ฟอนต์ไทย · COMMERCIAL

DilleniaUPC

ดิลเลเนีย ยูพีซี

โดย Narongsak Chaiwong

Typography & Licensing Specialist, ThaiGraph · 16 กรกฎาคม 2569 · ปรับปรุง 5 สิงหาคม 2569

ตรวจสอบข้อมูลเมื่อ August 2026

DilleniaUPC คือฟอนต์อะไร

DilleniaUPC คือฟอนต์ไทยแบบมีหัวที่ออกแบบโดยบริษัท Unity Progress และให้สิทธิ์แก่ Microsoft โดยแถมมากับ Windows และ Office มีสี่สไตล์ ได้แก่ Regular, Bold, Italic และ Bold Italic รองรับทั้งอักษรไทยและละติน Microsoft ระบุบรรทัดลิขสิทธิ์ในไฟล์ไว้ว่า ”© 1992 Unity Progress. Portions © 2004 The Monotype Corporation. Portions © 2015 Microsoft Corporation.” (Microsoft Learn, เข้าถึง 5 ส.ค. 2026)

คนไทยส่วนใหญ่พิมพ์ค้นหาว่า “dilleniaupc” ติดกันคำเดียว บางคนพิมพ์ “dillenia upc” แยกสองคำ ทั้งสองแบบหมายถึงฟอนต์เดียวกันนี้ ชื่อในเมนูฟอนต์เขียนติดกันเป็น DilleniaUPC ตามที่ Microsoft ลงทะเบียนไว้

สำหรับผู้ใช้คอมพิวเตอร์ในไทยส่วนใหญ่ DilleniaUPC ไม่ใช่ฟอนต์ที่เลือกเอง แต่เป็นฟอนต์ที่ติดตั้งมาพร้อมระบบและถูกกำหนดไว้ในเอกสารรุ่นเก่า จึงเป็นฟอนต์เพื่อความเข้ากันได้เป็นหลัก หากเอกสารไทยรุ่นเก่าเปิดแล้วแสดงผลถูกต้อง มักเป็นเพราะฟอนต์ตระกูล UPC นี้เอง

DilleniaUPC ดาวน์โหลดจากที่ไหน

DilleniaUPC ไม่มีให้ดาวน์โหลดแยกเป็นไฟล์ต่างหาก เพราะเป็นฟอนต์ที่แถมมากับ Microsoft Windows และ Office เท่านั้น วิธีที่ถูกต้องคือเปิดใช้ชุดฟอนต์ Thai Supplemental Fonts ในเครื่องของคุณเอง ไม่ใช่โหลดไฟล์จากเว็บรวมฟอนต์ (Microsoft — Cloud fonts in Office, เข้าถึง 16 ก.ค. 2026)

Microsoft ย้ายฟอนต์กลุ่มนี้ออกจากชุดติดตั้งมาตรฐานไปอยู่ใน optional features เพื่อลดขนาดระบบปฏิบัติการ เพิ่มประสิทธิภาพ และประหยัดพื้นที่ดิสก์ ผลคือเครื่องที่ลง Windows ใหม่หรืออัปเกรดมาจากรุ่นเก่ามักจะ ไม่มี DilleniaUPC ติดมาให้ตั้งแต่แรก (Microsoft Learn, เข้าถึง 5 ส.ค. 2026)

วิธีเพิ่ม DilleniaUPC บน Windows 11 และ Windows 10

1. กดปุ่ม Start คลิกขวา เลือก Run พิมพ์ ms-settings:optionalfeatures แล้วกด OK (หรือไปที่ Settings → System → Optional features)
2. กดปุ่ม View features ข้างคำว่า Add an optional feature
3. ค้นหาและติ๊กเลือก Thai Supplemental Fonts
4. กด Next แล้วกด Add — เครื่องต้องต่ออินเทอร์เน็ต เพราะ Windows Update เป็นตัวดาวน์โหลดชุดฟอนต์นี้

ชุด Thai Supplemental Fonts จะติดตั้ง DilleniaUPC มาพร้อมกับฟอนต์ระบบไทยตัวอื่นทั้งหมด ได้แก่ AngsanaUPC Angsana New BrowalliaUPC Browallia New CordiaUPC Cordia New EucrosiaUPC FreesiaUPC IrisUPC JasmineUPC KodchiangUPC LilyUPC และ Leelawadee (รายชื่อฟอนต์ Windows 11, เข้าถึง 5 ส.ค. 2026)

อีกทางหนึ่งคือเพิ่มภาษาไทยเข้าไปในระบบผ่าน Settings → Time & language → Language & region → Add a language ซึ่งจะดึงชุดฟอนต์ภาษาไทยมาให้ด้วย ในระดับการติดตั้งแบบองค์กร ชุดนี้คือ capability ชื่อ Language.Fonts.Thai~~~und-THAI~0.0.1.0 ที่ผู้ดูแลระบบเพิ่มด้วย DISM ได้ (Microsoft Learn — Language FOD, เข้าถึง 5 ส.ค. 2026)

