ข้ามไปยังเนื้อหา
ไทยกราฟ

บทเรียน typography · beginner · 15 นาที

ทำฟอนต์ 2026 — ทุกเส้นทางตั้งแต่ลายมือเล่นๆ ถึงฟอนต์ที่ขายได้

Portrait of Narongsak Chaiwong, Typography Specialist at ThaiGraph

โดย Narongsak Chaiwong

Typography & Licensing Specialist, ThaiGraph ·

ตรวจสอบข้อมูลเมื่อ August 2026

เริ่มที่ความเข้าใจผิดข้อแรก: เว็บที่ Google พาคุณไปนั้นไม่ได้ทำฟอนต์

เครื่องมือที่ติดหน้าแรกของคำค้น “ทำฟอนต์” ส่วนใหญ่ไม่ได้สร้างไฟล์ฟอนต์ — มันแปลงข้อความของคุณเป็นตัวอักษร Unicode ชุดอื่นที่หน้าตาคล้ายตัวเอียงหรือตัวหนา แล้วให้คุณคัดลอกไปวาง สิ่งที่คุณได้คือ ข้อความ ไม่ใช่ ฟอนต์ ถ้าเปลี่ยนฟอนต์ในโปรแกรมที่วางข้อความนั้นลงไป หน้าตาก็ยังเหมือนเดิม เพราะรูปร่างถูกฝังอยู่ในตัวอักขระ ไม่ได้อยู่ในไฟล์ฟอนต์

พูดให้เป็นธรรม เครื่องมือกลุ่มนี้มีประโยชน์จริงในงานของมัน: ตกแต่งชื่อโปรไฟล์ Instagram, ไบโอ TikTok, คอมเมนต์ หรือชื่อห้องแชท — ที่ที่คุณควบคุมฟอนต์ไม่ได้เลยแต่ยังอยากให้ตัวอักษรดูต่าง มันแก้ปัญหานั้นได้ดีและใช้เวลาสิบวินาที

แต่ถ้าคุณค้นคำว่า “ทำฟอนต์” เพราะอยากได้ ไฟล์ ที่ติดตั้งลงเครื่องแล้วเลือกใช้ได้ในทุกโปรแกรม เครื่องมือกลุ่มนั้นไม่ใช่คำตอบ และหน้าแรกของ Google ก็ยังไม่มีคำตอบให้คุณ บทความนี้คือแผนผังตัดสินใจว่าคุณควรไปทางไหน พร้อมเวลา ต้นทุน และผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจริงของแต่ละทาง

ฟอนต์จริงประกอบด้วยอะไร

ไฟล์ฟอนต์หนึ่งไฟล์ (.ttf หรือ .otf) คือฐานข้อมูลสี่ชั้น: เส้นโครงร่างของแต่ละ glyph, ค่าเมตริกซ์ว่าแต่ละตัวกินความกว้างเท่าไหร่, ตาราง OpenType ที่บอกโปรแกรมว่าต้องแทนที่และวางตำแหน่งอย่างไร และตารางชื่อ/ลิขสิทธิ์ที่บอกว่าใครทำและใช้ได้แค่ไหน สามชั้นแรกคืองานออกแบบ ชั้นสุดท้ายคืองานกฎหมาย และทั้งสี่ชั้นต้องครบ ฟอนต์ถึงจะ “ใช้ได้”

สำหรับสคริปต์ลาติน คุณอาจข้ามชั้นที่สามได้เกือบทั้งหมดแล้วยังพอใช้งานได้ — วาด A ถึง Z ตั้งความกว้าง จบ สำหรับภาษาไทยข้ามไม่ได้ และนี่คือสาเหตุที่คนไทยส่วนใหญ่ที่ลองทำฟอนต์เองเจอปัญหาเดียวกันหมด

ทำไมฟอนต์ไทยยากกว่าฟอนต์ลาตินอย่างมีนัยสำคัญ

เอกสารสเปกของ Microsoft ระบุว่าฟอนต์ไทยต้องมีฟีเจอร์ OpenType สองตัวเป็นข้อบังคับ คือ mark (วางเครื่องหมายเทียบพยัญชนะฐาน) และ mkmk (วางเครื่องหมายซ้อนบนเครื่องหมายอีกที) ส่วน ccmp และ kern ระบุไว้แต่ไม่ได้ติดธงว่าบังคับ ฟอนต์ลาตินทั่วไปไม่ต้องมีสองตัวนี้ก็ใช้ได้ ฟอนต์ไทยไม่มีเมื่อไหร่ สระกับวรรณยุกต์จะไปกองอยู่ที่ตำแหน่งตั้งต้นของมันเอง — อาการที่คนไทยเรียกว่า สระลอย

รายละเอียดที่ทำให้งานนี้หนัก:

