ฟอนต์ไทย · OFL

TF Phethai

โดย Narongsak Chaiwong

Typography & Licensing Specialist, ThaiGraph · 19 ตุลาคม 2569

ตรวจสอบข้อมูลเมื่อ October 2026

TF Phethai คือฟอนต์อะไร

TF Phethai คือฟอนต์ไทยมีหัวเส้นหนา มีสองสไตล์คือ Regular และ Italic ที่สหพันธ์อุตสาหกรรมการพิมพ์ (FTPI) เผยแพร่ให้ใช้ฟรีเมื่อปี 2008 (พ.ศ. 2551) ภายใต้ SIL Open Font License 1.1 จึงใช้เชิงพาณิชย์ได้ แม้จะชื่อ Regular แต่เส้นหนากว่าตัว Bold ของ TF Srivichai ฟอนต์พี่น้องจากโครงการเดียวกัน จึงเป็นฟอนต์สำหรับพาดหัวและข้อความสั้นมากกว่าเนื้อความ

ตามหน้าตัวอย่างของ ThaiFaces TF Phethai ปรับปรุงมาจากฟอนต์ EACPaetai และเป็นหนึ่งใน 13 ฟอนต์ของโครงการพัฒนาแบบตัวพิมพ์ของสหพันธ์ฯ โครงการเดียวกับ TF Srivichai ซึ่งเป็นฟอนต์เนื้อความสี่สไตล์ ทั้งสองตัวจึงใช้คู่กันได้ภายใต้สัญญาอนุญาตเดียวกัน

ไฟล์ฟอนต์ระบุผู้ออกแบบเพียงว่า “FTPI” ไม่มีชื่อบุคคลที่ทำงานดิจิไทซ์ และไม่มีชื่อผู้ออกแบบฟอนต์ EACPaetai ต้นฉบับ เราจึงให้เครดิตสหพันธ์ฯ ในฐานะเจ้าของลิขสิทธิ์และผู้เผยแพร่ตามที่ไฟล์ระบุ ชื่อที่คนค้นหามีทั้ง “TF Phethai” และ “tf phethai” ซึ่งหมายถึงฟอนต์ตัวนี้

ที่มาของฟอนต์ตระกูล TF

ฟอนต์ตระกูล TF เกิดจากปัญหาลิขสิทธิ์ฟอนต์ในอุตสาหกรรมการพิมพ์ไทย สหพันธ์ฯ ได้รับเรื่องร้องเรียนจากสมาชิก จึงนำแบบตัวพิมพ์รุ่นเก่าที่ไม่มีใครพัฒนาต่อแล้วมาทำใหม่เป็น OpenType แบบ Unicode แล้วแจกให้ใช้ฟรี ThaiFaces อ้างที่มานี้จากข่าวประชาสัมพันธ์โครงการของสหพันธ์ฯ ปี 2553

ผลคือชุดฟอนต์ที่โรงพิมพ์และนักออกแบบใช้ได้โดยไม่ต้องถกกันว่าใครต้องรับผิดเรื่องลิขสิทธิ์ รายละเอียดผู้สนับสนุนโครงการที่บันทึกไว้ในไฟล์ฟอนต์อ่านได้ที่หน้า TF Srivichai

รูปทรงตัวอักษรและน้ำหนัก

TF Phethai เป็นซานเซริฟมีหัวเส้นหนาทึบ หัวตัวอักษรยังเห็นชัดแม้เส้นจะหนา ส่วนตัวละตินเป็นซานเซริฟแบบฮิวแมนิสต์ที่หนาไปในระดับเดียวกัน เป็นฟอนต์ที่ออกแรงตั้งแต่บรรทัดแรก

ไฟล์ตั้งค่าน้ำหนักไว้ที่ 400 (Regular) ทั้งสองไฟล์ แต่ตัวเลขนี้หลอกตา ในการทดสอบของเรา เมื่อจัดพยัญชนะไทย 29 ตัวชุดเดียวกันที่ขนาดเท่ากัน TF Phethai Regular ใช้พื้นที่หมึกมากกว่า TF Srivichai Bold ราว 1.2 เท่า และมากกว่า TF Srivichai Regular ราว 2 เท่า ถ้าโปรแกรมของคุณมีปุ่ม Bold อย่ากดกับ TF Phethai เพราะไม่มีไฟล์ตัวหนาจริง โปรแกรมจะสร้างตัวหนาเทียมขึ้นมาแทน ซึ่งทำให้รูปตัวอักษรเพี้ยนจากที่ออกแบบไว้

