ข้ามไปยังเนื้อหา
ไทยกราฟ

ฟอนต์ลายมือไทย

ฟอนต์ลายมือไทยคือฟอนต์ที่จำลองลายมือเขียน ปากกา และพู่กัน เหมาะกับการ์ดเชิญ บรรจุภัณฑ์ งานแบรนด์แบบลำลอง และแอปจดโน้ตบนไอแพด แต่ไม่เหมาะกับข้อความเนื้อหาแบบยาว ภาษาไทยแบ่งลายมือตามความเร็วในการเขียน คือ บรรจง หวัดแกมบรรจง และหวัด ซึ่งฟอนต์ด้านล่างครอบคลุมทั้งสามระดับ มีทั้งแบบไม่มีหัวและแบบมีหัว เรื่องที่พลาดกันบ่อยที่สุดคือสัญญาอนุญาต เพราะในระบบนิเวศฟอนต์ไทยโดยรวม ฟอนต์ที่ใช้ได้เฉพาะงานส่วนตัวมีมากกว่าฟอนต์ที่ใช้เชิงพาณิชย์ได้ฟรีราวสามต่อหนึ่ง ทุกฟอนต์ด้านล่างจึงระบุสัญญาอนุญาตไว้ชัดเจน และทั้ง 26 ตัวในหน้านี้ใช้เชิงพาณิชย์ได้ทุกตัว ดูฟอนต์ฟรีทั้งหมดได้ที่ฟอนต์ไทยฟรี และอ่านหลักการออกแบบตัวอักษรไทยได้ที่คู่มือไทโปกราฟีไทย

26 ฟอนต์ในหมวดหมู่นี้ — คลิกที่รายการใดก็ได้เพื่อเปิดหน้าฉบับสมบูรณ์พร้อมน้ำหนักและวิธีติดตั้ง

ลายมือไทยสามระดับ ตามคำที่ภาษาไทยใช้จริง

ภาษาไทยแบ่งลายมือตามความเร็วในการเขียน ไม่ได้แบ่งตามอุปกรณ์ที่ใช้เขียน คือ บรรจง เป็นลายมือที่เขียนอย่างตั้งใจเต็มรูป หวัด เป็นลายมือเร็วที่ใช้ในชีวิตประจำวัน และ หวัดแกมบรรจง เป็นระดับกลางที่มีชื่อเรียกของตัวเอง วิกิพจนานุกรมภาษาไทยให้ความหมายของ หวัด ในฐานะคำวิเศษณ์ไว้สั้น ๆ ว่า "ไม่บรรจง" และให้ความหมายของ หวัดแกมบรรจง ว่า "เขียนตัวอักษรครึ่งบรรทัดเล็กน้อย เป็นการเขียนตามความถนัด ต้องการความรวดเร็ว แต่ยังต้องเขียนตัวอักษรให้เป็นตัว คือ ตัวอักษรต้องชัดเจน" พร้อมนิยามอีกทางว่า "ค่อนข้างบรรจง (ใช้กับลายมือ)"

เรื่องนี้สำคัญตอนเลือกฟอนต์ เพราะมันบอกว่าฟอนต์ตัวนั้นกำลังเลียนแบบอะไร ฟอนต์แนวบรรจงเลียนแบบลายมือที่เด็กไทยถูกสอนในโรงเรียน จึงให้ความรู้สึกตั้งใจและจริงใจ ส่วนฟอนต์แนวหวัดเลียนแบบการจดบันทึกอย่างรวดเร็ว จึงให้ความรู้สึกลำลองและเป็นส่วนตัว ระดับกลางคือระดับที่ฟอนต์ลายมือเชิงพาณิชย์ส่วนใหญ่เล็งไว้ เพราะยังอ่านออกในขนาดเนื้อความโดยไม่ดูเหมือนสมุดคัดลายมือ