งบ glyph ที่ต้องมีจริง ๆ: บล็อก Unicode ไทย U+0E00–U+0E7F มี 128 ตำแหน่ง ใช้จริง 87 ตำแหน่ง ถ้านับเฉพาะตัวอักษรล้วน — พยัญชนะ 44 + ฤ ฦ + รูปสระ 17 + วรรณยุกต์ 4 + เครื่องหมายอีก 4 + ๆ ฯ — ได้ 73 ตัว บวกเลขไทยสิบตัว, ฿, ๏, ๚, ๛, dotted circle, ZWSP และ space ก็ราว 90 บวก glyph ทางเลือกอีกแปดถึงเก้าตัวก็ราว 98–99 และถ้าเติมลาตินพื้นฐานเข้าไป — ซึ่งข้อความไทยจริงปนแทบทุกบรรทัด — ก็ใกล้ 200

ตัวเลข 90–100 นี้คือหลักไมล์ที่ต้องจำไว้ เพราะมันจะกลับมาตัดสินใจให้คุณในหัวข้อถัดไป โครงสร้างสี่ชั้นของตัวอักษรไทยที่อยู่เบื้องหลังทั้งหมดนี้ อธิบายละเอียดไว้ที่ คู่มือไทโปกราฟีไทย และในเชิงการวาดที่ พื้นฐานโครงสร้างตัวอักษรไทยใน Illustrator

แผนผังตัดสินใจ: คุณอยู่เส้นทางไหน

คำถามเดียวที่ตัดสินทุกอย่างคือ “ฟอนต์นี้จะไปอยู่ที่ไหน” — อยู่ในสมุดโน้ตของคุณคนเดียว, อยู่ในงานลูกค้าที่คุณรับเงิน, หรืออยู่ในร้านที่คนอื่นซื้อไปใช้ สามคำตอบนี้นำไปสู่สามเส้นทางที่ต่างกันสิ้นเชิงทั้งเวลา ต้นทุน และมาตรฐานคุณภาพ

เส้นทาง 1 — ลายมือตัวเองเส้นทาง 2 — ฟอนต์ที่ขายได้เส้นทาง 3 — ไม่ทำเอง
เหมาะกับใช้ส่วนตัว โน้ต การ์ด สไลด์ปล่อยสาธารณะ ขาย งานลูกค้ามีงานด่วน ไม่มีเวลาเรียน
เครื่องมือCalligraphr, iFontMaker, FontForgeIllustrator + Glyphs / FontForge / FontLabฟอนต์ฟรีที่มีอยู่ หรือจ้างนักออกแบบ
เวลาที่ใช้ครึ่งวันถึงสองสามวันหลักสัปดาห์ถึงหลักเดือนนาที ถึง สัปดาห์
ต้นทุน฿0 ถึงหลักร้อยฟรีถ้าใช้ FontForge; €49–€319 หรือ $97–$499 ถ้าซื้อ Glyphs / FontLab฿0 ถึงหลักพันขึ้นไป
ผลลัพธ์ใช้ได้ในเครื่องคุณ อาจสระลอยบางโปรแกรมฟอนต์ที่ผ่านมาตรฐาน OpenType ไทยได้ของที่ผ่าน QA มาแล้ว

เส้นทาง 1 — อยากได้ลายมือตัวเองไว้ใช้

เส้นทางนี้เร็วและถูกที่สุด แต่ต้องเข้าใจก่อนว่าเครื่องมือยอดนิยมที่สุดในกลุ่มนี้ไม่ได้ออกแบบมาเพื่อภาษาไทย และข้อจำกัดที่ทำให้เจ็บที่สุดไม่ใช่ราคา ขั้นตอนคือ พิมพ์เทมเพลตออกมา เขียนด้วยลายมือ สแกนหรือถ่ายกลับเข้าไป แล้วเครื่องมือแปลงเป็นไฟล์ฟอนต์ให้

Calligraphr เป็นตัวที่คนพูดถึงมากที่สุด ข้อเท็จจริงจากหน้าราคาอย่างเป็นทางการ (ตรวจสอบ 11 ส.ค. 2026): แผนฟรีจำกัด 75 ตัวอักษรต่อหนึ่งฟอนต์ แผน Pro จำกัด 600 ตัว แสดงราคาแก่ผู้เข้าชมจากประเทศไทยที่ ฿300 ต่อหนึ่งเดือน หรือ ฿200 ต่อเดือนเมื่ออัปเกรดแบบหกเดือน และฟอนต์ที่สร้างไว้แล้วยังใช้ได้ต่อหลังหมดอายุสมาชิก ผลลัพธ์ออกมาเป็น TTF หรือ OTF มาตรฐาน

ตรงนี้คือจุดที่ต้องระวัง เอกสารของ Calligraphr ไม่มีเทมเพลตภาษาไทยในตัว — ต้องเพิ่มอักขระไทยทีละตัวผ่านตัวเลือก “Arbitrary characters” และเมื่อเทียบกับงบ glyph ข้างบน 75 ตัวอักษรพอสำหรับตัวอักษรไทยล้วน 73 ตัวแบบเฉียดฉิว โดยแลกกับการไม่มีเลขไทย ไม่มีเครื่องหมายวรรคตอน ไม่มีตัวลาตินสักตัว ไม่มี dotted circle และไม่มี glyph ทางเลือกเลย ซึ่งไม่ใช่ฟอนต์ที่ใช้งานจริงได้

