ฟอนต์ไทย · FREE
iannnnnUBC
วิธีติดตั้งและใช้งาน
- Windows — ดาวน์โหลดไฟล์ .zip แตกไฟล์ แล้วคลิกขวาที่ไฟล์ .ttf/.otf → “ติดตั้ง” (Install)
- macOS — ดับเบิลคลิกไฟล์ .ttf/.otf แล้วกด “ติดตั้งฟอนต์” (Install Font) ใน Font Book
- เว็บ — โฮสต์ไฟล์ฟอนต์เองแล้วประกาศด้วย @font-face ใน CSS
ดูตัวอย่าง iannnnnUBC
ฟอนต์ iannnnnUBC เป็นฟอนต์จากฟาวน์ดรีสำหรับใช้งานบนเดสก์ท็อป จึงฝังเป็นเว็บฟอนต์ฟรีเพื่อแสดงตัวอย่างสดในหน้านี้ไม่ได้ ดูรูปทรงตัวอักษรจริงได้จากภาพตัวอย่างด้านบน หรือพิมพ์ข้อความของคุณเองในเครื่องมือทดสอบฟอนต์ไทย เพื่อเทียบกับฟอนต์ทางเลือกฟรีจาก Google Fonts
iannnnnUBC คือฟอนต์อะไร
iannnnnUBC คือฟอนต์ลายมือไทยแบบไม่มีหัว เผยแพร่บน f0nt.com เมื่อวันที่ 12 มกราคม 2005 ใช้ฟรีทั้งงานส่วนตัวและเชิงพาณิชย์ และเป็นฟอนต์ตัวแรกในชีวิตของปรัชญา สิงห์โต คือตัวที่เขาหัดทำเองเพื่อเอาไปบรรยายภาพในวิทยานิพนธ์ และตามคำบอกเล่าของเขาเอง คือจุดที่ทำให้เกิด f0nt.com ขึ้นมา มีน้ำหนักเดียว ครอบคลุมอักษรไทยและละตินครบ ยอดดาวน์โหลด 303,088 ครั้ง ณ วันที่เราอ่านตัวนับคือ 29 สิงหาคม 2026
ถ้าวัดด้วยยอดดาวน์โหลด มันอยู่อันดับเก้าจากสิบเจ็ดตัวในชุดฟอนต์ iannnnn ปี 2005 แต่ถ้าวัดด้วยความสำคัญ มันคือตัวที่หนึ่ง เพราะฟอนต์อื่นทุกตัวในชุดนั้น และเถียงได้ว่ารวมถึงเว็บที่โฮสต์มันอยู่ ล้วนสืบมาจากตัวนี้ แท็กที่ f0nt.com ติดให้คือ UBC, ลายมือ และ ไม่มีหัว
แท็กที่สามคือแท็กที่ต้องจำ เพราะบทความรวมฟอนต์เกือบทุกที่จัดฟอนต์ชุดนี้เป็นลายมือไทยแบบมีหัว ซึ่งไม่จริงสำหรับตัวนี้ ไฟล์ยืนยันตามแท็ก และหัวข้อด้านล่างชี้ให้เห็นว่าหัวหายไปตรงไหนบ้าง
ฟอนต์วิทยานิพนธ์ที่กลายเป็น f0nt.com
ที่มาของฟอนต์นี้ไม่ใช่ตำนานที่แฟน ๆ เล่าต่อกันมา แต่ผู้ออกแบบเขียนลำดับเหตุการณ์ทั้งหมดไว้ในประโยคแรกของหน้าเผยแพร่ และสั้นพอจะยกมาทั้งย่อหน้า
ฟอนต์ตัวแรกในชีวิตของผม หัดทำตอนจะส่งวิทยานิพนธ์เพียงเพราะอยากได้ฟอนต์ที่เป็นลายมือตัวเองไว้บรรยายภาพส่งอาจารย์ โดยไม่มีความรู้เรื่องการทำฟอนต์เลย พอเสร็จแล้วสนุกดี ก็เลยแรงบันดาลใจที่จะทำฟอนต์อีกเยอะๆ จนเกิดเป็นเว็บฟอนต์.ไอ้แอนนนนน และ ฟอนต์.คอมในที่สุด!