เราตัดหมวด "ลายมือพู่กัน" ที่รายการฟอนต์ภาษาอังกฤษมักใส่เพิ่มออกโดยตั้งใจ เพราะหาคำเรียกทางไทโปกราฟีไทยที่ระบุว่าเป็นลายมืออีกประเภทหนึ่งไม่พบ และการยกหมวดหมู่ของอักษรละตินมาสวมทับอักษรไทยคือความผิดพลาดที่เว็บนี้พยายามเลี่ยง ฟอนต์ตัวไหนที่มาจากงานพู่กันจริง หน้าของฟอนต์ตัวนั้นจะระบุไว้เอง

กับดักสัญญาอนุญาต และเหตุผลที่หน้านี้ไม่ใช่กับดัก

ระบบนิเวศฟอนต์ลายมือไทยเป็นแบบใช้ส่วนตัวได้อย่างเดียวประมาณสามต่อหนึ่ง แต่ฟอนต์ทั้ง 26 ตัวในหน้านี้ใช้เชิงพาณิชย์ได้ทุกตัว ความกลับด้านนี้คือเหตุผลที่หน้านี้มีอยู่ จึงควรดูตัวเลขจริง

f0nt.com จัดฟอนต์ทุกตัวเข้ากลุ่มสัญญาอนุญาตพร้อมนิยามของตัวเอง กลุ่มใช้งานส่วนตัวได้ฟรี นิยามไว้ว่า "ฟอนต์ที่ผู้สร้างสรรค์อนุญาตให้ใช้งานเฉพาะงานส่วนตัว ที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้เท่านั้น" ขณะที่กลุ่มใช้งานเชิงพาณิชย์ได้ฟรี คือ "ฟอนต์ที่ผู้สร้างสรรค์อนุญาตให้นำไปใช้ทำมาหากินได้" ณ วันที่ตรวจสอบ สองกลุ่มนี้มีรายการยาว 81 หน้า และ 27 หน้าตามลำดับ

หมวดลายมือคือจุดที่อัตราส่วนนี้แย่ที่สุด แท็ก ลายมือ ของเว็บนั้นมีรายการยาวถึง 145 หน้า และทุกรายการในหน้าแรกติดป้ายเหมือนกันสองป้าย คือ "ใช้งานส่วนตัวได้ฟรี" และ "ฟอนต์ตัวอย่าง" ซึ่งฟอนต์ตัวอย่างคือตัวอย่างฟรีของฟอนต์ที่ขายจริง ไม่ใช่ฟอนต์ฟรี เราดูหน้าเดียว จึงถือเป็นการสุ่มตัวอย่าง ไม่ใช่การนับทั้งหมด แต่ก็เป็นหน้าแรกที่ทุกคนเจอ

เทียบกับสัดส่วนสัญญาอนุญาตจริงของหน้านี้ จากข้อมูลของฟอนต์ทั้ง 26 ตัว

สัญญาอนุญาตจำนวนใช้เชิงพาณิชย์
SIL Open Font License10ได้
ฟรี ตรวจสอบเงื่อนไขรายตัวแล้ว15ได้
เชิงพาณิชย์แบบเสียเงิน1ได้เมื่อซื้อสัญญาอนุญาต
ใช้ส่วนตัวได้ฟรีอย่างเดียว0—

ตัวเดียวที่เสียเงินคือ PSL Freestyle Classic นอกนั้นใช้ในงานลูกค้าได้โดยไม่ต้องจ่าย ไม่ใช่เพราะฟอนต์ลายมือไทยปลอดภัยโดยทั่วไป แต่เพราะหน้านี้ถูกกรองมาแล้ว อ่านเงื่อนไขในหน้าของแต่ละฟอนต์อีกครั้งก่อนใช้ และดูวิธีตรวจสอบด้วยตัวเองได้ที่คู่มือสัญญาอนุญาตฟอนต์ไทย