แต่ปัญหาที่แท้จริงลึกกว่านั้น เอกสาร FAQ ของ Calligraphr ระบุฟีเจอร์ OpenType ที่มันสร้างให้ไว้แค่สองอย่าง — Contextual Alternates (สำหรับสุ่มรูปตัวอักษร) กับ ligatures — ไม่มีที่ไหนพูดถึง mark-to-base, mark-to-mark, anchor หรือการวางเครื่องหมายกำกับเลย ซึ่งตรงกับสิ่งที่ผู้ใช้ไทยรายงาน: เจ้าของกระทู้ Pantip 39922367 อธิบายอาการไว้ตรงตัวว่า “คือสระที่จะต้องอยู่บน-ล่างพยัญชนะมันกลับไม่อยู่ค่ะ” — ฟอนต์ดูปกติตอนแชร์ไป Facebook แต่พังเมื่อเอาไปใช้ใน GoodNotes และในกระทู้คนละใบอย่าง Pantip 39978660 ก็มีคนเปิดกระทู้ถามหาทางเลือกแทน Calligraphr ด้วยประโยคเดียวกันว่า “ไปเจอเว็บที่ชื่อ calligraphr แต่ปัญหาคือสระลอยค่ะ”

ข้อสรุปเชิงปฏิบัติของ ThaiGraph — และขอระบุว่านี่คือการอนุมานจากเอกสารของผู้พัฒนาเทียบกับตารางฟีเจอร์บังคับของ Microsoft ไม่ใช่คำแถลงของ Calligraphr เอง — คือ การจ่าย ฿300 เพื่อปลดล็อกโควตาอักขระไม่ได้แก้อาการสระลอย เพราะอาการนั้นเกิดจากการไม่มีข้อมูล anchor ของ mark/mkmk และไม่มีกฎ ccmp ไม่ใช่เกิดจากจำนวน glyph ไม่พอ ถ้าคุณอัปเกรดเพราะหวังจะแก้สระลอย คุณกำลังจ่ายเงินแก้ปัญหาผิดข้อ ขั้นตอนทีละหน้าจอพร้อมวิธีเลี่ยงข้อจำกัดนี้ อยู่ที่ ทำฟอนต์ลายมือตัวเองฟรีด้วย Calligraphr และถ้าคุณกำลังเจออาการอยู่ตอนนี้ อ่าน สระลอย: สาเหตุจริงและวิธีแก้ทุกโปรแกรม

ทางเลือกในเส้นทางเดียวกัน:

เวลาที่ใช้จริง: ถ้าใช้ Calligraphr หรือ iFontMaker ครึ่งวันถึงหนึ่งวันได้ไฟล์ ถ้าเอาไฟล์นั้นมาเปิดใน FontForge เพื่อใส่ anchor ให้สระวางถูก เผื่อเวลาอีกสองถึงสามวันสำหรับครั้งแรก และถ้าปลายทางของฟอนต์คือ iPad — เขียนโน้ตใน GoodNotes — การติดตั้งมีขั้นตอนของตัวเองที่ไม่เหมือนบนคอมพิวเตอร์ ดู ฟอนต์ลายมือ GoodNotes บน iPad

เส้นทาง 2 — อยากทำฟอนต์จริงจังจนขายได้

ฟอนต์ที่ปล่อยสู่สาธารณะได้ไม่ได้ต่างจากฟอนต์ลายมือแค่ที่ความสวย แต่ต่างที่ตารางข้อมูลที่มองไม่เห็น: ความสม่ำเสมอของเมตริกซ์ทุกตัว, ccmp ที่ครบ, anchor ของ mark/mkmk ทุก glyph, kerning และ metadata ที่ถูกต้อง ขั้นตอนมาตรฐานของสายนี้มีห้าช่วง

  1. ออกแบบโครง เขียนหรือวาดตัวอักษรตั้งต้น กำหนดความสูงพยัญชนะ ความสูงหัว ความยาวหาง ระยะสระบน–ล่าง ให้เป็นระบบก่อนวาดตัวที่สอง งานช่วงนี้ทำใน Illustrator ได้สบาย และเป็นช่วงที่ตัดสินคุณภาพทั้งฟอนต์
  2. ย้ายเข้าโปรแกรมทำฟอนต์ Glyphs กับ FontLab คือสองตัวเลือกเชิงพาณิชย์หลัก ราคาจากหน้าร้านของผู้ผลิตเอง (ตรวจ 11 ส.ค. 2026): Glyphs 4 อยู่ที่ €319 และ Glyphs Mini 2 ที่ €49 ส่วน FontLab 8 ขายเป็นสิทธิ์ถาวร Pro Lifetime ที่ $499 หรือแบบ Starter สามเดือนที่ $97 — นั่นคือระดับหลักหมื่นบาทสำหรับตัวเต็ม ไม่ใช่หลักพัน ส่วน FontForge ทำงานเดียวกันได้โดยไม่มีค่าใช้จ่าย
  3. สร้าง glyph set ให้ครบ ตามงบ 90–100 ตัวข้างบน รวม glyph ทางเลือก .descless และ .low ที่ไม่มีใน Unicode
  4. เขียนฟีเจอร์ OpenType ลำดับที่เอนจินจัดรูปประมวลผลคือ GSUB locl แล้ว ccmp จากนั้น GPOS kern, mark, mkmk การแตกสระอำคือ U+0E33 → U+0E4D + U+0E32 และเอนจินต้องจำได้ว่าสองตัวนี้มาจากสระอำ
  5. QA ทดสอบด้วยข้อความไทยจริง ไม่ใช่แค่ตารางตัวอักษร คำที่ต้องพิมพ์ทดสอบทุกครั้ง: ญุ ฐู ป้ำ น้ำ กี่ ที่มีทั้งสระใต้ใต้ตัวมีหาง วรรณยุกต์ซ้อนสระบน และสระอำที่มีวรรณยุกต์

