ฟอนต์ไทย · OFL
BoonJot
บุญจด
วิธีติดตั้งและใช้งาน
- Windows — ดาวน์โหลดไฟล์ .zip แตกไฟล์ แล้วคลิกขวาที่ไฟล์ .ttf/.otf → “ติดตั้ง” (Install)
- macOS — ดับเบิลคลิกไฟล์ .ttf/.otf แล้วกด “ติดตั้งฟอนต์” (Install Font) ใน Font Book
- เว็บ — โฮสต์ไฟล์ฟอนต์เองแล้วประกาศด้วย @font-face ใน CSS
BoonJot คือฟอนต์อะไร
BoonJot (บุญจด) คือฟอนต์ลายมือไทยและลาตินแบบโอเพนซอร์สของสังศิต ไสววรรณ เผยแพร่ผ่าน FontUni ภายใต้ SIL Open Font License 1.1 มีสองสไตล์คือ Regular และ Italic จุดตั้งต้นของฟอนต์นี้แปลกพอที่ต้องพูดให้ชัด คือผู้ออกแบบตั้งใจทำฟอนต์ลายมือที่จำลองวิธีเขียนของคนถนัดซ้าย และวาดขึ้นบนคอมพิวเตอร์ทั้งหมด ไม่ได้สแกนลายมือจริงมาไล่เส้น
ที่มาแบบนี้อธิบายรูปทรงตัวอักษรได้ทั้งหมด แต่ละตัวเริ่มจากเส้นเดี่ยวที่ร่างใน FontForge ขยายให้ได้น้ำหนักที่ต้องการในโปรแกรมเดียวกัน แล้วไปเก็บรายละเอียดต่อใน Inkscape ผลลัพธ์จึงใกล้เคียงลายมือสังเคราะห์มากกว่าลายมือที่ไล่เส้นจากของจริง คือสม่ำเสมอ ควบคุมได้ และไม่มีรอยหมึกบวมที่ฟอนต์ลายมือแบบสแกนมักติดมาด้วย
BoonJot ไม่ได้อยู่บน Google Fonts จึงแทบไม่โผล่ในบทความรวมฟอนต์ที่ไล่เก็บเฉพาะแคตตาล็อกของ Google แต่สัญญาอนุญาตเป็น OFL 1.1 ตัวเดียวกับที่คุ้มครองฟอนต์ไทยบน Google Fonts จึงให้สิทธิ์เชิงพาณิชย์เท่ากัน อ่านเพิ่มได้ที่คู่มือสัญญาอนุญาตฟอนต์ไทย
รูปทรงตัวอักษรและอารมณ์
BoonJot อ่านแล้วให้ความรู้สึกเป็นลายมือตั้งตรงแบบสบาย ๆ มากกว่าสคริปต์ที่เชื่อมกัน เพราะผู้ออกแบบเลือกใส่ความรู้สึกแบบตัวเอียงลงในตัวอักษรที่ตั้งตรง แทนการเชื่อมเส้น เพื่อให้ยังอ่านออกได้ตอนตัวเล็กบนหน้าจอ นี่คือการแลกที่ฟอนต์ลายมือส่วนใหญ่ไม่ยอมทำ และเป็นเหตุผลที่ BoonJot รอดในขนาดระดับ UI ที่สคริปต์จริง ๆ พังไปแล้ว
เส้นเป็นแบบน้ำหนักเดียว เพราะวิธีวาดแบบเส้นเดี่ยวทำให้แทบไม่มีความหนาบางสลับกัน สีของหน้ากระดาษจึงสม่ำเสมอ เทียบกับน้ำหนักแบบกดปากกาของ Mali หรือน้ำหนักพู่กันของ Sriracha แล้ว BoonJot คือลายมือที่แบนกว่าและใช้งานได้จริงกว่า
ในแง่อารมณ์มันอยู่ใกล้ลายมือแบบการ์ตูน คือเป็นกันเอง เข้าถึงง่าย ไม่พิธีรีตอง เหมาะกับงานโน้ตและคำอธิบายประกอบ ไม่ใช่งานพิธีการ
น้ำหนักและการดาวน์โหลด
BoonJot มีสองสไตล์คือ Regular และ Italic ไม่มีแกนน้ำหนัก ตัวเอียงมาพร้อมรุ่น 1.0 และไฟล์ที่แจกอยู่ตอนนี้ระบุ Version 2.0 ในตาราง name อย่าไปรอ Light หรือ Bold เพราะตระกูลนี้มีแค่สองไฟล์ และผู้ออกแบบตั้งใจกำหนดขอบเขตไว้แบบนั้น
ชุดอักขระกว้างกว่าฟอนต์ลายมือไทยส่วนใหญ่ ครอบคลุม Adobe Latin-4 ภาษายุโรปส่วนใหญ่ ภาษาเวียดนาม และภาษาไทย ตรวจสอบได้จากตาราง cmap ของฟอนต์เอง ซึ่งมีตัวอักษรลาตินพื้นฐานครบ มี 87 รหัสในบล็อกไทย และมีอักขระเวียดนามแบบประกอบสำเร็จ ดาวน์โหลดได้ที่หน้า releases บน GitHub
เหมาะกับงานแบบไหน
