ฟอนต์ไทย · FREE

CS PraJad

ประจาด

โดย Narongsak Chaiwong

Typography & Licensing Specialist, ThaiGraph · 19 ตุลาคม 2569

ตรวจสอบข้อมูลเมื่อ October 2026

CS PraJad คือฟอนต์อะไร

CS PraJad (ประจาด) คือฟอนต์ไทยมีหัวสำหรับงานเนื้อความ ออกแบบโดยชนก สามิติ (ใช้ชื่อบน f0nt.com ว่า CS@nok) เผยแพร่ฟรีเมื่อ 17 ตุลาคม 2014 ครบสี่สไตล์คือ ปกติ หนา เอียง และหนาเอียง ไฟล์ทุกไฟล์ฝังสัญญาอนุญาต CC BY 4.0 ไว้ จึงใช้เชิงพาณิชย์ได้ เป็นฟอนต์ที่ตั้งใจทำมาให้อ่านยาว ไม่ใช่ฟอนต์พาดหัว

ผู้ออกแบบอธิบายไว้บนหน้าเผยแพร่ว่าเป็น “ฟอนต์มาตรฐานที่มีรูปอักษรเรียบง่าย เดินเส้นเหมือนลากปากกาต่อเนื่องไปจนจบ ไม่ใส่เกือกที่ฐานตัวอักษร” และวางให้ใช้เป็นตัวเนื้อหาในหนังสือหรือข้อความที่ต้องการความเรียบและอ่านสบายตา ตัวอักษรไทยได้แรงบันดาลใจจาก JS Prasoplarp แล้วตีความต่อจนมีหน้าตาของตัวเอง ส่วนตัวละตินวาดใหม่ทั้งหมดบนเทมเพลต F0ntUni

ตัวนับบนหน้าเผยแพร่แสดงยอดดาวน์โหลด 345,231 ครั้ง ณ วันที่เราตรวจ (19 ตุลาคม 2026) ชื่อที่คนค้นหามีทั้ง “CS PraJad”, “cs prajad” และ “ฟอนต์ประจาด” ซึ่งหมายถึงฟอนต์ตัวเดียวกันทั้งหมด

รูปทรงตัวอักษรและการใช้กับเนื้อความ

CS PraJad เป็นฟอนต์มีหัวเส้นเดี่ยว น้ำหนักเส้นสม่ำเสมอ และไม่มีเชิงที่ฐาน ผลคือเนื้อความที่เรียบ อ่านต่อเนื่องได้ยาว และไม่แย่งความสนใจจากเนื้อหา เป็นโครงแบบเดียวกับฟอนต์เนื้อความไทยรุ่นที่คนคุ้นตา จึงเข้ากับงานเอกสารได้ทันทีโดยไม่ต้องปรับสายตาผู้อ่าน

เรื่องที่ต้องรู้ก่อนใช้คือขนาด ผู้ออกแบบเตือนไว้ว่าขนาดตัวอักษรของประจาดไม่เท่ากับ Angsana หรือ Browallia ต้องลดลง 4 พอยต์ คือประจาด 12 pt จะเท่ากับอังสนา 16 pt เหตุผลคือเขาตั้งใจให้ตัวไทยสูงเท่าตัวละตินเมื่อพิมพ์คู่กับฟอนต์อังกฤษอย่าง Times New Roman ในชุด MS Office ถ้าคุณเปลี่ยนเอกสารเก่าที่ตั้งไว้ด้วย Angsana New มาเป็นประจาด ให้ลดขนาดลงก่อน ไม่อย่างนั้นทั้งหน้าจะดูใหญ่ผิดปกติ

อีกจุดที่หน้าเผยแพร่ระบุไว้ชัดคือ “พิมพ์ภาษาบาลีได้ถูกต้องทุกคำ” ซึ่งมีประโยชน์จริงกับงานบทสวด หนังสือธรรมะ และเอกสารที่ต้องใช้อักษรไทยถอดภาษาบาลี

น้ำหนัก สไตล์ และเวอร์ชัน 2

ชุดดาวน์โหลดปัจจุบันคือ V.2 มีไฟล์ OpenType สี่ไฟล์ คือ Regular, Bold, Italic และ Bold Italic เป็นชุดสี่สไตล์แบบเดียวกับที่โปรแกรมเอกสารใช้สลับตัวหนาและตัวเอนด้วยปุ่มลัด แบบเดียวกับ TH Sarabun New