ทดสอบด้วยตาอย่างเดียวไม่พอ เพราะแต่ละโปรแกรมจัดรูปไม่เหมือนกัน ตัวอย่างที่ชัดที่สุด: Adobe Illustrator ไม่ จัดรูปภาษาไทยด้วย composer เริ่มต้น ต้องเปิด Edit → Preferences → Type → South East Asian Options ก่อน แล้ว Paragraph panel ถึงจะมี Middle Eastern & South Asian Composer ให้เลือก ฟอนต์ที่ดูสระลอยใน Illustrator จึงอาจไม่ได้ผิดที่ฟอนต์ ลองเช็กฟอนต์ที่มีอยู่แล้วกับข้อความของคุณเองได้ที่ เครื่องมือทดสอบฟอนต์

เวลาที่ใช้จริง: ฟอนต์ไทยน้ำหนักเดียวที่ทำถูกต้องตามสเปก ใช้เวลาระดับหลายสัปดาห์สำหรับคนที่วาดตัวอักษรเป็นอยู่แล้ว และหลายเดือนถ้าเริ่มจากศูนย์ ฟอนต์หลายน้ำหนักคูณเพิ่มอีก ใครบอกว่าทำฟอนต์ไทยเสร็จในสุดสัปดาห์เดียว คนนั้นกำลังพูดถึงเส้นทางที่ 1

เส้นทาง 3 — ไม่อยากทำเอง

ถ้าคุณต้องการฟอนต์เพื่อใช้งาน ไม่ใช่เพื่อเรียนรู้การทำฟอนต์ เส้นทางที่ประหยัดที่สุดคือหยิบของที่มีอยู่แล้ว — แต่ต้องอ่านสัญญาอนุญาตก่อน เพราะฟอนต์ลายมือไทยฟรีส่วนใหญ่ใช้เชิงพาณิชย์ไม่ได้ ThaiGraph สแกน tag “ลายมือ” ของ f0nt.com ทั้ง 143 หน้าเมื่อ 11 ส.ค. 2026 ได้โพสต์ราว 2,566 รายการ ในจำนวนนั้นมี 128 รายการที่ติดป้ายเชิงพาณิชย์ฟรีล้วน และ 82 รายการที่เป็นเชิงพาณิชย์+ตัวอย่าง รวมราว 210 รายการ หรือราว 8% เท่านั้นที่ป้ายบอกชัดว่าใช้เชิงพาณิชย์ได้ อีก 1,237 รายการเป็นโพสต์เก่าที่ไม่ระบุหมวดสัญญาอนุญาตเลย ซึ่งแปลว่าต้องไปไล่อ่านรายตัว ส่วนที่เหลือติดป้ายส่วนตัวและ/หรือตัวอย่าง ตัวเลขชุดนี้มาจากการสแกนอัตโนมัติรอบเดียว เราจึงเสนอเป็นระดับขนาด ไม่ใช่ยอดที่ผ่านการตรวจสอบทีละรายการ

เรื่องนี้ซับซ้อนกว่าที่คนส่วนใหญ่คิด หน้าสัญญาอนุญาตของ f0nt.com เองอนุญาตให้ใช้ทำงานออกแบบเชิงพาณิชย์และงานลูกค้าเป็นค่าตั้งต้น (ตอบไว้ตรง ๆ ว่า “ได้จ้ะ เอาเลย”) ห้ามขายหรือแจกจ่ายไฟล์ฟอนต์ต่อ และที่สำคัญที่สุด — หน้าเดียวกันระบุว่าถ้าเจ้าของฟอนต์กำหนดเงื่อนไขของตัวเองไว้ ให้ยึดเงื่อนไขนั้นเป็นสำคัญ ดังนั้นป้ายกำกับบนหน้าฟอนต์แต่ละตัวคือสิ่งที่ต้องอ่าน ไม่ใช่นโยบายรวมของเว็บ รายละเอียดเต็มอยู่ที่ ลิขสิทธิ์ฟอนต์ไทย

