ฟอนต์ไทย · FREE

TH Kodchasal

คชสาร

โดย Narongsak Chaiwong

Typography & Licensing Specialist, ThaiGraph · 19 ตุลาคม 2569

ตรวจสอบข้อมูลเมื่อ October 2026

TH Kodchasal คือฟอนต์อะไร

TH Kodchasal (คชสาร) คือหนึ่งใน 13 ฟอนต์แห่งชาติ ออกแบบโดยกัลย์สุดา เปี่ยมประจักพงษ์ เผยแพร่ฟรีโดย SIPA ร่วมกับกรมทรัพย์สินทางปัญญาผ่าน f0nt.com เมื่อ 28 มิถุนายน 2550 มี 4 รูปแบบ คือ Regular, Italic, Bold และ Bold Italic ชื่อ “คชสาร” แปลว่าช้าง และเมื่อ 7 กันยายน 2553 คณะรัฐมนตรีประกาศให้ฟอนต์ชุดนี้ทั้ง 13 ตัวเป็น “ฟอนต์แห่งชาติ” ตามที่วิกิพีเดียบันทึกไว้

ในไฟล์ฟอนต์ ช่องผู้ออกแบบเขียนว่า Mrs. Kansuda Peamprajakpong และเครื่องหมายการค้าระบุถึงกลุ่ม AS Aksaramatee ซึ่งก็คืออักษราเมธี ชื่อเดียวกับทีมที่ f0nt.com ให้เครดิตการออกแบบ TH Niramit AS และ TH Srisakdi ในชุดเดียวกัน

หน้านี้พูดถึง ไฟล์ต้นฉบับจาก SIPA ส่วน Kodchasan บน Google Fonts เป็นรุ่นที่ Cadson Demak นำมาปรับปรุงในปี 2561 (ค.ศ. 2018) ดูฟอนต์ชุดเดียวกันทั้ง 13 ตัวได้ที่หมวดฟอนต์แห่งชาติ

ทำไมบางที่เขียน Kodchasal บางที่เขียน Kodchasan

ชื่อที่ฝังอยู่ในไฟล์ฟอนต์ต้นฉบับคือ “TH Kodchasal” ลงท้ายด้วย l ส่วนรุ่น Google Fonts ใช้ “Kodchasan” ลงท้ายด้วย n ทั้งสองหมายถึงคชสารตัวเดียวกัน เวลาติดตั้งไฟล์จาก SIPA แล้วเปิด Word ชื่อที่ขึ้นในเมนูฟอนต์คือ TH Kodchasal คนจึงค้นหาด้วยชื่อนี้

ตัวสะกดแบบ l ไม่ได้อยู่แค่ในชื่อไฟล์ รายชื่อที่สงวนไว้ในสัญญาอนุญาตของกรมทรัพย์สินทางปัญญาและ SIPA ก็เขียนว่า “TH Kodchasal” ทั้ง 4 รูปแบบ แต่หน้าเผยแพร่ของ f0nt.com ในวันนี้แสดงชื่อเป็น “TH Kodchasan” ทั้งที่ลิงก์ดาวน์โหลดยังเป็นไฟล์ 06-TH-Kodchasal.zip และวิกิพีเดียก็ใช้ “TH Kodchasan” กับภาพตัวอย่างที่ชื่อไฟล์ว่า TH Kodchasal

ถ้าเทมเพลตหรือเอกสารเก่าเรียกหา “TH Kodchasal” ต้องติดตั้งไฟล์ต้นฉบับจาก SIPA เท่านั้น ไฟล์จาก Google Fonts จะขึ้นชื่อ “Kodchasan” ซึ่ง Word ถือว่าเป็นคนละฟอนต์

TH Kodchasal ต่างจาก Kodchasan บน Google Fonts อย่างไร

ทั้งสองเป็นแบบตัวอักษรเดียวกัน แต่ TH Kodchasal คือไฟล์ปี 2549 จาก SIPA มี 4 รูปแบบ ใช้สัญญาอนุญาตของกรมทรัพย์สินทางปัญญาและ SIPA ส่วน Kodchasan คือรุ่นที่ Cadson Demak วาดใหม่ในปี 2561 มี 12 สไตล์ ใช้สัญญาอนุญาต OFL README ของ Cadson Demak ระบุว่าแบบนี้ “Designed by Kansuda Peamprajakpong as a part of SIPA Thailand’s National fonts project” เราเปิดไฟล์ทั้งสองชุดดูเมื่อ 19 ตุลาคม 2569 ตารางนี้จึงมาจากตัวไฟล์จริง

ความต่างเรื่องขนาดสำคัญที่สุดเวลาสลับฟอนต์ในเอกสาร Kodchasan ที่ 16 พอยต์ดูใหญ่กว่า TH Kodchasal ที่ 16 พอยต์อย่างชัดเจน ข้อความจะยาวขึ้นและหน้าจะเลื่อน และฟอนต์ “Kodchasan” ที่มีให้เลือกใน Google Docs ตั้งแต่ปี 2562 ก็เป็นรุ่น Google Fonts ไม่ใช่ไฟล์ต้นฉบับ

การออกแบบตัวอักษรและโทน

TH Kodchasal เป็นฟอนต์ไทยแบบมีหัวที่ได้เค้ามาจากลายมือวัยรุ่นที่เขียนอย่างเรียบร้อย ให้ความรู้สึกน่ารักและสุภาพ โดยไม่ขี้เล่นจนดูไม่จริงจัง README ของ Cadson Demak เรียกแบบนี้ว่า “Formal and controlled handwriting” และบอกว่าความอ่อนโยนของลายมือทำให้ฟอนต์ดูนุ่มนวล