BoonJot เหมาะกับงานที่ต้องการความรู้สึกของลายมือคนโดยไม่เสียความอ่านง่าย ทั้งงานคำอธิบายประกอบ แบรนด์แบบลำลอง และงานหลายภาษา งานที่เข้าทาง
- คำอธิบายประกอบ คำชี้ และโน้ตข้างภาพในไดอะแกรมและสไลด์
- แบรนด์ แพ็กเกจจิ้ง และเมนูแบบลำลองที่ต้องการความอบอุ่นมากกว่าความเนี้ยบ
- งานหลายภาษาที่ต้องใช้ไทย ลาติน และเวียดนามจากไฟล์เดียว
- งานจดโน้ตและสื่อการเรียนที่ฟอนต์ลายมือยังต้องอ่านยาว ๆ ได้
ที่ไม่เหมาะ คือเอกสารทางการหรือเอกสารราชการ ซึ่งควรใช้ฟอนต์มีหัวสำหรับเนื้อความ และงานที่ต้องการความงามแบบวิจิตร ซึ่งเป็นพื้นที่ของ Plaimanas07 ไม่ใช่ของ BoonJot จับคู่กับ Sarabun หรือ Anuphan สำหรับเนื้อความ แล้วให้ BoonJot ทำหน้าที่เฉพาะชั้นที่เป็นลายมือ
สัญญาอนุญาต
BoonJot ใช้เชิงพาณิชย์ได้ฟรี เพราะอยู่ภายใต้ SIL Open Font License 1.1 ยืนยันได้ทั้งจากสัญญาอนุญาตที่ GitHub ระบุไว้ และจากข้อความลิขสิทธิ์ที่ฝังอยู่ในตัวไฟล์ฟอนต์เอง ใช้ ดัดแปลง ฝังในงาน และแจกจ่ายต่อได้ โดยงานที่ดัดแปลงต้องอยู่ภายใต้ OFL เช่นกัน ดูตัวเลือกอื่นที่ตรวจสอบแล้วว่าใช้เชิงพาณิชย์ได้ที่ฟอนต์ไทยฟรี และฟอนต์ลายมือไทย
ตรวจสอบข้อมูลเมื่อ August 2026
แหล่งอ้างอิง
- BoonJot ใช้สัญญาอนุญาต SIL Open Font License 1.1 ตาราง name ของ BoonJot-Regular.ttf ระบุ nameID 0 ว่า 'Copyright 2015-2017, Sungsit Sawaiwan (https://fontuni.com | [email protected]). This Font Software is licensed under the SIL Open Font License, Version 1.1' nameID 9 ว่า 'Sungsit Sawaiwan' และ nameID 5 ว่า 'Version 2.0' ส่วน GitHub ระบุสัญญาอนุญาตของ repository เป็น OFL-1.1—github.com/fontuni/boonjot — ข้อมูลสัญญาอนุญาตจาก GitHub REST API และตาราง name ของ fonts/ttf/BoonJot-Regular.ttf ที่ดาวน์โหลดจาก repository (accessed Aug 11, 2026)
- หน้าโปรเจกต์ BoonJot บน fontuni.com ระบุชื่อผู้ออกแบบเป็นภาษาไทยว่า สังศิต ไสววรรณ ตรงกับชื่อ 'Sungsit Sawaiwan' ที่อยู่ในตาราง name ของไฟล์ฟอนต์—FontUni — หน้าโปรเจกต์ BoonJot (accessed Aug 11, 2026)
- BoonJot มีสองสไตล์คือ Regular และ Italic ผู้ออกแบบอธิบายว่าเป็นฟอนต์ลายมือสังเคราะห์สำหรับคนถนัดซ้ายที่สร้างบนคอมพิวเตอร์ทั้งหมด โดยร่างเส้นใน FontForge เพื่อปรับน้ำหนักเส้น แล้วเก็บรายละเอียดต่อใน Inkscape และแทนที่จะเชื่อมตัวอักษรแบบสคริปต์ BoonJot ใช้ความรู้สึกแบบตัวเอียงกับตัวอักษรที่ตั้งตรง จึงยังอ่านออกได้แม้ตัวเล็กบนหน้าจอ—FontUni — หน้าโปรเจกต์ BoonJot (accessed Aug 11, 2026)
- BoonJot ครอบคลุม Adobe Latin-4 ภาษายุโรปส่วนใหญ่ ภาษาเวียดนาม และภาษาไทย ตาราง cmap ของ BoonJot-Regular.ttf มีครบทั้ง 58 รหัสในช่วง U+0041–U+005A และ U+0061–U+007A มี 87 รหัสในบล็อกไทย U+0E01–U+0E5B และมีอักขระเวียดนามแบบประกอบสำเร็จ U+1EA1—FontUni — หน้าโปรเจกต์ BoonJot ตรวจสอบเทียบกับตาราง cmap ของ BoonJot-Regular.ttf ที่ดาวน์โหลดมา (accessed Aug 11, 2026)