วันที่ที่อยู่เบื้องหลังประโยคนี้สอดคล้องกันหมด หน้าเกี่ยวกับเราของ f0nt.com บันทึกว่าเว็บเริ่มที่ fonts.iannnnn.com ในปี 2003 ในรูปแบบ HTML ล้วน ๆ แล้ว “19 ธันวาคม 2004 จดโดเมนเนมใหม่และเปิดตัว f0nt.com อย่างเป็นทางการ” ส่วน UBC เผยแพร่หลังจากนั้นยี่สิบสี่วัน ผ่านมาสองทศวรรษ หน้าเกี่ยวกับเรายังลงชื่อว่า “@iannnnn — ผู้ดูแลเว็บไซต์” อยู่เหมือนเดิม
ลำดับภายในชุดนี้ยืนยันได้จากโพสต์อื่น ไม่ใช่จากวันที่ในไฟล์ iannnnnHBO ซึ่งเผยแพร่ถัดมาอีกหนึ่งสัปดาห์คือ 19 มกราคม 2005 ปิดท้ายด้วยวงเล็บว่า “(ฟอนต์ตัวที่สองในชีวิตครับ)” ดังนั้นลำดับตามที่ผู้ออกแบบนับเองคือ UBC มาก่อน HBO ตามมา สำหรับภาพว่าการเผยแพร่แบบอิสระอย่างนี้อยู่ตรงไหนเมื่อเทียบกับผู้ผลิตฟอนต์เชิงพาณิชย์ ดูแผนที่ผู้ผลิตฟอนต์ไทย
ไฟล์ที่คุณโหลดวันนี้ไม่ใช่ทั้งตัวปี 2004 และตัวเดือนมกราคม 2005
iannnnnUBC ถูกทำใหม่อย่างน้อยสองรอบ และผู้ออกแบบบันทึกไว้สองรอบนั้นเอง หน้าเผยแพร่มีหมายเหตุว่า “ฟอนต์ iannnnnUBC ตัวนี้เป็นเวอร์ชันปรับปรุงจาก 2004_iannnnnUBC ที่ทำมาก่อนหน้า และถูกแก้ไขขัดเกลาเป็นเวอร์ชัน 2005 ในปัจจุบัน”
ไฟล์เพิ่มรอบที่สามที่เขาไม่ได้พูดถึงตรงนี้ ค่า head.created ในไฟล์ 2005_iannnnnUBC.ttf ที่แจกอยู่ระบุ 4 พฤศจิกายน 2005 คือหลังวันเผยแพร่เดือนมกราคมถึงสิบเดือน โดยมี head.modified ห่างออกไปหนึ่งนาที ค่านี้อยู่ท้ายสุดของช่วงเวลาที่ผู้ออกแบบประกาศว่าทำฟอนต์ทั้งชุดปี 2005 ใหม่ ลำดับเหตุการณ์เต็มและข้อความประกาศของเขาอยู่ที่หน้ารวมฟอนต์ iannnnn พูดอีกอย่างคือฟอนต์ตัวแรกที่เขาทำ เป็นตัวท้าย ๆ ที่เขากลับมาแก้
บน f0nt.com ไม่มีหน้าเผยแพร่ที่ยังใช้งานได้สำหรับ 2004_iannnnnUBC มันถูกอ้างถึงโดยรุ่นถัดมาแต่ไม่ได้เผยแพร่ จึงควรถือว่าเป็นแบบร่างที่หายไป ไม่ใช่ตัวเลือกที่ดาวน์โหลดได้
ยังมีร่องรอยประวัติศาสตร์ของเว็บอีกอย่างค้างอยู่บนหน้านี้ ตรงตำแหน่งที่เคยเป็นตัวอย่างแบบโต้ตอบได้ ตอนนี้พิมพ์ข้อความดิบของชอร์ตโค้ดเวิร์ดเพรสที่ไม่ถูกประมวลผลออกมา ชี้ไปยังไฟล์ iannnnnUBC.swf ที่อัปโหลดเมื่อเดือนมิถุนายน 2009 เป็นแฟลชที่ตายแล้ว ตกค้างจากการย้ายเว็บไปเวิร์ดเพรสที่หน้าเกี่ยวกับเราบันทึกไว้ว่าเกิดขึ้นเดือนกรกฎาคม 2009 ส่วนภาพตัวอย่างนิ่งเหนือมันขึ้นไป ซึ่งยังเสิร์ฟจากโฟลเดอร์อัปโหลดเดือนมกราคม 2005 คือตัวที่ยังใช้งานได้
รูปทรงตัวอักษรทำอะไร และทำไมถึงเป็นฟอนต์ไม่มีหัว
เมื่อเรนเดอร์ที่ 640 พิกเซล iannnnnUBC แทบไม่มีหัวเหลืออยู่เลย บน ก และ ถ หัวหายไปทั้งหมดจนเส้นแค่หักมุม ส่วนบน ด บ และ ผ หัวเหลือเป็นขอเปิดเล็ก ๆ ที่ไม่เคยม้วนปิดเป็นวง นั่นคือสิ่งที่แท็ก “ไม่มีหัว” ของ f0nt.com บันทึกไว้ และเป็นข้อค้นพบจากไฟล์จริง ไม่ใช่การกะด้วยสายตา