ทางที่สะอาดที่สุดคือฟอนต์ภายใต้ SIL Open Font License ThaiGraph ตรวจ registry เมตาดาต้าของ Google Fonts เมื่อ 11 ส.ค. 2026 พบว่าจาก 1,942 ตระกูล มี 34 ตระกูลที่รองรับ subset ไทย และในจำนวนนั้นมีเพียง 6 ตระกูลที่จัดอยู่ในหมวด Handwriting คือ Charm, Charmonman, Itim, Mali, Playpen Sans Thai และ Sriracha — ทั้งหกอยู่ในคลังของเราแล้ว ดูทั้งหมดได้ที่ หมวดฟอนต์ลายมือ และ ฟอนต์ไทยฟรี หรือเรียกดูคลังเต็มที่ ฟอนต์ไทยทั้งหมด

ถ้าจะจ้าง ก็เป็นทางเลือกที่สมเหตุสมผล จากการสำรวจตลาดของ ThaiGraph เอง งานรับออกแบบฟอนต์ไทยแบบสั่งทำในตลาดฟรีแลนซ์ไทยตั้งราคาเริ่มต้นระดับหลักพันบาทขึ้นไป ซึ่งเมื่อเทียบกับเวลาหลายสัปดาห์ในเส้นทางที่ 2 แล้วมักคุ้มกว่าสำหรับงานชิ้นเดียว ถ้าอยากรู้ว่าใครทำอะไรอยู่ในวงการนี้ ดู โรงหล่อฟอนต์ไทย

เราเองก็ทำฟอนต์ — และนี่คือสิ่งที่ได้เรียนรู้

ThaiGraph สร้างฟอนต์ของตัวเองชื่อ ThaiGraph Condensed v1.000 ซึ่งเป็นตระกูลไทย+ลาตินแบบไม่มีหัวและกดแคบ สี่น้ำหนัก (Light / Regular / Medium / Bold) ต่อยอดจาก Anuphan ของ Cadson Demak ภายใต้ SIL OFL 1.1 ผลิตด้วยไปป์ไลน์อัตโนมัติที่เขียนบน fontTools ตอนนี้ยังเป็นบิลด์ภายใน ยังไม่ได้เปิดให้ดาวน์โหลด และเราไม่ได้เล่าเรื่องนี้เพื่อขายอะไร แต่เพราะมันเปลี่ยนวิธีที่เราเขียนบทความนี้

สิ่งที่ไปป์ไลน์ทำ: กดความกว้างของทุกพิกัดแนวนอน — เส้นโครง glyf, ออฟเซ็ตและทรานสฟอร์มของ composite, ค่าความกว้างและ LSB ใน hmtx และ ค่า X ทั้งหมดใน GPOS รวมถึง anchor ของ mark และ mkmk ข้อสุดท้ายคือบทเรียนที่ราคาแพงที่สุด: ถ้าคุณย่อฟอนต์ไทยตามแนวนอนโดยไม่ย่อ anchor ตามไปด้วย วรรณยุกต์กับสระจะเลื่อนหลุดจากพยัญชนะทันที — คุณสร้างอาการสระลอยขึ้นมาเองจากฟอนต์ที่เดิมทีถูกต้องสมบูรณ์

จากนั้นสคริปต์ QA จะยิงข้อความไทยจริงผ่าน HarfBuzz แล้วตรวจว่า: ไม่มี .notdef โผล่, การเกาะของ mark/mkmk เหมือนต้นฉบับทุกตัว (แกน y คงเดิม แกน x ถูกกดตามสัดส่วน), ccmp ตัวตัดหางทำงานจริงเมื่อเจอ ญ+ุ, สระอำแตกตัวถูกต้อง, อัตราส่วน advance ตรงกับค่าที่ตั้งไว้ และ metadata ครบ ถ้าข้อใดข้อหนึ่งไม่ผ่าน บิลด์ไม่ออก

บทเรียนที่ย่อได้สั้นที่สุด: งานที่ยากของฟอนต์ไทยไม่ใช่การวาด แต่คือการทำให้เอนจินจัดรูปเชื่อในสิ่งที่คุณวาด และเป็นเหตุผลที่เราแนะนำให้ทดสอบด้วยเครื่องมือที่จัดรูปจริง ไม่ใช่แค่เปิดดูใน Font Book

