ฟอนต์ไทย · OFL

Sarabun

สารบรรณ

โดย Narongsak Chaiwong

Typography & Licensing Specialist, ThaiGraph · 16 เมษายน 2569 · ปรับปรุง 8 กันยายน 2569

ตรวจสอบข้อมูลเมื่อ September 2026

<link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Sarabun:wght@400;700&display=swap" rel="stylesheet">

@import url('https://fonts.googleapis.com/css2?family=Sarabun:wght@400;700&display=swap');

font-family: 'Sarabun', sans-serif;

Sarabun (Google Fonts) ไม่ใช่ TH Sarabun PSK และไม่ใช่ TH Sarabun New

ถ้าคุณกำลังหา “ฟอนต์ราชการ” สำหรับหนังสือราชการ วิทยานิพนธ์ หรือแม่แบบที่ระบุชื่อ TH Sarabun PSK หน้านี้ไม่ใช่หน้าที่คุณต้องการ ให้ไปที่ TH Sarabun PSK (ต้นฉบับปี 2550 ที่ระเบียบราชการระบุชื่อ) หรือ TH Sarabun New (รุ่นปรับปรุงปี 2554 และหน้าหลักของทั้งตระกูล) ส่วน Sarabun ในหน้านี้คือฉบับที่วาดใหม่สำหรับเว็บบน Google Fonts เป็นคนละไฟล์ คนละชื่อตระกูล และคนละสัญญาอนุญาต ช่องเลือกฟอนต์ใน Word จับคู่ด้วยชื่อตระกูลตรงตัว “Sarabun” จึงไม่ผ่านแม่แบบที่ระบุ “TH Sarabun PSK” ไม่ว่าจะดูเหมือนกันแค่ไหน

สามชื่อนี้ต่างกันอย่างนี้

คำอธิบายทางการของ Google Fonts เองเขียนว่า Sarabun “is the ‘TH Sarabun New’ font, made available under the Open Font License” นั่นคือสายเลือดเดียวกัน แต่ไฟล์ที่คุณได้จาก Google Fonts ถือลิขสิทธิ์ “Copyright 2018 The Sarabun Project Authors” ภายใต้ OFL 1.1 ไม่ใช่ไฟล์ของ SIPA เราตรวจรายการตระกูลทั้งคลัง Google Fonts แล้ว ไม่มี TH Sarabun PSK หรือ TH Sarabun New อยู่ในนั้น ถ้าต้องส่งงานให้หน่วยงานไทย ให้ทำใน Word ด้วยชื่อที่แม่แบบระบุ ถ้าทำเว็บหรือทำงานใน Google Docs ให้ใช้ Sarabun ฉบับนี้ ส่วนความต่างเชิงสัญญาอนุญาตอ่านที่คู่มือสัญญาอนุญาตฟอนต์ไทย ฉบับภาษาอังกฤษของหน้านี้อยู่ที่ Sarabun (English)

Sarabun คืออะไร

Sarabun คือฟอนต์แซนส์ไทยแบบมีหัวในแนวฮิวแมนนิสต์ ออกแบบโดย Suppakit Chalermlarp ต่อยอดจาก TH Sarabun New จนกลายเป็นมาตรฐานของเอกสารราชการไทย งานแบรนด์ภาครัฐ และเนื้อหายาวบนหน้าจอ ฟอนต์ชุดนี้มีแปดน้ำหนักพร้อมอิตาลิกที่เข้าคู่กัน ครอบคลุมอักษรไทย ละติน และเวียดนาม การเปิดตัวบน Google Fonts เมื่อปี 2013 ผลักให้ Sarabun แพร่หลายออกไปไกลเกินกว่าระบบราชการไทย ข้อที่ต้องแม่นคือคำว่า “มาตรฐานของเอกสารราชการ” หมายถึงสายตระกูลสารบรรณโดยรวม ชื่อที่ระเบียบราชการระบุจริงคือ TH Sarabun PSK ตามหัวข้อแรก