วิธีตรวจสอบว่าเครื่องมีฟอนต์นี้แล้วหรือยัง

เปิดเมนูฟอนต์ใน Microsoft Word แล้วพิมพ์คำว่า “Dillenia” หรือเปิดโฟลเดอร์ C:\Windows\Fonts แล้วมองหาไฟล์สี่ไฟล์นี้:

บน macOS และ Linux ทำอย่างไร

DilleniaUPC ไม่ได้แถมมากับ macOS หรือ Linux และไม่มีช่องทางดาวน์โหลดฟรีที่ถูกลิขสิทธิ์ ทางเลือกมีสองทาง: ติดตั้ง Microsoft Office บนเครื่องนั้น ซึ่งฟอนต์จะมาพร้อมชุดโปรแกรม หรือเปลี่ยนไปใช้ฟอนต์ไทยฟรีที่แนะนำไว้ด้านล่างของหน้านี้ ไฟล์ที่แจกอยู่บนเว็บรวมฟอนต์ต่างประเทศไม่ใช่การเผยแพร่ที่ Microsoft อนุญาต และมักเป็นเวอร์ชันเก่ากว่า 5.05 ที่ชุดอักขระไม่ครบ

สี่สไตล์ของ DilleniaUPC

DilleniaUPC มีสี่สไตล์เท่านั้น คือ Regular, Italic, Bold และ Bold Italic ไม่มีน้ำหนัก Light, Medium หรือ Black และไม่มีรุ่นแปรผัน (variable font) (Microsoft Learn, เข้าถึง 5 ส.ค. 2026)

ข้อจำกัดนี้สำคัญเวลาวางระบบตัวอักษร: ถ้างานต้องการลำดับชั้นมากกว่าสองระดับ (ปกติกับหนา) ฟอนต์ตระกูล UPC ทำไม่ได้ ต้องผสมกับฟอนต์อื่นหรือเปลี่ยนไปใช้ตระกูลสมัยใหม่ที่มีน้ำหนักครบ

ฟอนต์รองรับทั้งภาษาไทยและละติน โดย Microsoft ระบุ script tag ไว้เป็น dlng:'Thai' และ slng:'Thai', 'Latn' พร้อม code page 874 Thai และ 1252 Latin 1 จึงจัดบรรทัดไทย–อังกฤษจากฟอนต์เดียวได้ในเอกสารสำนักงาน

DilleniaUPC กับตระกูล UPC ตัวอื่น และเรื่อง “รุ่น New”

DilleniaUPC เป็นหนึ่งในชุดฟอนต์ระบบไทยของ Microsoft ที่ใช้ชื่อดอกไม้และคำไทย และในบรรดาตระกูล UPC ทั้งหมด มีเพียง Angsana, Browallia และ Cordia เท่านั้นที่มีรุ่น “New” คู่กัน — ไม่มี “Dillenia New” ในรายชื่อฟอนต์ของ Windows (รายชื่อฟอนต์ Windows 11, เข้าถึง 5 ส.ค. 2026)

ความต่างระหว่างรุ่น UPC กับรุ่น New คือรุ่น New ปรับระยะและเมตริกให้เข้ากับการจัดบรรทัดแบบสมัยใหม่ ส่วนรุ่น UPC คงเมตริกดั้งเดิมเพื่อให้เอกสารเก่าเปิดแล้วหน้าตาไม่เลื่อน เมื่อ Dillenia ไม่มีรุ่น New จึงเท่ากับว่า DilleniaUPC คือรุ่นเดียวของแบบนี้ที่มีอยู่ในระบบ

ตระกูลใกล้เคียงที่มักถูกใช้สลับกันในเอกสารราชการไทย:

• AngsanaUPC และ Angsana New — เซริฟไทยที่พบบ่อยที่สุดในเอกสารราชการ
• CordiaUPC — แซนส์ไทยคู่ของ Angsana ใช้กับหัวข้อและตาราง
• EucrosiaUPC และ JasmineUPC — เซริฟไทยที่โครงกว้างกว่า Dillenia
• KodchiangUPC — เซริฟไทยโทนหนังสือ ใช้กับงานอ่านยาว
• LilyUPC IrisUPC FreesiaUPC — สมาชิกที่เหลือในชุดเดียวกัน

ลักษณะตัวอักษรและการใช้งาน

DilleniaUPC เป็นฟอนต์ไทยแบบมีหัว (มีหัวกลมที่ต้นเส้นพยัญชนะ) เส้นมีความหนาบางแบบเซริฟ วาดมาเพื่อเนื้อความต่อเนื่องในเอกสารสำนักงานยุค 1990 ไม่ใช่เพื่องานแบรนด์ จึงอยู่ในกลุ่มตัวพิมพ์ไทยดั้งเดิม ไม่ใช่กลุ่มไม่มีหัวสมัยใหม่ที่อธิบายไว้ในคู่มือไทโปกราฟีไทย