ขายฟอนต์ได้จริงไหม — คำตอบตรงไปตรงมา

ได้ แต่ต้องเข้าใจเงื่อนไขสองข้อที่คนพลาดกันบ่อย ข้อแรกคือเรื่องลิขสิทธิ์ต้นทาง: ถ้าฟอนต์ของคุณต่อยอดจากฟอนต์ OFL อย่างที่ ThaiGraph Condensed ทำ ตัวสัญญา SIL OFL 1.1 กำหนดไว้สามข้อที่เกี่ยวโดยตรง — ฉบับดัดแปลง “ต้องเผยแพร่ทั้งหมดภายใต้สัญญาฉบับนี้ และต้องไม่เผยแพร่ภายใต้สัญญาอื่นใด”, ทุกสำเนาต้องแนบประกาศลิขสิทธิ์และตัวสัญญาไปด้วย และ “ทั้งตัวฟอนต์และส่วนประกอบใด ๆ ของมัน ไม่ว่าฉบับต้นฉบับหรือฉบับดัดแปลง ห้ามขายโดยลำพัง” จุดที่คนเข้าใจผิดคือมันไม่ได้ห้ามเรื่องเงินทั้งหมด — คุณรวมมันไปขายพร้อมซอฟต์แวร์หรือผลิตภัณฑ์อื่นได้ แต่ขายตัวฟอนต์เดี่ยว ๆ หรือขายภายใต้สัญญาอนุญาตแบบปิดไม่ได้ ถ้าเป้าหมายคือขายฟอนต์เป็นสินค้าเดี่ยว ต้องวาดจากศูนย์

ข้อสองคือมาตรฐานคุณภาพเปลี่ยนไปทันทีที่มีคนจ่ายเงิน ฟอนต์ลายมือที่สระลอยในบางโปรแกรมยังใช้ในสมุดโน้ตตัวเองได้ แต่กลายเป็นเหตุขอคืนเงินเมื่อลูกค้าเอาไปวางบนบรรจุภัณฑ์ นั่นคือเหตุผลที่เส้นทางที่ 2 ยาวกว่าเส้นทางที่ 1 หลายเท่า ไม่ใช่เพราะการวาดยากกว่า แต่เพราะ QA ต้องผ่าน

สำหรับราคา จากการสำรวจของเราเอง นักสร้างสรรค์ไทยขายฟอนต์ผ่านร้านค้าออนไลน์ต่างประเทศในช่วงราวสิบถึงยี่สิบห้าดอลลาร์สหรัฐต่อชุด และงานรับจ้างทำฟอนต์สั่งตัดในไทยเริ่มที่หลักพันบาท เราระบุไว้เป็นระดับขนาดของตลาด ไม่ใช่ตารางราคา และแนะนำให้คุณสำรวจซ้ำก่อนตั้งราคาของตัวเอง

เริ่มจากตรงไหนดี

ถ้าตัดสินใจไม่ได้ ให้เริ่มที่เส้นทาง 1 ด้วยเครื่องมือฟรี ทำฟอนต์ลายมือให้จบหนึ่งตัว แล้วดูว่าคุณสนุกกับส่วนไหน คนที่สนุกกับการวาดจะไปต่อทางเส้นทาง 2 ได้ คนที่พบว่าตัวเองแค่อยากได้ฟอนต์สวย ๆ ไว้ใช้ ก็ประหยัดเวลาหลายสัปดาห์ไปได้ด้วยเส้นทาง 3

อ่านต่อตามลำดับที่เราแนะนำ: ทำฟอนต์ลายมือตัวเองฟรี (Calligraphr) ถ้าเลือกเส้นทางที่ 1, สระลอย: สาเหตุและวิธีแก้ทุกโปรแกรม เมื่อเจอปัญหา, คู่มือไทโปกราฟีไทย สำหรับโครงสร้างตัวอักษร, พื้นฐานโครงสร้างตัวอักษรไทยใน Illustrator สำหรับการวาดจริง, การปฏิวัติฟอนต์ไม่มีหัว สำหรับการตัดสินใจว่าจะทำมีหัวหรือไม่มีหัว, ไทย + ลาติน ถ้าฟอนต์ของคุณต้องมีตัวลาตินด้วย และ ลิขสิทธิ์ฟอนต์ไทย ก่อนจะปล่อยอะไรออกไป คำถามที่พบบ่อยเรื่องฟอนต์ไทยรวมไว้ที่ FAQ