ฟอนต์นี้อยู่ในสายเดียวกับ TH Sarabun PSK ฟอนต์แห่งชาติชุดแรกที่กรมทรัพย์สินทางปัญญาและ SIPA เผยแพร่ในปี 2007 และคณะรัฐมนตรีประกาศเป็นฟอนต์มาตรฐานราชการในปี 2010 ภายใต้โครงการ 13 ฟอนต์แห่งชาติ (ชุดนี้มักถูกเรียกว่า “ฟอนต์พระราชทาน” ซึ่งไม่ตรง เพราะเป็นฟอนต์ที่ชนะการประกวดของกรมทรัพย์สินทางปัญญา ไม่ใช่ฟอนต์พระราชทาน) Suppakit วาดรูปอักษรใหม่ให้เหมาะกับการอ่านบนจอและเว็บ กระชับระยะห่างระหว่างตัว และเพิ่มช่วงน้ำหนักให้กว้างขึ้น โดยยังคงหัวกลมที่ผู้อ่านไทยไว้วางใจสำหรับเนื้อหายาว และคลังต้นทางบน GitHub ดูแลโดย Cadson Demak

ในทางปฏิบัติ ถ้าคุณกำลังอ่าน PDF จากกระทรวง มหาวิทยาลัย โรงพยาบาล หรือบอร์ดดิ้งพาสของสายการบินไทย มีความเป็นไปได้สูงที่คุณกำลังอ่าน Sarabun หรือฟอนต์พี่น้องโดยตรงของมัน ความแพร่หลายนี้ทำให้มันเป็นตัวเลือกที่ปลอดภัยที่สุดเวลานักออกแบบไทยต้องการฟอนต์ที่กลมกลืนไปกับหน้ากระดาษอย่างเป็นธรรมชาติ

การออกแบบตัวอักษรและโทน

Sarabun ใช้ x-height สูง คอนทราสต์น้ำหนักเส้นต่ำ และหัวกลมชัดเจนบนพยัญชนะอย่าง ก ถ และ ภ ซึ่งทำให้อ่านได้สบายตาที่ขนาด 10-12pt บนงานพิมพ์เลเซอร์ความละเอียดต่ำ ปลายหัวกลมค่อนไปทางรีมากกว่าจะเป็นวงกลมสมบูรณ์ ให้จังหวะการอ่านที่นุ่มกว่าฟอนต์ราชการรุ่นเก่า

น้ำหนักเส้นแทบจะเป็นเส้นเดียวสม่ำเสมอ มีการเรียวลงเล็กน้อยตรงจุดที่ปากกาจะยกขึ้นตามธรรมชาติ สระ (สระอี สระอา) และวรรณยุกต์ (ไม้เอก ไม้โท) วางห่างจากเส้นฐานในระยะพอประมาณ — ไกลพอที่จะไม่ชนกับ ป และ ฝ แต่ใกล้พอที่จะอยู่ในจังหวะเดียวกับคำ ตัวเลขไทยวาดเต็มความสูงและตรงกับความสูงตัวพิมพ์ใหญ่ของละติน

ละตินคู่เป็นแซนส์ฮิวแมนนิสต์เรียบง่ายในสายเดียวกับ PT Sans มีช่องเปิดกว้างและตัว a แบบสองชั้น เข้าคู่กับไทยได้อย่างลงตัวโดยไม่แย่งความสนใจ ด้วยเหตุนี้ Sarabun จึงถูกใช้งานในแบบฟอร์มสองภาษาอย่างกว้างขวาง

น้ำหนักและการเผยแพร่

Sarabun มีแปดน้ำหนักตั้งแต่ Thin ถึง ExtraBold พร้อมอิตาลิกคู่กัน นับเป็นหนึ่งในระบบฟอนต์ไทยฟรีที่ยืดหยุ่นที่สุดที่มีอยู่ในปัจจุบัน สามารถดาวน์โหลดได้จาก Google Fonts หรือจาก f0nt.com ในรูปแบบ TH Sarabun ดั้งเดิม รวมถึงเป็น web font แบบ self-host จากผู้ให้บริการโฮสต์ไทยหลายราย