โครงสร้างคือลายมือเบา เร็ว ไม่รีบ เส้นบางเกือบคงที่ตลอด และเอียงไปข้างหน้าเล็กน้อย ค่าที่วัดได้ที่ 2048 หน่วยต่อ em
| สิ่งที่วัด | iannnnnUBC | iannnnnGMO ไว้เทียบ |
|---|---|---|
| หัว | ไม่มี หรือเป็นขอเปิด | ห่วงกลมเล็กปิดสนิท |
| ความกว้าง ข | 487 | 732 |
| ความกว้าง ณ | 1068 | 1066 |
| ช่วงความกว้างทั้งชุด | 2.19 เท่า | 1.67 เท่า |
| ส่วนสูงของ ป | 1139 | 1034 |
| ส่วนที่ลงต่ำที่สุด | ฤ ที่ −432 | ฏ ที่ −297 |
| ความสูงตัวใหญ่ละติน | 919 | 884 |
ตัว ข ที่กว้าง 487 หน่วยอยู่ข้าง ณ ที่กว้าง 1068 หน่วยคือบุคลิกทั้งหมดในบรรทัดเดียว ฟอนต์เนื้อความที่จัดช่องไฟมาดีจะบีบสองค่านี้ให้อยู่ในช่วงแคบ ๆ ลายมือไม่ทำแบบนั้น และ UBC ก็ไม่ทำ จังหวะตามบรรทัดจึงไม่สม่ำเสมออย่างเห็นได้ชัด ซึ่งเป็นสิ่งที่ทำให้มันอ่านออกมาเป็นการเขียน ไม่ใช่การเรียงพิมพ์
ส่วนสูงคือลายเซ็นที่สอง ป ส ศ ฝ และ ฟ พุ่งเกิน 1077 หน่วยทั้งหมด เทียบกับตัวเรือนที่ราว 800 หน่วย ตัวสูงจึงแหลมพ้นบรรทัดขึ้นไปมาก ในขณะที่ตัวเรือนยังเล็กและเบา เมื่อรวมกับส่วนที่ลงต่ำถึง −432 หน่วยของ ฤ ฟอนต์นี้ต้องการระยะห่างบรรทัดที่ใจกว้าง ไม่อย่างนั้นบรรทัดจะเกี่ยวกัน
ชุดละตินเขียนแยกต่างหากและให้ความรู้สึกใหญ่กว่าตัวไทย ความสูงตัวใหญ่ 919 หน่วยเทียบกับตัวเรือนไทยราว 800 หน่วย งานสองภาษาจึงจะนำด้วยละตินถ้าไม่แยกกำหนดขนาดของสองภาษา
จัดการอักษรไทยอย่างไร
อักษรไทยครบถ้วน รหัสอักขระที่ยูนิโคดกำหนดไว้ในช่วง U+0E01 ถึง U+0E5B มีครบทั้ง 87 ตัวโดยไม่มีช่องว่าง รวมเลขไทย ๐ ถึง ๙ และการวางสระวรรณยุกต์มาจากตำแหน่งกลิฟที่ตรึงไว้ทั้งหมด เพราะไฟล์นี้ไม่ประกาศสคริปต์ไทยของ OpenType เลย
วรรณยุกต์เริ่มที่ y 1089 (ไม้ตรี) 1100 (ไม้จัตวา) 1117 (ไม้โท) และ 1118 (ไม้เอก) ซึ่งต่ำกว่าที่พบในฟอนต์ตัวอื่นของชุดนี้ และต่ำกว่ายอดของ ป ที่ 1139 กับ ส ที่ 1137 ด้วย แปลว่าบนพยัญชนะสูง วรรณยุกต์ไม่ได้ลอยพ้นส่วนสูงในแนวดิ่งเลย แต่หลบด้วยการเยื้องแนวนอนอย่างเดียว คือวรรณยุกต์ถูกวาดให้อยู่ทางขวาของเส้นตั้ง ส่วนส่วนสูงของ ป และ ฝ ยกขึ้นทางซ้าย ลองพิมพ์ ป่ ฟ้ และ ส้ จะเห็นว่ามันคลี่ออกมาไม่ชนกัน ผลลัพธ์แน่นและเป็นลายมือกว่าการวางวรรณยุกต์ในแถบสูงคงที่แบบตัวอื่นในชุด และแน่นกว่าเพราะเหลือระยะน้อยกว่า ไม่ใช่เพราะฉลาดกว่า
เหนือพยัญชนะธรรมดา ความสูงคงที่เดียวกันนี้ทิ้งช่องว่างที่มองเห็นได้ ก่ และ น่ จะลอยวรรณยุกต์สูงกว่าตัวอักษรราว 270 ถึง 300 หน่วย หรือราว 14% ของ em ส่วนคำที่มีสระบนมาเติมช่องอย่าง ที่ หรือ ปี่ จะซ้อนกันได้ถูกต้อง
สระล่างลงลึกกว่าส่วนอื่นของฟอนต์ เมื่อวัดตามแกนตั้ง สระอุอยู่ระหว่าง −461 ถึง −110 และสระอูอยู่ระหว่าง −379 ถึง −92 สระอูยังอยู่ในความลึกที่หางของพยัญชนะต้องการอยู่แล้ว แต่สระอุที่ −461 ลงลึกกว่าหางที่ลึกที่สุดของฟอนต์นี้คือ ฤ ที่ −432 เล็กน้อย บรรทัดที่มีคำอย่าง ดุ หรือ คุ จึงเป็นบรรทัดที่มีหมึกต่ำที่สุดในหน้า ควรเผื่อระยะห่างบรรทัดมากกว่าที่ดูจากหางอย่างเดียว