ใครเป็นคนทำฟอนต์เหล่านี้

สิบสองใน 26 ตัว มาจากคนที่สร้างช่องทางเผยแพร่ที่ฟอนต์ตัวอื่นใช้เดินทาง ตระกูล iannnnn ทั้ง COW, DOG, HEN, MONKEY, OWL, RABBIT รวมถึง DVD, HBO, JPG, MTV, SOS และ UBC จากชุดปี 2005 เผยแพร่โดยผู้ก่อตั้งและผู้ดูแล f0nt.com ที่ใช้ชื่อว่า iannnnn ตามหน้าแนะนำเว็บ f0nt.com เริ่มในปี พ.ศ. 2546 (ค.ศ. 2003) ที่ fonts.iannnnn.com และเปิดตัวในชื่อปัจจุบันเมื่อ 19 ธันวาคม พ.ศ. 2547 โดยมีกติกาว่านักออกแบบที่ขายฟอนต์เชิงพาณิชย์ต้องมี "ฟอนต์ให้ดาวน์โหลดฟรีอย่างน้อย 1 น้ำหนัก" หน้าเผยแพร่แต่ละตัวระบุเงื่อนไขของตัวเอง เช่น iannnnn-DOG เขียนว่า "ฟอนต์นี้แจกฟรี ใช้งานได้ทั้งส่วนตัวและเชิงพาณิชย์โดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่าย"

อีกกลุ่มมาจากคนละทาง TH Charm of AU และ TH Mali Grade 6 เป็นส่วนหนึ่งของชุดฟอนต์แห่งชาติที่รัฐจัดทำ ซึ่งกรมทรัพย์สินทางปัญญาร่วมกับ SIPA เผยแพร่เมื่อ 28 มิถุนายน พ.ศ. 2550 (ค.ศ. 2007) ตามบันทึกการเผยแพร่ของ f0nt.com และอีกกลุ่มมาจาก Cadson Demak ซึ่งมีฟอนต์ลายมือที่ใช้สัญญาอนุญาตแบบเปิดอย่าง Mali Sriracha และ Itim

ฟอนต์ลายมือเหมาะกับงานแบบไหน และไม่เหมาะกับงานแบบไหน

ฟอนต์ลายมือเหมาะกับข้อความสั้นที่ต้องการความอบอุ่นและความรู้สึกว่ามีคนเขียนจริง เช่น การ์ดเชิญ บรรจุภัณฑ์ การ์ดอวยพร ข้อความยกมา สื่อสำหรับเด็ก และแอปจดโน้ต แต่ไม่เหมาะกับข้อความที่ผู้อ่านต้องอ่านไล่ไปเรื่อย ๆ งานวิจัยด้านการอ่านฟอนต์ไทยเน้นเรื่องมีหัวกับไม่มีหัวมากกว่าเรื่องลายมือโดยตรง แต่กลไกเดียวกันใช้ได้ คือน้ำหนักเส้นที่ไม่สม่ำเสมอทำให้ความเร็วในการอ่านลดลง และต้นทุนนั้นสะสมขึ้นเมื่อข้อความยาวขึ้น กฎที่ใช้ได้กับทุกฟอนต์ในหน้านี้มีสามข้อ

ชื่อเรียกและคำค้นที่ใช้กัน

หมวดนี้ถูกค้นด้วยหลายชื่อ ซึ่งทั้งหมดหมายถึงหน้านี้

ถ้าอยากทำฟอนต์ลายมือของตัวเอง อ่านได้ที่วิธีทำฟอนต์ลายมือแบบฟรี และการใช้ฟอนต์ลายมือใน GoodNotes ส่วนพื้นฐานรูปตัวอักษรอยู่ที่คู่มือไทโปกราฟีไทย และถ้าต้องการไล่ดูตามสัญญาอนุญาตแทนที่จะดูตามหน้าตา เริ่มที่ฟอนต์ไทยฟรี

เลือกชมตามรูปแบบตัวอักษร

หมวดหมู่ทั้งหมด · ฟอนต์ไทยทั้งหมด 124 แบบ