ตัวเอนเอียง 12 องศาตามค่าที่บันทึกในไฟล์ แต่ละไฟล์มี 745 glyph ครอบคลุมทั้งไทยและละตินตัวพิมพ์ใหญ่และเล็กครบ

ดาวน์โหลด TF Phethai

ทางเข้าที่เราแนะนำคือหน้าตัวอย่าง TF Phethai บน ThaiFaces ซึ่งมีทั้งปุ่มดาวน์โหลดและลิงก์สัญญาอนุญาต ปุ่มดาวน์โหลดชี้ไปที่ไฟล์ TF_Phethai.zip ขนาดราว 193 KB บน freefont.thaifont.info ในไฟล์มี .ttf สองไฟล์คือ Regular และ Italic

ดาวน์โหลดจากลิงก์ที่ ThaiFaces ชี้ไว้แทนเว็บรวมฟอนต์ทั่วไป และเก็บไฟล์สัญญาอนุญาตไว้กับโปรเจกต์

เหมาะกับงานแบบไหน

TF Phethai เหมาะกับข้อความสั้นที่ต้องอ่านได้จากระยะไกลและต้องการน้ำเสียงไทยแบบดั้งเดิม เพราะยังเป็นฟอนต์มีหัว งานที่เข้าทาง

• พาดหัวโปสเตอร์ ใบปลิว และป้ายประกาศ
• ฉลากและบรรจุภัณฑ์ที่ต้องให้ชื่อสินค้าเด่น
• สไลด์นำเสนอและกราฟิกโซเชียลที่มีข้อความไม่กี่คำ
• หัวข้อในเอกสารที่เนื้อความใช้ฟอนต์มีหัวตัวบาง

ที่ไม่เหมาะคือเนื้อความยาวและข้อความขนาดเล็ก เพราะเส้นที่หนาอาจทำให้หัวตัวอักษรตันเมื่อย่อขนาด จับคู่กับฟอนต์เนื้อความอย่าง Sarabun หรือ TF Srivichai ถ้าต้องการฟอนต์มีหัวที่มีหลายน้ำหนักให้เลือก ดู Noto Sans Thai Looped หรือเทียบตัวอื่นที่ฟอนต์ไทยมีหัว และลองพิมพ์ข้อความของคุณในเครื่องมือทดสอบฟอนต์

สัญญาอนุญาต

TF Phethai ใช้เชิงพาณิชย์ได้ฟรี ไฟล์สัญญาอนุญาตที่ ThaiFaces ลิงก์ไว้ระบุว่า “This Font Software is licensed under the SIL Open Font License, Version 1.1” และ ThaiFaces บันทึกเงื่อนไขว่า “อนุญาตให้ใช้งานฟรี ตามสัญญาอนุญาต OFL 1.1” ไม่ต้องขออนุญาตและไม่ต้องจ่ายเงินเพื่อใช้ในงานออกแบบ

ก่อนตัวบท OFL เอกสารฉบับนี้มีข้อตกลงของ FTPI เองซึ่งฝังอยู่ในช่องสัญญาอนุญาตของไฟล์ฟอนต์ด้วย สาระสำคัญคือ ใช้ ทำซ้ำ ศึกษา ดัดแปลง และแจกจ่ายได้โดยไม่มีค่าใช้จ่าย ห้ามขายตัวฟอนต์โดยลำพังเว้นแต่รวมไปกับโปรแกรมคอมพิวเตอร์ ถ้าดัดแปลงต้องแจ้งสหพันธ์ฯ เป็นลายลักษณ์อักษร และฉบับดัดแปลงห้ามใช้ชื่อสงวน ซึ่งรวม TF Phethai และ TF Phethai Italic

ในทางปฏิบัติ ใช้ในงานลูกค้า งานพิมพ์ บรรจุภัณฑ์ และเว็บได้เลย ถ้าจะสร้างตัวหนาหรือแก้เส้นเอง ให้ตั้งชื่อใหม่และแจ้งสหพันธ์ฯ ก่อน TF Phethai จึงอยู่ในกลุ่มฟอนต์ไทยฟรีที่ใช้เชิงพาณิชย์ได้จริง อ่านเพิ่มเติมได้ที่คู่มือสัญญาอนุญาตฟอนต์ไทย

ตรวจสอบข้อมูลเมื่อ October 2026