เมื่อดูจากไฟล์จริง เส้นมีน้ำหนักค่อนข้างเท่ากัน หัวกลมชัด และโครงตัวอักษรเรียบพอจะอ่านเป็นย่อหน้าสั้น ๆ ได้ ความเป็นลายมือจึงอยู่ในจังหวะและรายละเอียดของเส้น มากกว่าจะเป็นตัวเขียนหวัด ตัวละตินที่มาในไฟล์มีโทนเดียวกัน ใช้กับคำภาษาอังกฤษหรือตัวเลขที่แทรกอยู่ได้

น้ำหนักและการดาวน์โหลด

TH Kodchasal มี 4 ไฟล์ TrueType คือ Regular, Italic, Bold และ Bold Italic อยู่ในไฟล์ 06-TH-Kodchasal.zip บนหน้า 13 ฟอนต์แห่งชาติของ f0nt.com หน้าเผยแพร่นั้นแสดงยอดโหลด 757,861 ครั้ง (อ่านค่าเมื่อ 19 ตุลาคม 2569)

วิธีติดตั้งบน Windows ตามคำแนะนำของไมโครซอฟท์ คือคลิกขวาที่ไฟล์ .zip เลือก Extract แล้วคลิกขวาที่ไฟล์ .ttf ทั้ง 4 ไฟล์ เลือก Install จากนั้นปิดแล้วเปิด Word ใหม่ และพิมพ์หา TH Kodchasal ในเมนูแบบอักษร

ถ้าต้องการน้ำหนักบางหรือกลาง หรือจะใช้บนเว็บไซต์ ให้ใช้ Kodchasan ซึ่งมีน้ำหนัก 200 ถึง 700 และโหลดเป็นเว็บฟอนต์ได้ ลองพิมพ์ข้อความของตัวเองเทียบได้ที่เครื่องมือทดสอบฟอนต์ไทย

การใช้งานที่เหมาะสม

TH Kodchasal เหมาะกับงานที่สื่อสารกับเด็ก วัยรุ่น หรืออยากได้น้ำเสียงเป็นกันเอง แต่ยังต้องอยู่ในชุดฟอนต์แห่งชาติที่ใช้ฟรี งานที่เข้ากัน

• ใบงาน ป้ายในห้องเรียน และเอกสารกิจกรรมของโรงเรียน
• ประกาศภายในหน่วยงานที่ไม่ต้องการน้ำเสียงทางการ
• หัวข้อในสไลด์และโปสเตอร์ที่อยากได้ความเป็นลายมือแต่ยังอ่านง่าย
• หัวเรื่องคู่กับเนื้อความที่ใช้ TH Sarabun New หรือ TH Niramit AS

ที่ไม่เหมาะ คือหนังสือราชการ ซึ่งมติคณะรัฐมนตรีปี 2553 เน้นให้ใช้ TH Sarabun PSK และงานแบรนด์ที่ต้องการความเคร่งขรึม

สัญญาอนุญาต

TH Kodchasal ใช้ได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่ายภายใต้สัญญาอนุญาตของกรมทรัพย์สินทางปัญญาและ SIPA ที่แนบมาในชุด zip ไม่ใช่ OFL ใช้ทำงาน ทำซ้ำ และแจกจ่ายได้ แต่ห้ามขายตัวไฟล์ฟอนต์ และถ้าจะแก้ไขฟอนต์ต้องแจ้งเจ้าของลิขสิทธิ์เป็นลายลักษณ์อักษรและห้ามใช้ชื่อเดิม เงื่อนไขสี่ข้อในไฟล์ DIP&SIPA Font License Agreement มีดังนี้

1. ใช้ได้โดยไม่คิดค่าใช้จ่าย ทำซ้ำ ศึกษา ดัดแปลง และแจกจ่ายได้ แต่ห้ามขายฟอนต์ต้นฉบับหรือฉบับดัดแปลงแยกเดี่ยว เว้นแต่ขายรวมไปกับโปรแกรมคอมพิวเตอร์อื่น
2. ก่อนดัดแปลงต้องแจ้งเจ้าของลิขสิทธิ์เป็นลายลักษณ์อักษร
3. ฉบับดัดแปลงห้ามใช้ชื่อที่สงวนไว้ ซึ่งรวม TH Kodchasal ทั้ง 4 รูปแบบ
4. ฉบับดัดแปลงต้องเผยแพร่ด้วยสัญญาอนุญาตเดียวกันนี้

สัญญาฉบับนี้ไม่ได้เขียนห้ามการใช้งานเชิงพาณิชย์ สิ่งที่ห้ามคือการขายตัวไฟล์ฟอนต์ ส่วนการฝังฟอนต์ใน PDF ค่า fsType ในไฟล์เป็น 0 ซึ่งข้อกำหนด OpenType นิยามว่าฝังได้โดยไม่จำกัด อ่านภาพรวมสัญญาอนุญาตฟอนต์ไทยแต่ละแบบได้ที่คู่มือสัญญาอนุญาตฟอนต์ไทย และบทเรียนอื่นที่หมวดตัวอักษรไทย

ตรวจสอบข้อมูลเมื่อ October 2026