ไหม
ไม่ได้ Thonburi ไม่อยู่ในรายการฟอนต์ของ Windows 11 และไฟล์ที่เจอตามเว็บแจกฟอนต์คือไฟล์ที่แกะออกจาก macOS ฟอนต์ไทยมีหัวที่ Windows มีให้อยู่แล้วคือ Leelawadee UI และ Leelawadee (ตัวหลังต้องเปิด Thai Supplemental Fonts ก่อน) ถ้าอยากได้ฟอนต์ที่ใช้ได้ทั้ง Windows และ Mac เหมือนกันทุกเครื่อง ให้ติดตั้ง Sarabun หรือ Noto Sans Thai Looped จาก Google Fonts
ตรวจสอบข้อมูลเมื่อ September 2026
แหล่งอ้างอิง
- Thonburi is a looped Thai font used as the Thai system font in all versions of iOS before iOS 7; when the iOS 7 beta replaced it with the loopless Sukhumvit (designed by Cadson Demak), user backlash pushed Apple to revert to Thonburi in iOS 7.0.1.—Typotheque — History of Thai typography (accessed Jul 4, 2026)
- Thonburi ships with Mac OS X 10.3 Panther and later in three weights (Light, Regular, Bold), was published in 2003 (B.E. 2546), is credited to Apple (Singapore), covers Thai plus the Latin alphabet, and is free to use for system owners under Apple's SLA.—ThaiFaces — Thonburi specimen (accessed Jul 4, 2026)
- Thonburi belongs to a family of Apple-bundled Thai fonts named after Bangkok places and districts, alongside Krungthep, Ayuthaya, Sathu, Silom and Sukhumvit.—Jeff McNeill — Thai Font Collection: Apple and Microsoft Thai fonts (accessed Jul 4, 2026)
- The 2013 iOS 7 episode, in which Apple adopted a loopless Thai UI typeface and then reversed course after customer complaints, is documented as a landmark moment in the Thai looped-versus-loopless debate.—Wikipedia — Thai typography (accessed Jul 4, 2026)
- Apple's public font downloads for developers cover SF Pro, SF Compact, SF Mono, New York, SF Arabic, SF Armenian, SF Georgian and SF Hebrew. No Thai script extension of San Francisco is offered for download.—Apple Developer — Fonts (accessed Aug 5, 2026)
- A separate Thai display font also named ธนบุรี (SOV_ThonBuri) was released on f0nt.com on 8 December 2024 by the designer uvSOV (Worawut Thanawatanawanich), drawn from old signage at Wat Nang dating to when Thonburi was still a province, and tagged display / traditional / signage.—ฟอนต์.คอม (f0nt.com) — ธนบุรี (SOV_ThonBuri) release page (accessed Aug 5, 2026)
- f0nt.com's site-wide licence states that fonts hosted there may be downloaded free of charge and used in commercial design work unless the individual designer sets other terms; redistributing the font files themselves is not permitted, and distributing a modified version requires the designer's permission.—ฟอนต์.คอม (f0nt.com) — สัญญาอนุญาต (accessed Aug 5, 2026)
- Apple's System Fonts list records Thonburi, Thonburi Bold and Thonburi Light (version 18.0d1e1) tagged 'iOS system font', 'macOS system font', 'tvOS system font' and 'watchOS system font'. Sukhumvit Set is tagged 'macOS system font' and 'iOS document support'. Sarabun (Version 1.000) is tagged 'iOS downloadable' and 'macOS downloadable'.—Apple Developer — System Fonts (accessed Sep 8, 2026)
- Section 2.E ('Fonts') of the macOS Software License Agreement reads: 'Subject to the terms and conditions of this License, you may use the fonts included with the Apple Software to display and print content while running the Apple Software; however, you may only embed fonts in content if that is permitted by the embedding restrictions accompanying the font in question. These embedding restrictions can be found in the Font Book/Preview/Show Font Info panel.'—Apple — macOS Sequoia Software License Agreement (PDF) (accessed Sep 8, 2026)
- Apple's iPhone User Guide states: 'You can download fonts from the App Store app and use them in documents you create on iPhone.' To install: get an app containing fonts from the App Store and open it to install the fonts. To manage fonts: 'Go to the Settings app on your iPhone. Tap General, then tap Fonts.' No system-wide font switch is documented.—Apple Support — Install and manage fonts on iPhone (accessed Sep 8, 2026)
- The macOS Sonoma font list includes Thonburi 18.0d1e1, Thonburi Bold 18.0d1e1 and Thonburi Light 18.0d1e1 and states: 'Most of these fonts are installed and enabled automatically. Others in this list can be downloaded using Font Book.' Fonts stored in the System Library folder 'are required by your Mac and can't be disabled in Font Book'.—Apple Support — Fonts included with macOS Sonoma (accessed Sep 8, 2026)
- Apple's Font Book guide: to install a font, 'Double-click the font file in the Finder, then click Install in the dialog that appears.'—Apple Support — Font Book User Guide: Install and validate fonts (accessed Sep 8, 2026)
- Samsung's Galaxy font guide changes the system font via Settings → Display → Font size and style → Font style → Download fonts, which launches the Galaxy Store where the user taps Install next to a font. The page documents no route for installing a user's own font file.—Samsung UK Support — How to adjust the font size and style on your Galaxy phone (accessed Sep 8, 2026)
- The Android Open Source Project system font configuration (frameworks/base, data/fonts/fonts.xml) maps the Thai script family (lang='und-Thai') to NotoSansThai-Regular.ttf and NotoSansThai-Bold.ttf, with NotoSerifThai as the serif fallback and NotoSansThaiUI for the compact variant.—Android Open Source Project — platform/frameworks/base: data/fonts/fonts.xml (accessed Sep 8, 2026)
- Microsoft's Windows 11 font list places Leelawadee UI (Leelawui.ttf 5.05, Semilight and Bold) in the default install and lists Angsana New, AngsanaUPC, Browallia New, BrowalliaUPC, Cordia New, CordiaUPC, DilleniaUPC, EucrosiaUPC, FreesiaUPC, IrisUPC, JasmineUPC, KodchiangUPC, Leelawadee and LilyUPC under the optional 'Thai Supplemental Fonts' feature. Thonburi does not appear anywhere in the list.—Microsoft Learn — Font List Windows 11 (Typography) (accessed Sep 8, 2026)
- Microsoft's guide for restoring optional fonts on Windows 11: right-click Start → Settings → System → Optional features → 'View features' next to 'Add an optional feature' → tick the supplemental font → Next → Add; on some Windows 11 builds the pane sits under Settings → Apps. Shortcut: Run → ms-settings:optionalfeatures. Windows Update downloads the feature, so the device must be online.—Microsoft Learn — How to add fonts missing after upgrading Windows (accessed Sep 8, 2026)
- Microsoft's font-installation steps for Windows: if the font files are zipped, right-click the .zip folder and select Extract; then right-click the fonts you want and select Install.—Microsoft Support — Add a font (accessed Sep 8, 2026)