ในไฟล์มีอะไร
iannnnnUBC เป็นไฟล์ที่บางกว่าเพื่อนร่วมชุด มี GDEF และ GSUB แต่ไม่มี GPOS และไม่มีตาราง kern แบบเก่า จึงแจกออกมาโดยไม่มีการจัดช่องไฟคู่ตัวอักษรใด ๆ เลย แม้แต่ในฝั่งละติน ส่วน iannnnnGMO มีครบทั้งสองตาราง ถ้าจัดละตินขนาดใหญ่ด้วย UBC จะเห็นช่องว่างที่หลุดออกมา
ที่เหลือ อ่านด้วย fontTools
- unitsPerEm 2048 มี 238 กลิฟ และ fsType 8 คือ Editable embedding ฝังในเอกสารและแปลงเป็นเว็บฟอนต์ได้ในระดับไฟล์
- GSUB ประกาศ latn อย่างเดียวพร้อม liga ไม่มีสคริปต์ thai ไม่มีฟีเจอร์วางสระวรรณยุกต์แบบไทย และไม่มีรูปวรรณยุกต์สำรองสำหรับพยัญชนะสูง นี่คือมาตรฐานของฟอนต์ตระกูลนี้ในปี 2005 และเป็นข้อควรระวังที่ตรงไปตรงมาสำหรับการใช้เป็นเว็บฟอนต์วันนี้
- nameID 10 ให้เครดิตเทมเพลตกลางที่ฟอนต์ทั้งชุดสร้างขึ้นมา คือ This font used : NP NaipolTemplate : Version 2.000
- nameID 3 ซึ่งเป็นรหัสระบุตัวตนเฉพาะของฟอนต์ เขียนว่า
iannnnn: 2005_iannnnnGMO: 2005คือระบุชื่อ GMO นี่คือการคัดลอกทิ้งค้างไว้ในไฟล์ เพราะระเบียนชื่ออื่นทั้งหมดในไฟล์เดียวกันเขียนว่า2005_iannnnnUBCถูกต้อง รวมถึงข้อความเครื่องหมายการค้า ในทางปฏิบัติแทบไม่มีผล เพราะโปรแกรมใช้ชื่อตระกูลและชื่อเต็มเป็นหลัก แต่ก็เป็นข้อบกพร่องจริงในไฟล์ที่ถูกดาวน์โหลดไปแล้ว 303,088 ครั้ง และเป็นรายละเอียดที่จะรู้ได้ก็ต่อเมื่อเปิดไฟล์ดูเท่านั้น - มีกลิฟที่วาดไว้แต่ไม่ได้แมปห้าตัวคือ lochula.short, lulakkhangyao, rulakkhangyao, saraamleft และ yamakkanleftthai
ถ้ากำลังทำฟอนต์ไทยของตัวเอง เส้นทางสมัยใหม่ของโจทย์เดียวกันนี้อยู่ในคู่มือทำฟอนต์
ใช้เชิงพาณิชย์ได้ฟรีจริงไหม
ได้ หน้าเผยแพร่ติดตรา “ใช้งานเชิงพาณิชย์ได้ฟรี” ไว้สองจุด ลิงก์ไปยังหมวดที่เว็บนิยามไว้ว่า “ฟอนต์ที่ผู้สร้างสรรค์อนุญาตให้นำไปใช้ทำมาหากินได้” ส่วนข้อความที่ขัดกันซึ่งฝังอยู่ในไฟล์เป็นข้อมูลที่ติดมากับเทมเพลต
สัญญาอนุญาตของเว็บ ประกาศเมื่อ 28 กรกฎาคม 2552 มีกฎลำดับความสำคัญที่ตัดสินเรื่องนี้ คือคุณดาวน์โหลดไปใช้ได้ฟรี แต่ถ้ามีการระบุข้อตกลงอื่นใดจากเจ้าของฟอนต์ ดังที่แสดงไว้ในหน้าดาวน์โหลดฟอนต์ หรือเป็นไฟล์เอกสารแสดงข้อตกลงที่แนบไปกับฟอนต์ ให้ยึดข้อตกลงนั้นเป็นสำคัญ ในกรณีนี้หน้าดาวน์โหลดระบุการอนุญาตไว้ และในไฟล์บีบอัดมี .ttf ไฟล์เดียวโดยไม่มีเอกสารสัญญาอนุญาตเลย จึงไม่มีอะไรมาลบล้างการอนุญาตนั้น ส่วนข้อความ For educations used only. ในตาราง name ติดมากับเทมเพลต NP Naipol ที่ให้เครดิตอยู่เหนือขึ้นไปสองระเบียน ไม่ได้ติดมากับผู้เขียน ซึ่งประวัติของเขาบนหน้าเดียวกันเขียนว่า “ฟอนต์จาก iannnnn แจกฟรีตลอดไป เอาไปใช้ทำมาหากินได้เลยครับ”