ตรวจสอบข้อมูลเมื่อ August 2026

แหล่งอ้างอิง

  1. Calligraphr's free tier is capped at 75 characters per font and the Pro tier at 600 characters per font.—Calligraphr — official pricing page (/en/ and /de/ locales, identical figures) (accessed Aug 11, 2026)
  2. Calligraphr Pro displays to Thailand-geolocated visitors at ฿300 for one month or ฿200 per month on a six-month upgrade; fonts already generated keep working after the subscription lapses.—Calligraphr — official pricing page (currency follows visitor location) (accessed Aug 11, 2026)
  3. Calligraphr outputs standard TTF or OTF files, has no built-in Thai template (Thai characters must be added one by one through the 'Arbitrary characters' option), and its documented OpenType output is limited to Contextual Alternates and ligatures — no mark-to-base, mark-to-mark, anchor or diacritic-placement documentation exists.—Calligraphr — official features page, tutorial and FAQ (accessed Aug 11, 2026)
  4. A Thai user reports first-hand that a Calligraphr-made Thai font renders vowels detached from their consonants: 'คือสระที่จะต้องอยู่บน-ล่างพยัญชนะมันกลับไม่อยู่ค่ะ' — the font looked correct when shared to Facebook but failed inside GoodNotes.—Pantip thread 39922367 — 'ทำฟ้อนต์ใช้เองด้วยเว็บ calligraphr' (opening post) (accessed Aug 11, 2026)
  5. A separate Thai poster independently names the same failure while asking for a Calligraphr alternative: 'ไปเจอเว็บที่ชื่อ calligraphr แต่ปัญหาคือสระลอยค่ะ'. This is the opening post of Pantip thread 39978660, not a reply inside thread 39922367.—Pantip thread 39978660 — 'สร้างฟอนต์ไทยในไอโฟน มีแอพ/เว็บแนะนำไหมคะ' (opening post) (accessed Aug 11, 2026)
  6. Microsoft's Thai script development specification marks 'mark' (mark-to-base) and 'mkmk' (mark-to-mark) as the only REQUIRED OpenType features for a Thai font; 'ccmp' and 'kern' are listed but not flagged required. It also defines seven mark-stacking classes (ABOVE1-ABOVE4, BELOW1, BELOW2, AM), states that a Thai font should contain U+25CC DOTTED CIRCLE or invalid combinations render as a white box, and recommends including U+200B ZWSP.—Microsoft Learn — 'Developing OpenType Fonts for Thai Script' (accessed Aug 11, 2026)
  7. Microsoft names two ccmp jobs for Thai: decompose Sara Am (U+0E33) so its mark component can be positioned, and substitute a descender-less alternate for Yo Ying (ญ) before a below-base vowel.—Microsoft Learn — 'Developing OpenType Fonts for Thai Script' (accessed Aug 11, 2026)
  8. Theppitak Karoonboonyanan's Thai OpenType specification lists the positional alternates a Thai font needs beyond the Unicode repertoire: uni0E0D.descless, uni0E10.descless, uni0E48.low-uni0E4C.low, uni0E4D.high and optionally uni0E47.high — eight to nine extra glyphs that exist purely to make positioning work.—Theppitak Karoonboonyanan — 'Spec for Thai OpenType Font Creation' (created 2004-07-29, last updated 2012-02-22) (accessed Aug 11, 2026)
  9. The OpenType shaping pipeline for Thai runs GSUB 'locl' then 'ccmp', then GPOS 'kern', 'mark', 'mkmk'; Sara Am decomposes to U+0E4D + U+0E32.—n8willis — opentype-shaping-documents, opentype-shaping-thai-lao.md (accessed Aug 11, 2026)
  10. The Thai Unicode block U+0E00-U+0E7F contains 128 code points of which 87 are assigned; Thai has 44 consonant symbols, 16 vowel symbols combining into at least 32 vowel forms, four tone marks and ten Thai digits.—Wikipedia — 'Thai (Unicode block)' and 'Thai script' (accessed Aug 11, 2026)
  11. Glyph budget arithmetic for a usable Thai font: 73 glyphs for the bare letter inventory, roughly 90 once Thai digits, punctuation, dotted circle, ZWSP and space are added, and 98-99 with the positional alternates the Thai OpenType spec requires — which means a 75-glyph cap only fits Thai with zero numerals, zero punctuation, zero Latin and zero alternates.—ThaiGraph editorial — arithmetic derived from the Unicode Thai block inventory, Microsoft's Thai specification and Theppitak's alternate list (accessed Aug 11, 2026)
  12. Buying Calligraphr Pro to raise the character cap does not by itself fix floating vowels, because the failure mode is absent mark/mkmk anchor data and absent ccmp rules rather than an insufficient glyph count. Stated as an inference, not a vendor statement.—ThaiGraph editorial — inference from Calligraphr's documented feature set (contextual alternates and ligatures only) measured against Microsoft's required-feature table for Thai (accessed Aug 11, 2026)
  13. iFontMaker (App Store id377381670) is by Eiji Nishidai, priced $7.99 as a one-time purchase, version 3.52 released 2024-12-08, requiring iPadOS 13.0+. Its official site states it supports Unicode 'currently covering Latin-1, Greek, Cyrillic, Thai, and Japanese' and exports TTF.—Apple App Store listing for iFontMaker; 2ttf.com (the official iFontMaker site) (accessed Aug 11, 2026)
  14. Subscription prices of $19.99/yr, $7.99/mo, $16.99/yr and $4.99/wk that search results attribute to 'iFontMaker' belong to a different app — 'iFont Maker – Handwriting Fonts', App Store id1591733051, by a different developer.—Cross-check of Apple App Store id377381670 against id1591733051 (accessed Aug 11, 2026)
  15. FontForge is free and open source under a mix of GNU GPL v3 and the 3-clause BSD licence, runs on Windows, macOS and GNU+Linux, and its latest stable release is 20251009. It supports mark-to-base, mark-to-ligature and mark-to-mark anchor positioning via Element > Font Info > Lookups > GPOS.—fontforge.org — official site and 'Advanced Typography Tables' documentation (accessed Aug 11, 2026)