เหมาะกับ:

• เปิด แก้ไข และพิมพ์ซ้ำเอกสารไทยรุ่นเก่าที่กำหนดฟอนต์ตระกูล UPC ไว้ในไฟล์
• เอกสารราชการ วิชาการ และสำนักงานที่ต้องแสดงผลตรงกับต้นฉบับทุกบรรทัด
• ระบบที่มาตรฐานอยู่บนฟอนต์ระบบไทยของ Microsoft และต้องเปิดไฟล์ข้ามเครื่องได้
• กรณีที่ต้องใช้ฟอนต์ไทยแบบมีหัวที่ติดตั้งกว้างขวางโดยผู้ใช้ไม่ต้องจ่ายเพิ่ม

ที่ไม่เหมาะ: งานอัตลักษณ์แบรนด์ใหม่ เว็บไซต์ (ต้องมีสัญญาอนุญาตเว็บฟอนต์แยก) และงานที่ต้องการน้ำหนักมากกว่าสองระดับ

ฟอนต์ไทยฟรีที่ใช้แทน DilleniaUPC ได้

ถ้าเครื่องไม่มี DilleniaUPC และไม่ต้องการยุ่งกับ optional features ทางออกที่ถูกลิขสิทธิ์และฟรีคือฟอนต์ไทยที่เผยแพร่แบบเปิด ซึ่งติดตั้งได้ทุกระบบปฏิบัติการและใช้เชิงพาณิชย์ได้ สี่ตัวที่ใช้แทนได้ในบทบาทเนื้อความ:

• TH Sarabun New — ฟอนต์แห่งชาติที่หน่วยงานราชการไทยกำหนดให้ใช้ในหนังสือราชการ ถ้าเป้าหมายคือเอกสารราชการ นี่คือตัวที่ควรใช้แทน ไม่ใช่ DilleniaUPC
• Kinnari — เซริฟไทยแบบมีหัวจากโครงการฟอนต์เสรี TLWG ฟรีทั้งใช้และแจกจ่าย บุคลิกใกล้ฟอนต์ระบบยุคเดียวกัน
• Norasi — เซริฟไทยแบบมีหัวจากโครงการฟอนต์แห่งชาติ เหมาะกับเนื้อความยาวในงานพิมพ์
• Noto Serif Thai — เซริฟไทยสมัยใหม่ 9 น้ำหนักภายใต้ OFL เมื่อโจทย์คือลำดับชั้นที่ลึกกว่าสองระดับ

ข้อควรระวัง: การเปลี่ยนฟอนต์ในเอกสารเก่าจะทำให้จำนวนบรรทัดและตำแหน่งการขึ้นหน้าใหม่เลื่อน เพราะความกว้างตัวอักษรไม่เท่ากัน ถ้าไฟล์ต้องส่งต่อให้หน่วยงานอื่นตรวจ ให้เปิดชุด Thai Supplemental Fonts ตามขั้นตอนด้านบนแทนการเปลี่ยนฟอนต์ ดูตัวเลือกเพิ่มเติมได้ที่หมวดฟอนต์ไทยเซริฟ

สัญญาอนุญาต

DilleniaUPC เป็นฟอนต์เชิงพาณิชย์ของ Unity Progress ที่ให้สิทธิ์ผ่าน Microsoft แถมมากับผลิตภัณฑ์ของ Microsoft สิทธิ์การใช้งานผูกกับสำเนา Windows หรือ Office ที่ถูกลิขสิทธิ์ของคุณ และไม่สามารถแจกจ่ายซ้ำหรือใช้เป็นเว็บฟอนต์ได้โดยไม่มีสัญญาอนุญาตแยกจาก Microsoft Microsoft ชี้ให้ผู้ที่ต้องการสิทธิ์สำหรับองค์กร นักพัฒนาเว็บ การแจกจ่ายพร้อมฮาร์ดแวร์หรือซอฟต์แวร์ และการติดตั้งบนเซิร์ฟเวอร์ ไปที่ช่องทางขายสัญญาอนุญาตฟอนต์ของ Microsoft (Microsoft Learn, เข้าถึง 5 ส.ค. 2026)

สรุปให้ชัด: ใช้พิมพ์งานบนเครื่องที่มี Windows หรือ Office ถูกลิขสิทธิ์ได้ตามปกติ แต่ห้ามอัปโหลดไฟล์ .ttf ขึ้นเว็บเซิร์ฟเวอร์ ห้ามฝังไปกับแอปหรือผลิตภัณฑ์ที่แจกจ่าย และห้ามส่งไฟล์ฟอนต์ให้คนอื่น อ่านเพิ่มเรื่องความต่างของฟอนต์ระบบ ฟอนต์ OFL และฟอนต์เชิงพาณิชย์ได้ในคู่มือสัญญาอนุญาตฟอนต์ไทย

ตรวจสอบข้อมูลเมื่อ August 2026