ข้อห้ามที่มีผลจริงมีสามข้อ และเข้มกว่าสัญญาอนุญาต SIL Open Font License ที่ครอบคลุมฟอนต์ไทยฟรีส่วนใหญ่
- ห้ามขายไฟล์ฟอนต์ แนบไฟล์ไปกับงานเพื่อให้แสดงผลถูกต้องได้ แต่ขายตัวฟอนต์เป็นสินค้าไม่ได้
- ห้ามนำไปปล่อยดาวน์โหลดที่อื่น คำตอบในคำถามที่พบบ่อยคือ “ไม่ได้จ้ะ” ส่วนรายละเอียดและภาพตัวอย่างนำไปเผยแพร่ได้ถ้าระบุที่มาและทำลิงก์กลับไปยังหน้าดาวน์โหลด
- ดัดแปลงเพื่อแจกจ่ายต่อต้องขออนุญาต ดัดแปลงใช้เองได้ แต่ถ้าจะขายหรือส่งต่อ ต้องได้รับอนุญาตจากเจ้าของก่อน
นี่คือการอ่านข้อตกลงที่เผยแพร่ไว้ ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย ถ้าเป็นงานมูลค่าสูง ให้ถามผ่านฟอรัมของ f0nt.com กรอบทั้งหมดอยู่ในคู่มือสัญญาอนุญาตฟอนต์ไทย
ดาวน์โหลดที่ไหน
แหล่งเดียวที่ถูกต้องคือหน้าเผยแพร่ iannnnnUBC บน f0nt.com การคลิกปุ่มดาวน์โหลดคือการยอมรับสัญญาอนุญาต หน้าเว็บเขียนไว้ตรงตัวว่า “ข้อตกลง: คลิกดาวน์โหลด = ยอมรับสัญญาอนุญาต”
ไฟล์บีบอัดชื่อ 2005_iannnnnUBC.zip ข้างในมีไฟล์เดียวคือ 2005_iannnnnUBC.ttf ไม่มี OTF ไม่มีไฟล์เว็บฟอนต์ ไม่มีน้ำหนักที่สอง และไม่มีไฟล์สัญญาอนุญาต ซึ่งเป็นเรื่องปกติของฟอนต์ชุดนี้และเป็นส่วนหนึ่งของภาพสัญญาอนุญาตด้านบน
ข้อควรรู้สองข้อ ให้บันทึกไฟล์จากหน้าเผยแพร่แทนการลิงก์ตรง ไม่ใช่เพราะปลายทางกันไว้ เราทดสอบเมื่อวันที่ 29 สิงหาคม 2026 แล้วพบว่าปลายทางส่งไฟล์ zip ให้คำขอเปล่า ๆ ที่ไม่มี Referer และไม่ปลอม User-Agent เป็นเบราว์เซอร์ แต่เพราะสัญญาอนุญาตของ f0nt.com ห้ามนำไฟล์ไปวางเผยแพร่เอง และปลายทางที่ถูกเปลี่ยนเส้นทางเป็นพาธภายในที่ไม่มีการประกาศและย้ายได้ทุกเมื่อ และเพราะไม่มี shaping ของอักษรไทยอยู่ในไฟล์ ควรตรวจการวางสระวรรณยุกต์ในโปรแกรมที่จะใช้จริงก่อนตัดสินใจ พิมพ์ข้อความของคุณเองได้ที่เครื่องมือทดสอบฟอนต์ไทย
UBC อยู่ตรงไหนในบรรดาฟอนต์ iannnnn
UBC คือจุดตั้งต้น และงานรุ่นหลังของผู้ออกแบบทำให้เห็นระยะทางได้ชัด สามตัวที่ควรเทียบและมีอยู่ในเว็บนี้
- iannnnnGMO เผยแพร่ถัดมาหนึ่งสัปดาห์ เป็นการทดลองคนละขั้ว คือฟอนต์มีหัว สม่ำเสมอ ทรงเรขาคณิต ที่พยายามเป็นฟอนต์เนื้อความมาตรฐาน ไม่ใช่บันทึกลายมือ ผู้ออกแบบคนเดียวกัน เดือนเดียวกัน เทมเพลตเดียวกัน แต่เจตนาคนละเรื่อง
- iannnnn-DOG จากชุดฟอนต์สัตว์รุ่นหลัง คือสิ่งที่การฝึกฝนยี่สิบปีทำกับสัญชาตญาณเดิม เป็นลายมือเรียบร้อยที่มีน้ำหนักให้ใช้จริงและมี shaping สมัยใหม่
- iannnnn-OWL แสดงให้เห็นผู้ออกแบบคนเดียวกันทำงานเพื่ออารมณ์แทนความอ่านง่าย และเป็นหลักฐานชัดว่าชุดฟอนต์สัตว์คือชุดงานที่ตั้งใจทำ ไม่ใช่ของทำเล่นทีละตัว