  16. Birdfont's freeware build is 'a binary version that allows you to create free fonts under the SIL Open Font license'. Its feature matrix marks the Free column as excluding commercial use, colour fonts (OpenType SVG and COLR/CPAL), variable fonts, single-stroke/CNC fonts and OTF (CFF) export. The Commercial tier is priced '$4.99 USD or more' and unlocks commercial use; the Plus tier is '$9.99 USD or more' and is the only tier with colour, variable and OTF (CFF) fonts. Both paid tiers include one year of upgrades and keep working afterwards.—Birdfont — official download page, price list and feature comparison matrix (accessed Aug 11, 2026)
  17. f0nt.com's licence page permits commercial and client design work by default ('ได้จ้ะ เอาเลย'), forbids selling or redistributing the font files themselves, and states that where a font owner specifies its own terms, those per-font terms take precedence over the site default.—ฟอนต์.คอม (f0nt.com) — สัญญาอนุญาต / licence page (published 2552 B.E.) (accessed Aug 11, 2026)
  18. The f0nt.com ลายมือ (handwriting) tag archive runs to 143 pages. A ThaiGraph scan of all 143 pages returned roughly 2,566 posts, of which 128 carry a free-for-commercial-only licence label and 82 carry commercial+demo — so about 210 posts, near enough 8%, are labelled as cleared for commercial use. A further 1,237 are legacy posts with no licence category at all, and the large remainder are labelled personal and/or demo. Counts are from a single automated pass and are reported as magnitudes, not audited totals.—ThaiGraph editorial — automated scan of the f0nt.com tag archive /tag/ลายมือ/ pages 1-143, parsed for each post's licence taxonomy; the 143-page extent was re-confirmed against the live archive pagination (accessed Aug 11, 2026)
  19. The Google Fonts family metadata registry contains 1,942 families, of which 34 include the 'thai' subset; exactly 6 of those carry category 'Handwriting' — Charm, Charmonman, Itim, Mali, Playpen Sans Thai and Sriracha.—Google Fonts metadata registry (fonts.google.com/metadata/fonts), parsed and corroborated against the Fontsource font index (accessed Aug 11, 2026)
  20. ThaiGraph Condensed v1.000 is a four-weight (Light/Regular/Medium/Bold) condensed loopless Thai+Latin family derived from the OFL-licensed Anuphan by Cadson Demak, built in-house by an automated fontTools pipeline that condenses glyf outlines and composite transforms, hmtx advances and LSBs, and all GPOS X-coordinates including mark and mkmk anchors, at a 0.85 condense factor; TrueType hints are stripped. A HarfBuzz shaping QA script checks for .notdef, mark/mkmk attachment parity against the source, ccmp descender-less alternates, Sara Am decomposition, advance ratio and metadata, and the build fails if any check fails. The pipeline builds TTF + WOFF2 under SIL OFL 1.1. As of the access date the family is an internal build; it is not yet offered for public download from thaigraph.com.—ThaiGraph editorial — font-factory pipeline README, config.json and build/QA scripts in the ThaiGraph repository (accessed Aug 11, 2026)
  21. Adobe Illustrator does not apply Thai shaping with its default composer: Thai is served by the Middle Eastern and South Asian composer, enabled via Edit > Preferences > Type > South East Asian Options, after which the Paragraph panel exposes the Middle Eastern & South Asian composers.—Adobe Help — 'Composers for Asian scripts | Illustrator' (accessed Aug 11, 2026)
  22. Custom Thai font commissions in the Thai freelance market are advertised in the low thousands of baht upward, and independent Thai creators sell fonts through international storefronts at roughly ten to twenty-five US dollars. Presented as an order-of-magnitude survey, not a price list.—ThaiGraph editorial — internal market survey of Thai freelance marketplaces and creator storefronts conducted for the ThaiGraph font-creation plan (accessed Aug 11, 2026)
  23. Page one of Google Thailand for the query ทำฟอนต์ is held by fancy-text generator tools, a YouTube video, a Facebook post and a 2019 f0nt forum thread — no page that produces an actual font file. Those generators do not build a font: they substitute the typed characters for visually similar code points from other Unicode ranges, so the styling travels with the text rather than living in a font file.—ThaiGraph editorial — live SERP pull for ทำฟอนต์ (Google, Thailand) recorded in the ThaiGraph font-creation plan, plus inspection of the substitution output the top-ranking generators produce (accessed Aug 11, 2026)
  24. SIL Open Font License 1.1 states that 'Neither the Font Software nor any of its individual components, in Original or Modified Versions, may be sold by itself'; that it 'modified or unmodified, in part or in whole, must be distributed entirely under this license, and must not be distributed under any other license'; and that Original or Modified Versions 'may be bundled, redistributed and/or sold with any software, provided that each copy contains the above copyright notice and this license'.—SIL Open Font License 1.1 — official text (accessed Aug 11, 2026)
  25. Glyphs 4 is sold at EUR 319 and Glyphs Mini 2 at EUR 49 on the vendor's own store page.—Glyphs — official buy page (accessed Aug 11, 2026)
  26. FontLab 8 is sold as a Pro Lifetime perpetual licence at US$499 (one user, Mac and Windows, up to three computers) or a Starter 3-month licence at US$97.—FontLab — official FontLab 8 product page (accessed Aug 11, 2026)