การทำ subset ไม่ซับซ้อน — subset ไทยมีขนาดประมาณ 35-50KB ต่อน้ำหนักในรูปแบบ WOFF2 ดังนั้นการ deploy สี่น้ำหนักจะอยู่ใต้ 250KB สบาย ๆ ก่อนบีบอัด Brotli สำหรับงานราชการ TH Sarabun New (ฉบับดั้งเดิมที่ไม่ใช่ของ Google) ยังคงเป็นไฟล์มาตรฐานสำหรับเวิร์กโฟลว์ Word และ PDF

การใช้งานที่เหมาะสม

Sarabun ทำงานได้ดีที่สุดกับบล็อกข้อความไทยยาว ๆ ที่ความเป็นกลางและการอ่านบนหน้าจอมีความสำคัญมากกว่าบุคลิก โจทย์ที่เหมาะสม ได้แก่:

• รายงานภาครัฐและ NGO นโยบาย รายงานประจำปี
• หน้ารายวิชามหาวิทยาลัยและ PDF วิชาการที่ผสมไทย-อังกฤษ
• แบบฟอร์มด้านสุขภาพและประกันที่ต้องอ่านได้ชัดในขนาดเล็ก
• ใบกำกับภาษี ใบเสร็จ และ UI ฝั่งแอดมินสำหรับ SaaS ไทย
• เว็บข่าวที่ตัวเนื้อหาต้องอ่านสบายและนิ่ง

ที่ไม่เหมาะ: แพ็กเกจจิ้งหรู โปสเตอร์ภาพยนตร์ และงานแฟชั่นบรรณาธิการ Sarabun คือขั้วตรงข้ามของความหวือหวา ใครที่ต้องการขายอารมณ์หรือความมีระดับควรหันไปหา Pridi, Bai Jamjuree หรือฟอนต์ display

การจับคู่

Sarabun เข้าคู่กับละตินแซนส์ฮิวแมนนิสต์หรือ slab serif ที่มี x-height และคอนทราสต์ใกล้เคียงกันได้ดีที่สุด สามคู่ที่ใช้งานจริงได้ดี:

• Inter — โครงสร้างฮิวแมนนิสต์เหมือนกันและ x-height ใกล้เคียง เหมาะกับ UI สินค้าสองภาษาไทย-อังกฤษ
• Source Serif Pro — เซริฟแบบเงียบที่เพิ่มน้ำหนักเชิงบรรณาธิการเมื่อ Sarabun ทำหน้าที่เป็นข้อความ UI
• IBM Plex Mono — คู่สำหรับโค้ดหรือตารางข้อมูลในเอกสารสองภาษา

สัญญาอนุญาต

Sarabun เผยแพร่ภายใต้ SIL Open Font License อนุญาตให้ใช้เชิงพาณิชย์ รวมไว้ในสินค้า และดัดแปลงได้ฟรี ตราบที่ยังคงข้อความลิขสิทธิ์ดั้งเดิมไว้ สัญญาอนุญาต OFL นี้ใช้กับฉบับ Google Fonts (และฉบับที่ Cadson Demak ปรับปรุงจากฟอนต์แห่งชาติทั้ง 13 แบบสำหรับ Google Fonts) เท่านั้น ไฟล์ต้นฉบับของ SIPA ใช้สัญญาอนุญาตคนละฉบับ: TH Sarabun New ฝัง GPL 2.0 หรือใหม่กว่าพร้อมข้อยกเว้นการฝังฟอนต์ไว้ในไฟล์ และ TH Sarabun PSK มาพร้อม “DIP&SIPA Font License Agreement” ของกรมทรัพย์สินทางปัญญาและ SIPA เอง (เราอ่านจากไฟล์ในชุด zip ทั้งสองเมื่อ 8 กันยายน 2026) หน้าเวอร์ชันก่อนของเราเคยเขียนว่าทั้งสามใช้ OFL เหมือนกัน ซึ่งไม่ถูกต้อง ตรวจสอบไฟล์สัญญาอนุญาตปัจจุบันของ Sarabun ได้ที่ หน้า specimen บน Google Fonts หรือที่ ไดเรกทอรีฟอนต์ สำหรับ PDF ราชการ ให้ใช้ TH Sarabun PSK หรือ TH Sarabun New ตามที่แม่แบบระบุ

ตรวจสอบข้อมูลเมื่อ September 2026