ถ้าอยากดูฟอนต์ที่โครงสร้างใกล้เคียงกันแทนที่จะเป็นของคนเดียวกัน ไล่ดูที่ฟอนต์ไทยไม่มีหัว และฟอนต์ลายมือไทย
ใช้ทำอะไรได้ และไม่เหมาะกับอะไร
ใช้ในงานที่ประเด็นคือ “มีคนเขียนสิ่งนี้ขึ้นมา” คือบรรทัดสั้น เบา และเป็นส่วนตัว ในขนาดพาดหัว งานที่เข้าทาง
- คำบรรยายภาพและโน้ตประกอบ ซึ่งเป็นสิ่งที่มันถูกวาดขึ้นมาเพื่อการนี้ตรง ๆ
- โน้ต คำพูดยกมา และข้อความดึงความสนใจภายในเลย์เอาต์ที่เรียงพิมพ์ตามปกติ
- ซีน ป้ายคำอธิบายในนิทรรศการ และงานพิมพ์จำนวนน้อยที่ต้องการกลิ่นงานทำมือ
- พาดหัวของงานส่วนตัว งานคราฟต์ และงานนักศึกษา
ที่ไม่เหมาะคือเนื้อความขนาดเล็ก งานที่ต้องมีตัวหนา และงาน UI เพราะเส้นบางมาก ไม่มีน้ำหนักที่สอง และไม่มีการจัดช่องไฟให้พึ่งพา ให้จัดเนื้อความด้วย Sarabun หรือ Anuphan แล้วให้ UBC รับเฉพาะส่วนที่ต้องเป็นลายมือ และเผื่อระยะห่างบรรทัดให้มากกว่าที่คิด เพราะส่วนที่ลงต่ำถึง −432 หน่วยไม่ได้มีไว้ประดับ
ชื่อเรียกและคำค้นที่ใช้กัน
ทั้งหมดนี้หมายถึงฟอนต์ปี 2005 ตัวเดียวกัน
- iannnnnUBC ชื่อบนหน้าเผยแพร่และชื่อตระกูลในไฟล์
- 2005_iannnnnUBC ชื่อตระกูลในไฟล์ .ttf และชื่อไฟล์บีบอัด
- 2004_iannnnnUBC รุ่นก่อนหน้าที่ผู้ออกแบบบอกว่าตัวนี้ปรับปรุงมาจาก ไม่ได้เผยแพร่และดาวน์โหลดไม่ได้
- iannnnn UBC, ianUBC รูปที่เว้นวรรคหรือนับตัว n ผิด ชื่อจริงมี n ห้าตัวพอดี
- ฟอนต์ iannnnnUBC คำค้นภาษาไทยมาตรฐาน
- ฟอนต์ไอ้แอนนนนน ชื่อผู้ออกแบบเขียนแบบไทย
- ฟอนต์ 2005 คำค้นของทั้งชุด ซึ่งตอบได้ที่หน้ารวมฟอนต์ iannnnn
ไม่มีที่ไหนอธิบายไว้ว่าตัวอักษรสามตัว UBC ย่อมาจากอะไร ผู้ออกแบบอธิบายที่มาของชื่อฟอนต์บางตัวในชุดนี้ไว้ แต่ไม่ได้อธิบายตัวนี้ และเราจะไม่แต่งขึ้นมาเอง
ตรวจสอบข้อมูลเมื่อ August 2026
แหล่งอ้างอิง
- หน้าเผยแพร่ iannnnnUBC บน f0nt.com ใช้ชื่อเรื่อง 'iannnnnUBC (2005)' ระบุผู้เขียนว่า by iannnnn และวันที่ 12 January 2005 ติดแท็ก UBC, ลายมือ และ ไม่มีหัว ผู้ออกแบบเขียนไว้ว่า 'ฟอนต์ตัวแรกในชีวิตของผม หัดทำตอนจะส่งวิทยานิพนธ์เพียงเพราะอยากได้ฟอนต์ที่เป็นลายมือตัวเองไว้บรรยายภาพส่งอาจารย์ โดยไม่มีความรู้เรื่องการทำฟอนต์เลย พอเสร็จแล้วสนุกดี ก็เลยแรงบันดาลใจที่จะทำฟอนต์อีกเยอะๆ จนเกิดเป็นเว็บฟอนต์.ไอ้แอนนนนน และ ฟอนต์.คอมในที่สุด!' และมีหมายเหตุว่า 'หมายเหตุ: ฟอนต์ iannnnnUBC ตัวนี้เป็นเวอร์ชันปรับปรุงจาก 2004_iannnnnUBC ที่ทำมาก่อนหน้า และถูกแก้ไขขัดเกลาเป็นเวอร์ชัน 2005 ในปัจจุบัน' หน้านี้มีตรา ใช้งานเชิงพาณิชย์ได้ฟรี สองจุด มีบรรทัด 'ข้อตกลง: คลิกดาวน์โหลด = ยอมรับสัญญาอนุญาต' หนึ่งจุด ตัวนับแสดง 'โหลด 303,088 ครั้ง' มีปลายทางดาวน์โหลดเดียวคือ dl_name=iannnnn/2005_iannnnnUBC.zip และมีประวัติผู้ออกแบบว่า 'ฟอนต์จาก iannnnn แจกฟรีตลอดไป