บันทึกการปรับปรุงเวอร์ชัน 2 ลงวันที่ 2 กันยายน 2564 (2021) ระบุสองเรื่อง คือปรับรูปอักษร ข ช ซ ศ ส ไม้ทัณฑฆาต ไ และ ๆ กับปรับปรุงตัวหนาทั้งหมดให้ดูดีขึ้น ถ้าคุณเคยติดตั้งประจาดรุ่นแรกไว้ ควรลบออกแล้วติดตั้ง V.2 แทน เพื่อไม่ให้สองรุ่นชนกันในเครื่อง

ดาวน์โหลด CS PraJad

ดาวน์โหลด CS PraJad จากหน้าเผยแพร่บน f0nt.com ซึ่งเป็นช่องทางของผู้ออกแบบเอง ไฟล์ zip ขนาดราว 89 KB มีไฟล์ .otf ครบสี่สไตล์ ไม่ต้องสมัครสมาชิกและไม่มีค่าใช้จ่าย

ข้ามเว็บรวมฟอนต์ที่นำไฟล์ไปโพสต์ซ้ำ โหลดจากต้นทางแล้วคุณจะได้ V.2 ตัวล่าสุดพร้อมหน้าเผยแพร่ไว้เก็บเป็นหลักฐานเรื่องสัญญาอนุญาต

เหมาะกับงานแบบไหน

CS PraJad เหมาะกับงานที่ข้อความยาวคือพระเอก และต้องการฟอนต์มีหัวที่เรียบ อ่านสบาย และมีตัวหนากับตัวเอนครบ งานที่เข้าทาง

• หนังสือ บทความ และเอกสารหลายหน้าที่ต้องอ่านต่อเนื่อง
• รายงานและเอกสารภายในที่ต้องใช้ตัวหนาและตัวเอนครบชุด
• บทสวดและหนังสือธรรมะที่มีคำบาลี
• เอกสารสองภาษาที่ต้องการให้ตัวไทยกับตัวละตินสูงใกล้กัน

ที่ไม่เหมาะคือพาดหัวขนาดใหญ่ที่ต้องการบุคลิกชัด กรณีนั้นให้ใช้ฟอนต์ไม่มีหัวอย่าง Kanit เป็นพาดหัว แล้วให้ประจาดรับเนื้อความ ดูฟอนต์มีหัวตัวอื่นเทียบได้ที่ฟอนต์ไทยมีหัว

สัญญาอนุญาต

CS PraJad ใช้เชิงพาณิชย์ได้ฟรี ไฟล์ฟอนต์ทุกไฟล์ในชุด V.2 ระบุว่าอยู่ภายใต้ Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ทำซ้ำ แจกจ่าย และดัดแปลง “for any purpose, even commercially” โดยมีเงื่อนไขหลักคือให้เครดิตผู้สร้าง ชื่อที่ฝังไว้ในไฟล์คือ “(c) 2014, Chanok Samiti”

หน้าเผยแพร่บน f0nt.com เขียนข้อตกลงไว้เพียงบรรทัดเดียวว่า “คลิกดาวน์โหลด = ยอมรับสัญญาอนุญาต” ส่วนสัญญาอนุญาตกลางของ f0nt.com ระบุว่าถ้าเจ้าของฟอนต์แนบข้อตกลงของตัวเองมากับฟอนต์ ให้ยึดข้อตกลงนั้นเป็นสำคัญ ในกรณีนี้ข้อตกลงของเจ้าของคือ CC BY 4.0 ที่ฝังอยู่ในไฟล์

ในทางปฏิบัติ ใช้จัดหน้างานลูกค้า งานพิมพ์ และงานเชิงพาณิชย์ได้โดยไม่ต้องขออนุญาต ถ้าคุณแจกจ่ายไฟล์ฟอนต์หรือฉบับดัดแปลงต่อ เงื่อนไขของ CC BY 4.0 คือต้องให้เครดิตที่เหมาะสม ใส่ลิงก์ไปยังสัญญาอนุญาต และระบุว่าแก้ไขอะไรไป ประจาดจึงเป็นหนึ่งในตัวเลือกที่ใช้เชิงพาณิชย์ได้จริงในฟอนต์ไทยฟรี อ่านวิธีตรวจสัญญาอนุญาตด้วยตัวเองได้ที่คู่มือสัญญาอนุญาตฟอนต์ไทย

ตรวจสอบข้อมูลเมื่อ October 2026