เอาไปใช้ทำมาหากินได้เลยครับ' ภาพตัวอย่างเสิร์ฟจาก /wp-content/uploads/2005/01/preview-iannnnnUBC.png ในเนื้อหน้ายังมีชอร์ตโค้ดของเวิร์ดเพรสที่ไม่ถูกประมวลผลพิมพ์เป็นข้อความดิบว่า [swfobj src=http://www.f0nt.com/wp-content/uploads/2009/06/iannnnnUBC.swf width=600 height=600 align=center] ทั้งหน้าไม่มี datePublished, og:published_time หรือแอตทริบิวต์ datetime ที่เครื่องอ่านได้ วันที่ปรากฏเป็นข้อความในบรรทัดผู้เขียนเท่านั้น—f0nt.com — หน้าเผยแพร่ iannnnnUBC (อ่านจาก HTML ดิบ) (accessed Aug 29, 2026)
- ThaiGraph เปิดไฟล์ 2005_iannnnnUBC.ttf ที่แตกจากไฟล์บีบอัดซึ่งหน้าเผยแพร่ iannnnnUBC เสิร์ฟให้ ตาราง name ระบุ nameID 0 'Copyright (c) 2005 by iannnnn. All rights reserved.' nameID 1, 4 และ 6 เป็น '2005_iannnnnUBC' nameID 2 'Regular' nameID 3 'iannnnn: 2005_iannnnnGMO: 2005' ซึ่งเป็นชื่อ GMO ไม่ใช่ UBC nameID 5 'Version 2.000 2005 initial release' nameID 7 '2005_iannnnnUBC is a trademark of iannnnn.' nameID 8 'iannnnn' nameID 9 'Prachya Singhto' nameID 10 'This font used : NP NaipolTemplate : Version 2.000' พร้อม 'Special Thanks : B513DS!GN : Ekaluck Peanpanawate' และรายชื่อทีมงาน Chayanon Ruamcharoen, Pol Udomwittayanukul, Prachya Singhto nameID 11 'http://f0nt.com' nameID 12 'http://iannnnn.com' และ nameID 13 'For educations used only.' ค่า unitsPerEm 2048 fsType 8 (Editable embedding) จำนวนกลิฟ 238 usWeightClass 400 sxHeight 712 sCapHeight 919 head.created 4 พฤศจิกายน 2005 เวลา 11:51:35 head.modified 4 พฤศจิกายน 2005 เวลา 11:52:30 รหัสอักขระไทยที่ยูนิโคดกำหนดไว้ในช่วง U+0E01 ถึง U+0E5B มีครบทั้ง 87 ตัวใน cmap โดยไม่มีช่องว่าง รวมเลขไทย ๐ ถึง ๙ และ cmap ยังแมปรหัสอีกสี่ตัวที่ยูนิโคดปล่อยว่างไว้ในช่วงเดียวกันคือ U+0E3B ถึง U+0E3E ด้วย รวมเป็น 91 จาก 91 ช่อง พร้อมอักษรละตินตัวใหญ่ 26 ตัวเล็ก 26 และเลขอารบิก 10 ที่เขียนเส้นแยกของตัวเอง ไฟล์มี GDEF และ GSUB แต่ไม่มี GPOS และไม่มีตาราง kern แบบเก่า GSUB ประกาศสคริปต์ latn อย่างเดียวพร้อมฟีเจอร์ liga ไม่มีการประกาศสคริปต์ thai กลิฟที่ไม่ได้แมปมีเพียง lochula.short, lulakkhangyao, rulakkhangyao, saraamleft และ yamakkanleftthai ความกว้าง advance ที่วัดได้ที่ 2048 หน่วยต่อ em คือ ข 487 ง 528 อ 570 ว 605 ร 623 ก 718 ฆ 902 ฒ 962 ณ 1068 พยัญชนะที่สูงคือ ป 1139.5 ส 1137.5 ศ 1095.8 ฝ 1079 ฟ 1077.9 ฮ 1042.8 ส่วนที่ลงต่ำคือ ฤ −432 ฎ −396 ฏ −365 ฐ −348.8 ญ −196 เมื่อวัดขอบเขตกลิฟด้วย BoundsPen ของ fontTools U+0E38 สระอุ มีขอบเขต (xMin -349, yMin -461, xMax -139, yMax -110) และ U+0E39 สระอู มีขอบเขต (xMin -479, yMin -379, xMax -144, yMax -92) ดังนั้นสระอุลงลึกถึง -461 ซึ่งต่ำกว่า ฤ ที่ -432 กลิฟวรรณยุกต์เริ่มที่ y 1089 (ไม้ตรี) 1100 (ไม้จัตวา) 1117 (ไม้โท) และ 1118 (ไม้เอก) เมื่อเรนเดอร์ที่ 640 px หัวของ ก และ ถ หายไปทั้งหมด ส่วนหัวของ ด บ และ ผ เหลือเป็นขอเปิดที่ไม่ปิดเป็นวง วิธีตรวจ fontTools 4.57.0 ร่วมกับการเรนเดอร์ผ่าน FreeType ที่ 120, 260 และ 640 px—ThaiGraph ตรวจไฟล์ 2005_iannnnnUBC.ttf (ไม่มี URL สาธารณะ — เป็นการวัดจากไฟล์โดยตรง ทำซ้ำได้ด้วย fontTools) (accessed Aug 29, 2026)
- หน้าสัญญาอนุญาตของ f0nt.com ลงท้ายว่า 'ประกาศเมื่อ 28 กรกฎาคม 2552' ระบุว่า 'คุณสามารถดาวน์โหลดฟอนต์ไปใช้งานได้ฟรี ไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายแต่อย่างใด แต่ถ้ามีการระบุข้อตกลงอื่นใดจากเจ้าของฟอนต์ ดังที่แสดงไว้ในหน้าดาวน์โหลดฟอนต์ หรือเป็นไฟล์เอกสารแสดงข้อตกลงที่แนบไปกับฟอนต์นั้นๆ ให้ยึดข้อตกลงดังกล่าวเป็นสำคัญ' ห้ามนำไฟล์ฟอนต์ไปขาย อนุญาตให้ดัดแปลงเพื่อใช้ส่วนตัวแต่ถ้าดัดแปลงเพื่อขายหรือแจกจ่ายต่อต้องได้รับอนุญาตจากเจ้าของฟอนต์ก่อน และตอบคำถามเรื่องงานเชิงพาณิชย์ว่า 'ได้จ้ะ เอาเลย (ถ้าไม่ขัดกับข้อตกลงที่เจ้าของฟอนต์ระบุไว้ในแต่ละฟอนต์)' ส่วนคำถามเรื่องการคัดลอกไฟล์ไปปล่อยดาวน์โหลดที่อื่นตอบว่า 'ไม่ได้จ้ะ'—f0nt.com — สัญญาอนุญาตและคำถามที่พบบ่อย (accessed Aug 29, 2026)
- หมวด /type/commercial/ ของ f0nt.com นิยามตัวเองไว้ตรงตัวว่า 'ฟอนต์ที่ผู้สร้างสรรค์อนุญาตให้นำไปใช้ทำมาหากินได้'—f0nt.com — หมวดใช้งานเชิงพาณิชย์ได้ฟรี (accessed Aug 29, 2026)
- หน้าเกี่ยวกับเราของ f0nt.com มีบันทึกประวัติพร้อมวันที่ ระบุว่า '2003 จุดเริ่มต้นเล็กๆ ของเว็บฟอนต์ เปิดใช้งานครั้งแรกที่ fonts.iannnnn.com ในรูปแบบ HTML ล้วนๆ' และ '19 ธันวาคม 2004 จดโดเมนเนมใหม่และเปิดตัว f0nt.com อย่างเป็นทางการ พร้อมพัฒนาระบบ Download Manager ขึ้นมาใช้งาน' และย้ายไปเวิร์ดเพรสเมื่อ 27 กรกฎาคม 2009 หน้านี้ลงชื่อว่า '@iannnnn — ผู้ดูแลเว็บไซต์'—f0nt.com — หน้าเกี่ยวกับเรา บันทึกประวัติเว็บ (accessed Aug 29, 2026)
- หน้าเผยแพร่ iannnnnHBO ใช้ชื่อเรื่อง 'iannnnnHBO (2005)' ระบุวันที่ 19 January 2005 ติดแท็ก คัดลายมือ, บรรจง, ลายมือ และ เรียบร้อย ตัวนับแสดง 425,023 ครั้ง ผู้ออกแบบเขียนว่า 'ฟอนต์ลายมือผมเองในเวอร์ชันเรียบร้อย ถ้าเอามาเขียนข้อความเป็นตัวเล็กๆ จิ๋วๆ เวลาพรนินต์ออกมาเป็นกระดาษแล้วสวยดี แต่ความจริงคือเป็นลายมือที่เกร็งมั่กๆ ขอบอก (ฟอนต์ตัวที่สองในชีวิตครับ)' ซึ่งระบุว่าเป็นฟอนต์ตัวที่สองในชีวิตของเขา—f0nt.com — หน้าเผยแพร่ iannnnnHBO (อ่านจาก HTML ดิบ) (accessed Aug 29, 2026)